Крикет спортындағы "бай" ережесі

Кіріспе

Крикет спортындағы ереже. Крикетте "бай" – қосымша ұпай. Бұл, соққы соққышыға тимай, соққышының денесіне де тимей, соққышылар командасының ұпайға ие болуы.

Нысандар

Әдетте, егер доп соққыны бұрмаламай өтіп кетсе, қақпашы оны ұстап алады. Бұл әдетте ұпай жинауға кедергі келтіреді, себебі соққы берушілер қақпашының стамптауы немесе ран-аут жасауы мүмкін болғандықтан, жүгіруді аяқтамайды. Дегенмен, егер қақпашы допты жіберіп алса немесе ұстамаса, соққы берушілер қауіпсіз түрде ұпай жинауы мүмкін. Мұндай ұпайлар «байс» деп есептеледі: олар команданың жалпы санына қосылады, бірақ ешбір соққы берушінің жеке есебіне енгізілмейді. Егер қақпашы допты жіберіп алса және ол бірден шекараға жетсе, соққы беруші команда төрт «байс» ұпай алады, дәл сол сияқты, егер соққы беруші допты шекараға төрт ұпайға соққандай. Егер доп секіргенде тым биікке секіріп, жерге тиместен бірден шекарадан өтіп кетсе, тек 4 «байс» беріледі. Егер доп «уайд» болса, қосымша ұпайлар «уайд» ретінде есептеледі, «байс» ретінде емес. «Уайд» пен «но-болл» боулердің кінәсі деп есептеліп, боулердің көрсеткіштерінде теріс статистика болып саналады, ал «байс» қақпашының кінәсі деп есептеліп, оның көрсеткіштерінде теріс бағаланады. Алайда, кейбір ойын жағдайлары қақпашының шеберлігіне қарамастан, «байс» мүмкіндігін арттырады – мысалы, жылдам, бақытсыз боулинг, тегіс емес ойын алаңы немесе қақпашының тікелей қақпаның артында тұру қажеттілігі. «Байс» бір күндік крикетте сирек кездеседі, әдетте, ұпайдың ең кішкентай бөлігін құрайды. Бұл соққы берушінің допты соғуға тырысу ықтималдығы жоғары болғандықтан. Олар бірінші сыныпты крикетте көбірек кездеседі. Мысалы, 2010–11 жылдардағы Австралия мен Англия арасындағы тесттік серияда бес матчта 258 қосымша ұпай болды, оның 76-сы «байс» болды (қосымша ұпайдың 29,4%). Одан кейін өткен жеті бір күндік және T20 матчинда осы командалар арасында 262 қосымша ұпай тіркелді, оның ішінде тек 10-ы «байс» болды (қосымша ұпайдың 3,8%). Әдетте, соққы берушілер қақпашы допты ұстаған кезде «байс» жүгіруге тырыспайды. Алайда, ойын соңында соққы беруші команданың жеңіске жету үшін жылдам ұпай жинауы қажет болған жағдайда, соққы берушілер «байс» жүгіруге тәуекел етеді және қақпашы допты жіберіп алады немесе соққы берушіні ран-аут жасауға тырысқанда дұрыс лақтырмайды деп үміттенеді. Көбінесе бұл соққы берушінің ран-аутқа ұшыруына әкеледі, бірақ кейде бұл тактика сәтті болып, бірнеше бір күндік халықаралық матчтарда және кем дегенде бір тесттік матчта «байс» арқасында жеңіске жетеді.

Usually, if the ball passes the batter without being deflected, the wicket keeper will catch it. This normally prevents the scoring of runs because the batters will be unable to complete a run before being stumped or run out by the wicket keeper. However, if the wicket keeper fumbles or misses the ball, the batters may be able to score runs safely. These runs are scored as byes: they are added to the team's total, but not to the numbers of runs scored by either batter. If the wicket keeper misses the ball and it travels all the way to the boundary, the batting team scores four byes, just as if the batter had hit the ball to the boundary for four runs. In the virtually impossible case that a bouncer bounces so high that it flies directly over the boundary without touching the ground, only 4 byes are awarded. If the ball was a wide, any extras are scored as wides and not as byes. Whereas wides and no balls are considered to be the fault of the bowler, and are considered negative statistics in a bowler's record, byes are considered to be the fault of the wicket keeper, and are considered negatively against the wicket keeper's record. However, some playing conditions make byes more likely, regardless of a wicket keeper's ability – wayward fast bowling, or an uneven pitch, or the need for the keeper to stand directly behind the stumps. Byes are relatively rare in one day cricket, usually making the smallest component of extras in a score. This is because the batter is more likely to attempt to hit the ball. They are far more prominent in first class cricket. For example, in the Test series between Australia and England in 2010–11, there were 258 extras in five matches, of which 76 were byes (29.4% of the extras). In the seven one day and T20 matches that followed between the same sides, there were 262 extras, of which only 10 were byes (3.8% of the extras). Normally batters never attempt to run byes when the wicket keeper catches the ball. However, in situations at the end of a game when the batting team must score runs quickly in order to have a chance of winning, the batters may risk running a bye and hope that the wicket keeper fumbles the ball or throws it inaccurately when attempting to run a batter out. The usual result of this is a batter's being run out, but sometimes the tactic pays off with a few One Day International matches, and at least one Test, having been won on byes.

Нысанды белгілеу

Бір бос тұруды белгілеудің қалыпты түрі – негізінде көлденең қабырғасы және үстінде нүктесі бар үшбұрыш. Егер бірнеше бос тұру болса, үшбұрыштың ішіне олардың саны жазылады.

Жазбалар

Тест матчтарында ең аз "бай" жіберген (10 немесе одан көп тест матчы өткізгендердің арасында) қақпашы – Денис Линдсей, ол 15 тест матчында 20 "бай" жіберді; осы көрсеткіш бойынша ең жақсы қақпашылардың көпшілігі тест матчына шамамен 3-4 "бай" жіберген. Линдсей соңғы төрт тест матчында мүлдем ешқандай "бай" жібермеді.

Төреші белгісі

Төреші қолын тік көтеріп, алақанын ашық ұстайды, бұл "байс" пен "аут" сигналдарын ажырату үшін жасалады.