Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американың түпкілікті халқы. Пейория – Американың түпкілікті халқының бір тобы. Олар Оклахома штатының Майами қаласында орналасқан, федералды түрде танылған Пейория тайпасына тіркелген. Пейория халқы Иллинойс конфедерациясының ұрпақтары. Пейория тайпасы Миссисипи өзенінің шығысында және Огайо өзенінің солтүстігінде қоныстанған. 1867 жылы олардың ұрпақтары туысқан тайпалардың қалдықтарымен бірге Үндістан аумағына көшіп, қазіргі Оттава округінде (Оклахома штаты) жер алды, оны негізінен Квапау тайпасы басып алған.
Native American ethnicity
The Peoria are a Native American people. They are enrolled in the federally recognized Peoria Tribe of Indians of Oklahoma headquartered in Miami, Oklahoma. The Peoria people are descendants of the Illinois Confederation. The Peoria Tribe were located east of the Mississippi River and north of the Ohio River. In 1867 their descendants moved to Indian Territory with remnants of related tribes and were assigned land in present day Ottawa County, Oklahoma, which was primarily occupied by the Quapaw.
Тіл және атауы
Пеория тайпасы Майами-Иллинойс тілінің диалектісінде сөйлейді, бұл Орталық Алгонкин тілі және осы екі диалект өзара түсіністі. Пеория атауы, сондай-ақ Пеуаруа, олардың өздерін-өздері атауынан, яғни Иллинойс тіліндегі peewaareewa (қазіргі айтылуы peewaalia) сөзінен шыққан. Алғашқыда бұл "арқасына жүк артқан адам" деген мағынаны білдірген. Пеория тілінде сөйлейтін ана тілділер қазір жоқ. Пеория тілі 2022 жылдың тамызында тайпа ұйымдастырған 10 апталық онлайн-курс арқылы қайта жаңғыртылды. Майами тілімен қатар, Оклахома штатындағы Пеория тайпасының тарихи мүшелерінің шағын тобы бір кезде Кахокия, Моингвеа және Тамароа тайпаларының Алгонкин тілдеріне ұқсас тілдерде сөйлеген.
The Peoria speak a dialect of the Miami Illinois language, a Central Algonquian language in which these two dialects are mutually intelligible. The name Peoria, also Peouaroua, derives from their autonym, or name for themselves in the Illinois language, peewaareewa (modern pronunciation peewaalia). Originally it meant, "Comes carrying a pack on his back." No native speakers of the Peoria language survive. The Peoria Language was revitalized in August 2022 by a 10 week online course offered by the tribe. Along with the Miami language, a smaller number of historic members of the Peoria tribe of Oklahoma once spoke related Algonquian languages of Cahokia, Moingwea, and Tamaroa.
Үкімет
Оклахома штатындағы Пейрия үндістер тайпасының бас кеңсесі Майами қаласында орналасқан.
The Peoria Tribe of Indians of Oklahoma is headquartered in Miami, Oklahoma.
Тарих
Пеориялар – алгонкин тілінде сөйлейтін халық. Олардың ата-бабалары дәстүрлі түрде қазіргі Иллинойс, Огайо, Мичиган және Миссури штаттарының аумақтарында мекендеген. Пеориялар Кахокия халқымен туыс және ішінара олардан тараған, оларды Кахокия төбелерімен шатастырмау керек. Пеориялар – алғашқы француз саяхатшылары, әйгілі Жак Маркетт пен Луи Жолиет кездескен көптеген Иллинойс тайпаларының бірі болды. Француз иезуит миссионерлері тайпа мүшелерін рим-католик дініне өткізді. 1763 жылдан кейін Франция Жеті жылдық соғыста жеңілген британдықтарға Иллинойс аймағын және Миссисипи өзенінің шығысындағы басқа да аумақтарды берді. Осы аймақтағы көптеген француз отарлаушылары сияқты, Пеориялар да оңтүстік-батысқа қарай Миссури аймағына көшіп кетті. АҚШ еуропалық америкалық қоныс салушылар қалаған жерлерден үндістерді шығарып жіберуді талап етті, олар батысқа қарай жылжып, кеңейе берді, ал президент Эндрю Джексон 1830 жылы осы атпен заңға қол қойды. 1832 жылғы Льюисвилл шарты бойынша Пеориялар Миссури жерлерін Канзастағы Осаж өзені маңындағы жерлерге алмастырды, ол сол кезде Үндістан аумағының бір бөлігі болды. 1851 жылы бір үнді агенті Пеориялар мен Каскаскиалар, сондай-ақ олардың одақтастарының бір-бірімен және ақ адамдармен осыншалықты араласқанын, олардың дерлік өзіндік ерекшеліктерін жоғалтқанын хабарлады. 1854 жылғы шарт осы одақты мойындап, осы топтарды Біріккен Пеория деп жариялады. Шартта сондай-ақ Пеория Каскаскиа және Канзастағы Вейя Пьянкашау қорықтарын үнді емес адамдардың қоныстануына ашу қарастырылған.
The Peoria are Algonquian speaking people. Their ancestors traditionally lived in what are now the state jurisdictions of Illinois, Ohio, Michigan, and Missouri. The Peoria are related to, and partially descended from, the Cahokia people, not to be confused with Cahokia Mounds. The Peoria were one of the many Illinois tribes encountered by early French explorers, Father Jacques Marquette and Louis Jolliet. French Jesuit missionaries converted tribal members to Roman Catholicism. After 1763 France ceded its Illinois Country and other territories east of the Mississippi River to the British, who had defeated them in the Seven Years' War. Like many of the French colonists in villages in this area, the Peoria migrated southwest into Missouri Territory. The US pressed for Indian Removal from areas desired by European American settlers, who kept pushing west, and President Andrew Jackson signed the act of that name in 1830. By the 1832 Treaty of Lewisville, the Peoria ceded Missouri lands in exchange for land in Kansas near the Osage River, which was then part of Indian Territory. In 1851, an Indian agent reported that the Peoria and the Kaskaskia, along with their allies, had intermarried among themselves and among white people to such an extent that they had practically lost their identities. An 1854 treaty recognized this as a factual union and classified these groups as the Confederated Peoria. The treaty also provided for opening the Peoria Kaskaskia and the Wea Piankashaw reserves in Kansas to settlement by non Indians.
Атаулар ауыстырылуы
Иллинойс штатының Пеория қаласы және оны қоршаған Пеория округі сол аймақта дәстүрлі түрде өмір сүрген тайпаның атымен аталады. Пеория соғысы олардың тарихи жерінде болған, бірақ бұл тайпа Миссуриге көшіп кеткендіктен, соғыс қаланың атымен аталды. Паола, Канзас және Пеория, Оклахома тайпаның тікелей атымен аталған. Иллинойстағы Пеория қаласының атымен көптеген басқа да жерлер мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кейбір кемелері аталған.
The city of Peoria, Illinois, and the surrounding Peoria County are named after the tribe that traditionally lived in that area. The Peoria War occurred in their historic territory but is named for the town, as the tribe had migrated to Missouri before this conflict occurred. Paola, Kansas, and Peoria, Oklahoma, are named directly for the tribe. Many other places named Peoria and some U. S. Navy ships were named after the town in Illinois.