Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испания Пиреней тауларындағы тау өтегі Ронсеваль өтегі, Ронсеваль өтегі немесе Ронсево өтегі (Lang es; ; ; теңіз деңгейінен биіктігі 1057 м) – Пиреней тауларында Франция мен Испания шекарасына жақын орналасқан биік тау өтегі. Өтегің өзі Испания аумағында жатыр.
Mountain pass in the Spanish Pyrenees
Roncesvalles Pass, Ronceval Pass or Roncevaux Pass (Lang es; ; ; elevation 1057 m) is a high mountain pass in the Pyrenees near the border between France and Spain. The pass itself is entirely in Spain.
Орналасқан жері
Өткел Солтүстік Испаниядағы Наварра аймағындағы Ронсесваллес және Лузайде/Валькарлос қалаларының арасында орналасқан. Франциядағы ең жақын қала – Сен-Жан-Пье-де-Порт, ол испан шекарасынан шамамен 8 км (5.0 миль) қашықтықта жатыр. Дәстүр бойынша, бұл Сантьяго-де-Компостела қажылық жолындағы маңызды нүкте болып келген. Өткел арқылы өтетін жол испан жағынан Линцоайннан, ал француз жағынан Сен-Жан-Пье-де-Порттан басталады. Асу солтүстікте Нива өзенінің аңғары мен оңтүстікте Ирати өзенінің аңғарынан бөліп тұрады.
The pass is located between the towns of Roncesvalles and Luzaide/Valcarlos in Navarra, northern Spain. The closest town in France is Saint Jean Pied de Port, at a distance of about 8 km (5.0 mi) from the Spanish border. It has customarily been an important point on the Santiago de Compostela pilgrimage route. The route over the pass departs from Lintzoain on the Spanish side and from Saint Jean Pied de Port on the French side. The pass divides the valley of the Nive on the north from the valley of the Irati on the south.
Ронсвалл шайқасы (778)
778 жылы Бретон маршының басқарушысы Роланд Карл Ұлыны Батыс Пиренейлер арқылы Иберия түбегіне жасаған жорығына қатысты. Карл Ұлының өмірбаясын жазған Эйнхард «Vita Karoli Magni» еңбегінде франк әскері тау жолынан өтіп бара жатқанда, биік таудың басында орманға тығылып, шабуылға дайындалған васкон шабуылшыларының салдарынан болған қасіретті оқиғаны баяндайды. Кейіннен шабуылшылар аңғарға қарай кері қайтып бара жатқан франк әскерінің артқы қатарларына шабуыл жасады. Эйнхардтың сөзіне сүйенсек, патшаның үй ішкі істер жөніндегі уәкілі Эггихард, Ансельм («Аншельмус»), граф Палатин және Бретань маршының губернаторы Роланд («Хруодландус») сондай-ақ көптеген адамдар осы шабуылда қаза тапты. Дәстүр бойынша, Ронсвалл оқиғаның 778 жылы болған жері саналады, сондықтан бұл шайқас Ронсвалл шайқасы деп аталады. Тау жолының жанында Роландтың қаза болған жерін еске алу үшін тас ескерткіш орнатылған. Дегенмен, Валькарлос тұрғындары Валькарлос шайқасының 778 жылы өткен тарихи орны екенін айтады, себебі Карл Ұлының әскері франк мемлекетіне қайта оралған.
In 778 Roland, the warden of the Breton March, had accompanied Charlemagne on his campaign into the Iberian peninsula across the Western Pyrenees. Einhard, the biographer of Charlemagne, mentions in his Vita Karoli Magni a fatal event involving Vasconian raiders who laid an ambush by hiding in the woods on top of a high mountain while Frankish troops were crossing the mountain pass. Subsequently, the raiders attacked the rear guards of the Frankish army on their way down into the valley. According to Einhard, Eggihard, the King's steward; Anselm ("Anshelmus"), Count Palatine; and Roland ("Hruodlandus"), Governor of the March of Brittany, with very many others, lost their lives during that ambush. According to tradition, Roncesvalles is the site where this event took place in 778, and hence today the battle is called Battle of Roncesvalles. There is a stone monument near the pass commemorating the area where it is traditionally held that Roland died. Nonetheless, the inhabitants of Valcarlos continue to claim that Valcarlos is the historic site where the battle of 778 took place because Charlemagne's troops were on their way back into the Frankish realm.
Ронсвалл шайқасы (824 ж.)
824 жылғы шайқас, кейде Ронсево асуының екінші шайқасы деп аталады, 824 жылы баск және қасауи мұсылман әскерлерінің біріккен күштері Каролингтердің әскери экспедициясын жеңген шайқас болды. Бұл шайқас Ронсево асуының бірінші шайқасынан (778 ж.) кейін 46 жыл өткен соң болды және ұқсас ерекшеліктерді көрсетті: баск күштері таулардан франктар бастаған солтүстікке бағытталған экспедицияға шабуыл жасады, ал географиялық орын Ронсево асуы немесе оның жанындағы аймақ болды. Шайқас Каролингтердің әскери экспедициясының жеңілісімен және оның қолбасшылары Эблус пен Азнар Санчестің 824 жылы тұтқындалуымен аяқталды. Бұл қақтығыс 778 жылғы шайқастан гөрі ауқымды салдарға ие болды: Баск тарихындағы маңызды кезең – тәуелсіз Памплона Корольдігінің бірден құрылуы.
The battle in 824, sometimes called the Second Battle of Roncevaux Pass, was a battle in which a combined Basque Qasawi Muslim army defeated a Carolingian military expedition in 824. The battle took place only 46 years after the first Battle of Roncevaux Pass (778) in a confrontation showing similar features: a Basque force engaging from the mountains a northbound expedition led by the Franks, and the same geographical setting (the Roncevaux Pass or a spot nearby). The battle resulted in the defeat of the Carolingian military expedition and the capture of its commanders Aeblus and Aznar Sánchez in 824. The clash was to have further reaching consequences than those of the 778 engagement: the immediate establishment of the independent Kingdom of Pamplona, a landmark in Basque history.
Ронсвалл шайқасы (1813)
1813 жылғы 25 шілдеде Пиреней соғысы (1808–1814) кезінде Ронсесвалль өткелінде француз Наполеон әскерлері мен ағылшын-португалдық күштер арасында шайқас болды. Бұл Ронсесвалль шайқасы ағылшын-португалдықтардың жеңілісімен аяқталды.
On 25 July 1813 a battle between French Napoleonic troops and Anglo Portuguese forces took place at the Roncesvalles Pass during the Peninsular War (1808–1814). This Battle of Roncesvalles ended in an Anglo Portuguese defeat.