Жозеф Вамбо: Полиция өмірінен әңгімелер мен шығармалар авторы
Joseph Wambaugh
Джозеф Вамбо – америкалық жазушы, бұрынғы полицей. Оның шығармалары полиция жұмысы, Лос-Анджелес және детектив жанрына арналған. 3 рет «Эдгар» жүлдесінің иегері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық жазушы, бұрынғы полиция қызметкері (1937 жылы туған)
American writer, former policeman (born 1937)
Джозеф Алойсиус Уамбо, кіші (22 қаңтар 1937 жылы туған) – Америка Құрама Штаттарындағы полиция қызметі туралы көркем және деректі әңгімелерімен танымал, көптеп сатылатын американдық жазушы. Оның көптеген романдары Лос-Анджелес және оның төңірегінде өтеді, ал Лос-Анджелес полиция қызметкерлері басты кейіпкерлер ретінде бейнеленеді. Ол үш рет Эдгар сыйлығының иегері атанды және Америка құпия жазушыларының Ұлы шебері деп танылды.
Joseph Aloysius Wambaugh, Jr. (born January 22, 1937) is a best selling American writer known for his fictional and nonfictional accounts of police work in the United States. Many of his novels are set in Los Angeles and its surroundings and feature Los Angeles police officers as protagonists. He won three Edgar Awards, and was named a Grand Master by the Mystery Writers of America.
Ерте өмір
Полиция қызметкерінің ұлы Уамбо Пенсильвания штатының Шығыс Питтсбург қаласында туған. 17 жасында АҚШ Теңіз корпусына қатысып, 18 жасында үйленген. Уамбо ирланд және неміс тегінен тарайды.
The son of a police officer, Wambaugh was born in East Pittsburgh, Pennsylvania. He joined the U. S. Marine Corps at age 17 and married at 18. Wambaugh is of Irish and German descent.
Полициядағы мансабы
Уамбо Чейффи колледжінен өнер мағынасындағы диплом алды және 1960 жылы Лос-Анджелес полиция департаментіне (LAPD) қабылданып, жұмыс істеді. Ол 14 жыл бойы қызмет етіп, қатардан детектив сержанты шеніне дейін өсті. Сонымен қатар, ол Калифорния штатының Лос-Анджелес мемлекеттік университетінде бакалавр және магистр дәрежелерін алды.
Wambaugh received an associate of arts degree from Chaffey College and joined the Los Angeles Police Department (LAPD) in 1960. He served for 14 years, rising from patrolman to detective sergeant. He also attended Cal State Los Angeles, where he earned BA and MA degrees.
Тақырыптар
Уамбоның полиция жұмысына деген көзқарасы оның алғашқы романы "Жаңа жүзбасылар" 1971 жылдың басында жарық көрді, бұл роман сыншылардың жоғары бағасын алып, халық арасында кең танылды, ал Уамбо сол кезде детектив болып жұмыс істеді. Кейін ол күдіктілердің өзінен оның автографына сұраныс түсетінін айтқан. Жазумен толық уақыт айналыса бастаған Уамбо 1970-ші жылдардан бастап өнімді және танымал болды. Ол роман жазуды ("Көк атты", "Хоршылар", "Қара мәрмәр") қылмыс және тергеу туралы деректік әңгімелермен ("нағыз қылмыс"): "Пияз даласы" –мен үйлестірді. Оның кейінгі кітаптарына "Жылтыр күмбез" (Джеймс Гарнер мен Джон Литгоудың қатысуымен телефильмге бейімделген), "Дельта жұлдызы" және "Сызықтар мен көлеңкелер" кірді. Қалыпты жағдайда батыр кейіпкерлермен суреттелген полиция қызметкерлерінен өзгеше, Уамбо өзінің кемшіліктері бар полиция кейіпкерлеріне шұбар және реалистік сипат берді. "Хоршылар" романынан бастап, Уамбо тәсілін өзгертіп, қара юмор мен ойсыратып жіберуші оқиғаларды қолдана бастады, бұл қазіргі қалалық полиция қызметкерлеріне тән психологиялық қауіпті көрсетуге бағытталған. Көптеген кейіпкерлер есімдерінің орнына көбінесе жағымсыз лақаптармен аталады, ал кейбір кейіпкерлерге оқырманға бірден анық бейне беру үшін ойшақ есімдер беріледі. Уамбо Лос-Анджелес полициясының басқару құрылымына және оның ішіндегі адамдарға, содан кейін қалалық билікке де қатысты сын айтты. Мысалы, "Қара мәрмәр" романындағы шеф орынбасары Дигби Бейтс кейіпкері, бастығы Дэрил Гейтстің ашық пародиясын жасаған болуы мүмкін. 1977 жылы "Қара мәрмәр" кітабынан бастап, Уамбо өзінің шаруашылығының кем дегенде жартысын Оңтүстік Калифорнияның "бай және мәшһүр" өмір салтының әдет-ғұрыптары мен ысырапшылдығына сатиралық тұрғыдан қарауға арнады. "Қара мәрмәр" ит көрмелерін және "ескі" Пасаденаның жоғалып бара жатқан өмір салтын пародиялады, бірақ толығымен теріс пікір білдірген жоқ. "Жылтыр күмбез" порнографиялық кино индустриясын зерттеді, "Дельта жұлдызы" Нобель сыйлығының саясаты мен интригасына және ғылыми зерттеулерге үңілді, ал "Гарри Брайттың құпиялары" екінші үйлері бар, есірткі мен ішімдікке құмар, және шектеулі елдік клубтары бар бай адамдардың Палм-Спрингс өмір салтын жайлады. "Құпиялар" кітабында сондай-ақ әкелер балаларын жоғалтқанда қалай күрескені туралы қынжырлы куәлік берілген. Оранж округінде орналасқан "Алтын апельсин", Сан-Диегода орналасқан "Финнеганның аптасы" және Америка кубогы яхта жарысының оқиғалары аясында Сан-Диегода орналасқан "Floaters" кітаптары арқылы Уамбо өзінің бақылауларының ауқымын кеңейтті. Ол өзінің танымал тұлға ретінде өмір сүрген жерлерді жақсы білетін. 1992 жылы Уамбо өзінің "Қараңғылықтағы эхолар" атты кітабымен дау тудырды. Сыншылар автордың директор Джей Смитты соттаған прокурорларға ақша төлеп, оны тұтқындамас бұрын ақпарат беруге мәжбүрлегенін мәлімдеді. Смиттың үкімін Пенсильванияның Жоғарғы соты Смит ісіне негіз болатын құмның бар екендігін жасырып қойғандықтан жоққа шығарды. Бас тергеуші Джон Дж. Холц Пенсильвания мемлекеттік полициясынан кейін автор Уамбодан 50,000 доллар алғанын мойындады. Смит полицияны оны жалған айыптау үшін келісім жасасқан деп талап қойды, бірақ федералды апелляциялық сот оның босатылуына қарамастан, оның кінәлі екендігіне дәлелдер басым болды деп шешкеннен кейін жеңілді. Смиттың қылмысқа қатысқан деп саналатын серіктесі Уильям Брэдфилдтің бұрынғы қылмысы әлі де тергеліп жатыр. Брэдфилд түрмеде қайтыс болды. Уамбоның ең танымал деректік емес кітаптарының бірі – "Қан төгу", ол Англияның Лестер қаласында екі кісі өлтіруді шешуде ДНК саусақ іздерінің көмегімен жасалған алғашқы оқиғаның артында жатқан оқиғаны баяндайды. ДНК дәлелі Колин Питчфоркті тұтқындауға және соттауға әкелді. 2003 жылы "Отқа ғашық: Шынайы оқиға" Уэмбоға екінші Эдгар сыйлығын сыйлады, ол ең жақсы қылмыс фактілері кітабы үшін берілді. 2004 жылы MWA-ның Ұлы шебері атағын алды. 2000-шы жылдары Уамбо Калифорния университеті, Сан-Диего театры кафедрасының қонақ оқытушысы ретінде сценарий жазу курстарын оқыта бастады.
Wambaugh's perspective on police work led to his first novel, The New Centurions, which was published early in 1971 to critical acclaim and popular success, while Wambaugh was still a detective. He later quipped that suspects would ask for his autograph. Soon turning to writing full time, Wambaugh was prolific and popular starting in the 1970s. He mixed writing novels (The Blue Knight, The Choirboys, The Black Marble) with nonfiction accounts of crime and detection (true crime): The Onion Field. His later books included The Glitter Dome (a TV movie adaptation that starred James Garner and John Lithgow), The Delta Star, and Lines and Shadows. In contrast to conventionally heroic fictional policemen, Wambaugh brought a gritty texture to his flawed police characters. Beginning with The Choirboys, Wambaugh changed his approach and began to use dark humor and outrageous incidents to emphasize the psychological peril inherent in modern urban police work. Many characters are referenced by often unflattering nicknames rather than given names, while other characters are given whimsical names to paint an immediate word portrait for the reader. Wambaugh became sharply critical of the command structure of the LAPD and individuals within it, and later, of the city government as well. The character Deputy Chief Digby Bates in The Black Marble, for example, is likely a thinly veiled lampoon of Chief Daryl Gates. Beginning with The Black Marble in 1977, Wambaugh devoted at least half of a narrative to satirical observations of the mores and extravagances of the Southern California "rich and famous" lifestyle. The Black Marble parodied dog shows and the fading lifestyle of "old" Pasadena, but not entirely unsympathetically. The Glitter Dome explored the pornographic film industry, The Delta Star delved into the politics and intrigue of the Nobel Prize and scientific research, and The Secrets of Harry Bright savaged the Palm Springs lifestyle of wealthy people with second homes, inclinations to drugs and drinking, and restricted country clubs. The Secrets was also a rather grim testimony to how fathers coped with the loss of a child. With The Golden Orange, set in Orange County; Finnegan's Week, set in San Diego; and Floaters, set in San Diego within the events of the America's Cup yacht racing, Wambaugh broadened the scope of his observations. He was a sharp observer of locations where he lived as a current celebrity himself. In 1992, Wambaugh generated controversy with his nonfiction book Echoes in the Darkness, based on the murder of Susan Reinert, a teacher in the Upper Merion School District in suburban Philadelphia, Pennsylvania. Critics alleged that the author paid prosecutors in the trial of principal Jay C. Smith to funnel information to him before an arrest was made. Smith's conviction was overturned by the Pennsylvania Supreme Court on the grounds that the prosecution hid the existence of sand that could have supported Smith's case. The chief investigator, John J. Holtz of the Pennsylvania State Police, later admitted having accepted $50,000 from author Wambaugh. Smith sued the police for collusion to falsely convict him, but lost after a federal appeals court concluded that despite his release, evidence of his guilt remained overwhelming. The earlier murder conviction of Smith's alleged co conspirator, William Bradfield, remained undisturbed. Bradfield died in prison. One of Wambaugh's most known nonfiction books is The Blooding, which tells the story behind an early landmark case in which DNA fingerprinting helped solve two murders in Leicester, England. The DNA evidence resulted in the arrest and conviction of Colin Pitchfork. In 2003, Fire Lover: A True Story brought Wambaugh his second Edgar Award, for Best Crime Fact book. In 2004, he received an MWA Grand Master Award. In the 2000s, Wambaugh also began teaching screenwriting courses as a guest lecturer for the theater department at the University of California, San Diego.
Голливуд станциясы сериясы
2006 жылы Уамбо 2006 жылдың жазында орын алған «Голливуд станциясы» романының жарық көруімен көркем әдебиетке оралды. Бұл оның «Floaters» (1996) романынан бергі алғашқы романы және «The Delta Star» (1983) романынан бергі LAPD офицерлері мен детективтерін бейнелеген алғашқы романы болды. «Голливуд станциясы» Рэмпарт жанжалынан кейін LAPD-нің жұмыс істеуіне міндетті болған федералдық келісім шартының салдарынан туған жағдайларды қатаң сынады. 2008 жылы ол «Голливудтың қара қарғалары» романымен жалғастырды, онда Голливуд бөлімінің қоғамдық байланыс офицерлері («қара қарғалар») көптеген ортақ кейіпкерлерді көрсетті. Одан кейін 2009 жылы «Голливуд айы», 2010 жылы «Голливуд төбелері» және 2012 жылы «Харбор Ноктюрн» жарық көрді, олар тікелей келесі күнтізбелік жылдарда өріледі және «Голливуд станциясының» кешкі күзетінің (сағат 17:00-ден 03:00-ге дейін) офицерлерін қамтиды. Серияның барлық бес кітабында қайта оралатын кейіпкерлер – кино жұлдызы болу арманындағы полицей «Голливуд Нейт» Вайс; серфингпен әуестенетін және әрқашан қалың серфер жаргонында сөйлейтін екі полицей «Флоцэм» және «Жетсам»; және саркастикалық грек хоры рөліндегі жалқау түнгі күзет детективі «Шәфқатты Чарли» Гилфорд. Полиция қызметкерлерінің әртүрлі кейіпкерлері қатысатын оқиғалар Уамбоның жұмыс істейтін полицейлерден жинаған әңгімелерге негізделген.
In 2006, Wambaugh returned to fiction with the publication of Hollywood Station, set in the summer of 2006. It was his first novel since Floaters (1996) – and his first to depict the officers and detectives of LAPD since The Delta Star (1983). Hollywood Station was highly critical of conditions caused by the federal consent decree under which the LAPD had to operate after the Rampart scandal. In 2008, he followed it with Hollywood Crows, a sequel featuring Hollywood Division Community Relations Officers ("Crows") that featured many of the same characters. This was followed by Hollywood Moon in 2009, Hollywood Hills in 2010, and Harbor Nocturne in 2012, set in successive calendar years and involving officers of Hollywood Station's midwatch (5:00 pm to 3:00 am). The only recurring characters to appear in all five books of the series are "Hollywood Nate" Weiss, a cop with dreams of movie stardom; "Flotsam" and "Jetsam", two cops who are avid surfers and always speak in a thick surfer lingo; and "Compassionate Charlie" Gilford, a lazy night watch detective who functions as a sardonic Greek chorus. The incidents in which the various police characters are involved are based in part on anecdotes Wambaugh collects from working police officers.
Кино және теледидар бейімделулері
Оның көптеген кітаптары 1970 және 1980 жылдары толық метражды фильмдерге немесе телефильмдерге бейімделді. "Жаңа жүзбасылар" – Джордж Скоттың басты рөлде ойнаған, 1972 жылы шыққан кинофильм. "Көк атты" романы қартайған тәжірибелі полиция қызметкері "Бампер" Морганның зейнетке шығуы мен соңғы жұмыс күндері туралы айтады, ол 1973 жылы Уильям Холденнің қатысуымен "Эмми" жүлдесін алған телесериалға айналды. Бұл роман Джордж Кеннедидің ойнауымен қысқамерзімді телесериал ретінде де бейімделді. Уамбо пилоттық эпизодта қысқаша сержант рөлінде пайда болды. Уамбоның полициялық драмаға қатысты реалистік көзқарасы 1970-жылдардың ортасынан бастап кино және теледидарда (мысалы, "Хилл-стрит-блюз" сияқты) үлкен әсер етті. Уамбо 1973 жылдан 1978 жылға дейін көрсетілген NBC арнасының "Police Story" сериалын жасауға/әзірлеуге де қатысты. Антологиялық шоу LAPD-дегі полиция жұмысының әртүрлі салаларын (патрульдік, детектив, жасырын операциялар және т.б.) қамтыды, ал сюжеттік идеялар мен кейіпкерлер нақты полиция қызметкерлерімен болған ресми емес әңгімелерден шабыттанды. Кейде шоу кейіпкерлері әдеттегі полицейлік сериалдарда кездеспейтін мәселелермен де айналысты, мысалы, алкоголизм, адалдыққа қиянат және қатыгездік. Уамбо екінші маусымның "Қойғын аймақтағы оқиға" эпизодында екінші рет қысқаша актерлік рөлде ойнады. Шоу 1988-1989 жылдары ABC арнасында қысқа ғана қайта жаңғырды. Уамбо Гарольд Бекердің режиссерлік еткен "Сырық өрісі" (1979) және "Қара мәрмәр" (1980) фильмдерінің өндірісіне де қатысты. 1981 жылы ол соңғы фильмнің сценарийі үшін Америкалық детективтер қауымдастығынан Эдгар сыйлығын жеңіп алды. "Choirboys" фильмінің бейімделуі бірнеше жыл бұрын сыншылар мен көрермендер тарапынан жағымсыз қабылданыпты. Үш фильмде де сол кезде жаңадан көзге түсіп келе жатқан актер Джеймс Вудс ойнады. Джеймс Гарнер, Джон Литгоу және Марго Киддердің қатысуымен түсірілген "The Glitter Dome" 1984 жылы HBO арнасы үшін жасалған фильм. "Құқықсыз түндер" 1993 жылы сол атпен толық метражды фильмге айналды.
Many of his books were made into feature films or TV movies during the 1970s and 1980s. The New Centurions was a theatrical film starring George C. Scott released in 1972. The Blue Knight, a novel following the approaching retirement and last working days of aging veteran beat cop "Bumper" Morgan, was made into an Emmy winning 1973 TV miniseries starring William Holden. It was also adapted as a short lived TV series starring George Kennedy. Wambaugh made a brief appearance in the pilot as a desk sergeant. Wambaugh's realistic approach to police drama was highly influential in both film and television depictions (such as Hill Street Blues) from the mid 1970s onward. Wambaugh was also involved with creating/developing the NBC series Police Story, which ran from 1973 to 1978. The anthology show covered the different aspects of police work (patrol, detective, undercover, etc.) in the LAPD, with story ideas and characters supposedly inspired by off the record talks with actual police officers. At times, the show's characters also dealt with problems not usually seen or associated with typical TV cop shows, such as alcohol abuse, adultery, and brutality. Wambaugh appeared in his second brief acting role in the second season episode "Incident in the Kill Zone". The show had a brief revival on ABC during the 1988–1989 season. Wambaugh was also involved in the production of the film versions of The Onion Field (1979) and The Black Marble (1980), both directed by Harold Becker. In 1981, he won an Edgar Award from the Mystery Writers of America for his screenplay for the latter film. The Choirboys film adaptation had met with poor critical and audience reception a few years earlier. All three films featured performances by then up and coming actor James Woods. The Glitter Dome, which starred James Garner, John Lithgow and Margot Kidder, was a 1984 film for HBO. Fugitive Nights was made into a 1993 feature film of the same title.