Кіріспе

Шаолиннің ағаш адамдары (Шао Лин му рэн сян) — 1976 жылы Гонконгта түсірілген, Чен Чи Хва режиссерлік еткен және Джеки Чанның басты рөлде ойнаған экшн фильмі. Бұл фильм Брюс Лиден кейінгі кезеңде Ло Вэйдің «Алтын орақ» студиясында түсірілді. Фильм халықаралық аренада бірнеше басқа атаулармен де шықты, мысалы:
"36 ағаш адам"
"Шаолин өлім палатасы" (Ұлыбританиядағы алғашқы көрсетілімдер)
"Шаолиннің ағаш адамдары – Жас жолбарыстың кек алуы" (АҚШ)
"Ағаш адам" (Германия)

Сюжет

Кішкентай Мүсін (Джеки Чан) – Шаолиннің жаңа шәкірті, ол сөйлемейді. Ол басқа шәкірттермен бірге оқуға тырысады және ұстазының берген қиын тапсырмаларын орындауға күш салады. Оны әкесінің маска киген қарақшының қолынан қаза табуының естелігі мазалайды, ал сол қарақшы жауынгерлік өнерде шебер болған. Бір күні, мас монах Кішкентай Мүсінді сарқыраманың артындағы құпия үңгірге жетеледі. Үңгірде бір адам тұтқынға алынған. Уақыт өте келе Кішкентай Мүсін оған монастырьдан ұрлаған тамақ пен шарап әкеліп, осы қатыгез тұтқынмен дос болады. Ол тұтқынның өте қауісті жекпе-жек шебері екенін біледі және ол қашу үшін "Арыстанның айқасы" деп аталатын жаңа әдіс әзірлеп жатыр. Кішкентай Мүсін тұтқынды оны оқытуға көндіреді. Тұтқынның стилі қарсыласты мүмкіндігінше жылдам өлтіруге бағытталған. Шаолиннің монахы Кішкентай Мүсіннің осы қауіпті әдістерді үйреніп жатқанын көреді. Ол жекпе-жек өнерінің өлтіру үшін емес, өзін-өзі жетілдіру үшін арналғанын, ал өзін-өзі қорғау тек қажет болған жағдайда және мүмкіндігінше аз зорлық-зомбылықпен қолданылуы керек екенін айтады. Ол оған "Жылқының сырғанауы" стилін үйретеді, оның қағидалары тұтқынның өлтіру стилімен қарама-қайшы келеді. Дегенмен, Кішкентай Мүсін екі стильді де үйренуді жалғастырады. Соңында тұтқын Кішкентай Мүсіннің Шаолиннің Ағаш Адамдар Дөңгелегінің сынағын тапсыруға дайын екеніне көз жеткізеді. Бұл – отыздан алты Ағаш Адамнан тұратын тар дәліз, олар механикалық манекендер және дәлізге кірген кез келген адамға шабуылдайды. Кішкентай Мүсін Ағаш Адамдар Дөңгелегінен сәтті өтеді. Кішкентай Мүсіннің жеңісінен кейін тұтқын "Арыстанның айқасын" жетілдіріп, қашу үшін қолданады. Ол бұрынғы рөлін қайтадан – "Жасыл Айдаһар" тобының басшысы ретінде жалғастырып, оны түрмеге қамағандарды өлтіреді. Ол бұрын Шаолиннің шәкірті болғаны, бірақ содан кейін бас көтеріп, тұтқынға алынғаны белгілі болады. Шаолиннің бас абысы оқушының жасаған қателіктері үшін жауапкершілікті сезінеді, сондықтан ол өзін соқыр қылып, Шаолин монастырын тастап, шөлге шетінеді және орнына жаңа абысты тағайындайды. Бірақ ол Шаолинге қажет болған жағдайда көмектесуге уәде береді. Кішкентай Мүсін мен Шаолиннің қазіргі бас абысы шөлге шетінген монахты іздейді. Қашып кеткен тұтқын өзінің тұтқындалуына себепкер болғандардың барлығын, Шаолин монахтарынан басқа, өлтірді және енді монастырды жоюға бет алды. Шөлге шетінген монах "соңғы" жекпе-жек стилін қамтитын кітапты береді, ал Кішкентай Мүсін осы стильді қазіргі бас абыстың жетекшілігімен меңгереді. Қашып кеткен тұтқын Шаолинді жоюға келгенде, Кішкентай Мүсін оны бұрынғы ұстазына қарсы қорғауға дайын тұрады. Сондай-ақ, қашып кеткен тұтқын Кішкентай Мүсіннің әкесін өлтіргені белгілі болады. Кішкентай Мүсін өзінің сөйлемейтінінің себебін айтады – ол әкесінің кісі өлтірушісін таба алмайынша ешқашан сөйлемеймін деп серт берген. Кішкентай Мүсін қарсыласының барлық өлтіру әдістерін біледі. Ол көптеген мүмкіндіктер жасайды, бірақ Шаолин монахының үйреткендеріне байланысты оларды пайдалана алмайды, ол қарсыласын ешқашан өлтірмеу керектігін айтқан. Осыған қарамастан, ол жеңіске жетеді. Ол бұрынғы ұстазының өмірін сақтап қалуға ұсыныс жасайды, егер ол өмірінің соңына дейін Шаолинге оралса. Қашып кеткен тұтқын өзін құтқарудың болмайтынын айтады, бірақ шәкіртінің өте жақсы оқығанына риза екенін білдіреді. Алайда, ол Кішкентай Мүсінді өлтіруге соңғы рет тырысады. Ол Кішкентай Мүсінді артынан ұстап, мойнын сындыруға тырысады, бірақ Кішкентай Мүсін қашқанда, зұлымның соққысы оның өзінің мойнына тиіп, ол өзін-өзі өлтіреді. Басшысынан айырылған "Жасыл Айдаһар" тобы қашып кетеді. Кішкентай Мүсін Шаолин монастырына оралып, монах болып киелі жатаққа ие болады.

1976/1980 жылғы нұсқалар

Фильмнің екі түрлі өңделген нұсқасы жасалған болуы мүмкін: 1976 жылғы мандарин нұсқасы және 1980 жылы кантон тілінде дубляж жасалған, сәл қысқартылған нұсқа (барлық белгілі жариялымдарда осы нұсқа қолданылады). Музыкалық тұрғыдан алғанда, қолжетімді барлық жариялымдардағы ағылшын тіліндегі дубляж кантон нұсқасымен үйлеседі. Дегенмен, ағылшын тіліндегі дубляж мандарин нұсқасымен синхронды жазылған-жазылмағаны белгісіз. Қолданыстағы (кантон нұсқасы) жариялымдарда мандарин аудиосын ойнатқанда, Little Mute қолдарына татуировка салғаннан кейінгі сахнада музыка тректің басқа бөлігіне секіріп өтеді. Кантон саундтрегімен ойнатқанда музыка ешқандай қиындықсыз ойналады (мандарин саундтрегінен қиылып алынған музыка бөлігін ашады). Соңғы төбелес сахнасында кейбір кенеттен тікелей кесілулер болады, нәтижесінде дыбыс эффектілері синхроннан шығып қалады. Фильмнің әрекеттері жариялауға (немесе 1980 жылғы қайта жариялауға) дайындық барысында жылдамдатылған болуы мүмкін, себебі актерлердің орындауы өте баяу болып көрінеді.

Кассалық жинақ

Гонконгта фильм 476 950,70 доллар жинады. 1982 жылы Оңтүстік Кореяда шыққанда Сеулде 223 207 билет сатылды, бұл шамамен белгілі бір сомадағы жалпы кіріске тең. Бұл Шығыс Азияда шамамен жалпы кіріс сомасын құрайды, инфляцияға сәйкес түзетілгенде. Францияда фильм 1983 жылы жарық көргеннен кейін 152 277 билет сатылған. Бұл Сеул мен Францияда шетелде сатылған билеттердің жалпы санына қосылады.

Үй медиасы

Winners Video компаниясы кантон және мандарин тілдеріндегі дыбыс жолдары мен ағылшын тіліндегі субтитрлер бар DVD шығарды. Бірақ, шамамен 30 секундтан кем бөлігі жоқ, бейне сапасы өте нашар, ал экран қатынасы 2.35:1-ден 1.33:1-ге дейін қысқартылған. 2001 жылдың 15 ақпанында Seven 7 француз тіліндегі театрлық нұсқасын DVD форматында L'impitoyable деп атап шығарды. Онда қытай немесе ағылшын тіліндегі опциялар жоқ, бірақ бұл толық 2.35:1 бейнесі бар алғашқы шығарылым болды. 2001 жылдың 27 желтоқсанында Eastern Heroes фильмнің толық нұсқасын DVD форматында Shaolin Chamber Of Death деген атпен шығарды. Алайда, ол 2.35:1-ден 1.78:1-ге дейін қысқартылып, тек ағылшын тіліндегі дубляж ғана болды. Ағылшын тіліндегі дубляжданған нұсқаның алғашқы бөлігі зақымдалғандықтан, алғашқы екі көріністе түпнұсқа мандарин дыбыс жолы мен ағылшын тіліндегі субтитрлер бар. 2002 жылдың 17 қыркүйегінде Columbia Tri Star фильмнің түпнұсқа мандарин тіліндегі және жаңа аудармадағы ағылшын тіліндегі субтитрлермен бірінші батыс DVD-ін шығарды. Бірақ, экран қатынасы 2.35:1-ден 1.78:1-ге дейін қысқартылып, алғашқы 10 минуты жоқ болып, бейне сапасы өте нашар болды. 2006 жылдың 24 ақпанында Universal Japan Fortune Star компаниясынан жаңа қалпына келтірілген материалдарды пайдаланып, 2.35:1 форматында алғашқы толық DVD-ін шығарды. Алайда, бұл шығарылымда түпнұсқа мандарин дыбыс жолының орнына кантондық дубляж бар. 2007 жылдың 23 сәуірінде Hong Kong Legends Fortune Star компаниясынан жаңа қалпына келтірілген материалдарды пайдаланып, толық DVD шығарды. Бірақ, 2.35:1 бейнесі мен жаңа аудармадағы субтитрлеріне қарамастан, түпнұсқа дыбыс жолының орнына кантондық дубляж (ремикстен төмендетілген моно опциясы) болды, ал ағылшын тіліндегі дубляж фильмнің зақымдалған алғашқы бөлігіне байланысты алғашқы екі көріністе жаңа дауыс актері қолданылды. Dragon Dynasty фильмнің 1-ші аймақтағы DVD-ін шығаруды жоспарлаған, бастапқыда 2008 жылдың 30 қазанында шығуы тиіс болған, бірақ шығарылым мерзімі белгісіз мерзімге шегерілді. 88 Films компаниясынан шыққан Blu-ray нұсқасы 2020 жылдың 9 қарашасында Ұлыбританияда жарық көрді. Онда фильмнің 2K форматында жаңа қалпына келтірілген нұсқасы бар.

Ықпал

Бұл фильмдегі оқу манекендері Tekken ойындарының Мокудзин кейіпкеріне шабыт берді. Олар Negima мангасында да пайда болады. Кем дегенде үш Kill Bill фильмде осы фильмге сілтеме жасалған: Пай Майдың таныстырылу көрінісі баспалдақ пен сумен жаттығу сахнасын еске түсіреді; Пай Май өзі Kill Bill-де ақ түсті болғанымен, соқыр, қызғылт түсті монах (Kill Bill-де ол Elle-ді соқыр етеді); соңында, бес нүктелі саусақпен жарылатын қол техникасы Шаолин ағаш адамдары фильмінің соңғы шайқас көрінісінен алынған, онда жаман кейіпкер басты кейіпкерлерге ерекше соққы техникасын қолданады, бірақ бес соққының тек төртеуін ғана жеткізе алады (басты кейіпкер жүрегін ұстап, Билл сияқты, өлер алдында).