Кіріспе

Василий Васильевич Ульрих (1889–1951) – кеңестік судья, Жозеф Сталиннің билік кезінде КСРО-ның жоғары сатыдағы судьясы болған. Ульрих КСРО-дағы Ұлы тазалау кезеңіндегі көптеген маңызды сот процестерінің төрағасы болды.

Ерте өмір

Василий Ульрих Ресей империясының құрамына кірген Латвияның Рига қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – неміс тегіндес латыш революционері, ал анасы – орыс дворяны. Олардың революциялық қызметке белсенді қатысқандары үшін бүкіл отбасы бес жылға Сібірдің Иркутск қаласына ішкі жер аударуға кесілді. 1910 жылы жас Ульрих туған Ригаға оралып, Рига политехникалық институтында оқуға түсті. Сол жылы Ресей социал-демократиялық жұмысшы партиясының большевиктер фракциясына қосылды. 1914 жылы бітіріп, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда офицер болып фронтқа жіберілді. Большевик революциясынан кейін Леон Троцкий оны Чекаға қабылдауға көмектесті. Ол содан кейін бірнеше әскери трибуналда қызмет етті және Сталиннің назарына ілікті, оған оның міндеттерін тиімді орындауы және трибуналдардың іс-қимылдарын баяндаудағы қысқа, тіпті лаконикалық стильі ұнады.

Мансап

1926 жылы Ульрих КСРО Жоғарғы Сотының Әскери коллегиясының төрағасы болды. Осы қызметінде ол Ұлы тазалаудың үкімдерін шығарды. Ульрих Зиновьев, Каменев, Бухарин, Тухачевский, Родзаевский, Белобородов, Ежов және тағы да көптеген адамдарды соттады. Ол олардың көптеген атқарылуына қатысты, кейде тіпті өзі атқарылғандардың көзін құртты. Ульрих Қызыл Армияның Ақпараттық басқармасының бұрынғы басшысы, кейін ГРУ деп аталған Ян Карлович Берзинді жеке өзі аттырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ульрих саботаж және жеңілісшілдікпен айыпталған адамдарға өлім жазасын беруді жалғастырды. 1945 жылы Польшаның құпия мемлекеті мен Отандық армиясының он алты жетекшісінің ісін қарағанда бас судья болды. Соғыс аяқталғаннан кейін Ульрих Ждановщинаның алғашқы сот процестеріне төрағалық етті. 1948 жылы сот жүйесіндегі кемшіліктер, соның ішінде сыбайлас жемқорлық және саяси қателіктер анықталғандықтан, Ульрихті қоса алған бірқатар жоғары судьялар лауазымдарынан алынды. Содан кейін Ульрих Әскери құқық академиясының курстар жетекшісі болып тағайындалды. 1951 жылдың 7 мамырында жүрек талмасынан қайтыс болды және Мәскеудегі Новодевичье бейіштесіне жерленді.

Пікірлер

Антон Антонов Овсеенко оны "сулы көзді, біркелкі киімді бақа" деп атады. Советтік оккупацияға дейін Эстонияның соңғы әрекеттегі премьер-министрі Отто Тиф Ульрихты "генералдың формасындағы, жас, дөңгелек бетті, тоқ бойлы сары шашты адам, бетінде мейірімді күлімсіреумен" деп сипаттады.