Таскиован: Британиялық тайпа басшысы және әулетінің тарихы
Tasciovanus
Таскиован, б.з.д. 20 ж. шамасында Катувеллауни тайпасының патшасы. Верампионды (Сент-Албанс) орталыққа айналдырған, римдіктерге дейінгі Британия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Б.з.б. 1-ғасырдың соңында Катувеллауни тайпасының патшасы Тассиован (шамамен б.з. 9 ж. қайтыс болған) – Британияны римдіктер басып алудан бұрын осы тайпаның тарихи патшасы болған.
Late 1st century BC king of the Catuvellauni tribe
Tasciovanus (died c. 9 AD) was a historical king of the Catuvellauni tribe before the Roman conquest of Britain.
Тарих
Тассиован тек нумизматикалық деректер арқылы белгілі. Ол шамамен б.з.б. 20 жылы Катувеллауни тайпасының патшасы болған, Верламионнан (қазіргі Санкт-Олбанс) билік жүргізген. Ол тайпаның астанасын осы жерге, қазіргі Уитэмпстедке жақын бұрынғы қоныстан көшірген деп саналады. Шамамен б.з.б. 15–10 жылдар аралығында ол Камулодумнан (Колчестер) монеталар шығарған, Тринованттар тайпасының басшысы Аддедомарусын ығыстырған сияқты. Осыдан кейін ол өзінің монеталарын Верламионнан қайта шығарды, енді оларда *Ригонос, Common Brittonic тілінде "үлкен/құдай/заңды патша" деген мағына беретін RICON деген жазу болды. Оның кейбір монеталарында "DIAS", "SEGO" және "ANDOCO" сияқты басқа қысқартылған есімдер де бар: олар көбінесе бірлескен билеушілердің немесе бағынышты патшалардың есімдері деп есептеледі, бірақ олар монета таңбалары болуы да мүмкін. Ол шамамен 9 жылы қайтыс болды, оның орнын негізінен Камулодумнан билік жүргізген ұлы Кунобелин басты. Тағы бір ұлы, Эпатик, өзінің аумағын батысқа қарай Атребаттар жеріне дейін кеңейтті.
Tasciovanus is known only through numismatic evidence. He appears to have become king of the Catuvellauni c. 20 BC, ruling from Verlamion (the site of modern day St Albans). He is believed to have moved the tribal capital to that site from an earlier settlement, near modern day Wheathampstead. For a brief period c. 15–10 BC, he issued coins from Camulodunum (Colchester), apparently supplanting Addedomarus of the Trinovantes. After this, he once again issued his coins from Verlamion, now bearing the legend RICON, for *Rigonos, Common Brittonic for "great/divine/legitimate king". Some of his coins bear other abbreviated names such as "DIAS", "SEGO" and "ANDOCO": these are generally considered to be the names of co rulers or subordinate kings, but may instead be mint marks. He died c. AD 9, succeeded by his son Cunobeline, who ruled primarily from Camulodunum. Another son, Epaticcus, expanded his territory westwards into the lands of the Atrebates.
Ортағасырлық дәстүрлер
Британ кітапханасы Харли MS 3859 (Harleian genealogies қараңыз) ортағасырлық Уэльс қолжазбасында сақталған шежіреде "Caratauc Cinbelin ұлы Teuhant ұлы" деп оқылатын үш буын тізілген. Бұл "Каратак, Кунобелиннің ұлы, Тассиованның ұлы" дегенмен тең келеді, бұл үш тарихи тұлғаны дұрыс ретпен көрсетеді, бірақ тарихи контексті бұрмалайды, тілдік өзгерістердің деңгейі ұзақ ауызша таралуды көрсетеді. Шежіренің қалған бөлігінде Рим императорларының есімдері және екі уэльс мифологиялық кейіпкері – Гвидген (Гвидион) және Лу (Ллю) бар. Ол Джеффри Монмуттың 1136 жылғы "Британ патшаларының тарихы" атты туындысында Лудтың ұлы, легендарлы патша Тенвантий ретінде бейнеленеді. Әкесі қайтыс болғанда, ол және үлкен ағасы Андрогей кәмелетке толмағандықтан, Ұлыбритания патшалығы олардың араласқан туысы Кассибеланға берілді. Тенвантий Корнуолл герцогы болып тағайындалды және оның араласуымен ағасы Юлий Цезарға қарсы Ұлыбританияны қорғады. Андрогей Цезарьмен бірге Римге кетті, сондықтан Кассибелан қайтыс болғаннан кейін, Тенвантий патшалыққа отырды. Одан кейін Аугуст сарайында тәрбиеленген ұлы Кимбелин (Кунобелин) оның орнын басты. Джеффридің "Тарихының" ортаңғы уэльс тіліндегі нұсқаларында оның есімі Тенеуфан және Трахаянт деп аталады. Tenewan ap Lludd (Джеффри Монмуттың уэльстелген Тенвантийі) атымен ол Mathrafal әулетінің (Lleision тайпалық князьдары) Mostyn Ms. 117 бойынша әкесінің бабасы деп есептеледі, сондықтан Rhwng Gwy Y Hafren (Iorwerthion тайпалық князьдары) патшалары да одан тараған.
A genealogy preserved in the medieval Welsh manuscript British Library Harley MS 3859 (see Harleian genealogies) contains three generations which read "Caratauc map Cinbelin map Teuhant". This is the equivalent of "Caratacus, son of Cunobelinus, son of Tasciovanus", putting the three historical figures in the correct order, although the wrong historical context, the degree of linguistic change suggesting a long period of oral transmission. The remainder of the genealogy contains the names of a sequence of Roman emperors, and two Welsh mythological figures, Guidgen (Gwydion) and Lou (Lleu). He appears in Geoffrey of Monmouth's fictional Historia Regum Britanniae (1136) as the legendary king Tenvantius, son of Lud. When his father died, he and his older brother Androgeus were still minors, so the kingship of Britain was given to their uncle Cassibelanus. Tenvantius was made Duke of Cornwall and participated in his uncle's defence of Britain against Julius Caesar. Androgeus went to Rome with Caesar, so when Cassibelanus died, Tenvantius succeeded him as king. He was in turn succeeded by his son Kimbelinus (Cunobeline), who had been brought up at the court of Augustus. In Middle Welsh versions of Geoffrey's Historia, his name appears as Teneufan and Trahayant. Under the name of Tenewan ap Lludd (Geoffrey of Monmouth's Tenvantius Welshified), he is claimed as a paternal ancestor in the Mostyn Ms. 117 by the Mathrafal Dynasty (The Lleision Tribal Princes) and therefore subsequently the Kings of Rhwng Gwy Y Hafren (The Iorwerthion Tribal Princes) also.