Кіріспе

Француздық сынақ ұшқышы, инженер, әуеші және ғарышкер (1949 жылы туған)

Мишель Анже Шарль Тогнини (1949 жылдың 30 қыркүйегінде Францияның Винсен қаласында туған) – француздық сынақ ұшқышы, инженер, Франция Әуе күштерінің бригада генералы және 2005 жылдың 1 қаңтарынан 2011 жылдың 1 қарашасына дейін Еуропалық ғарыш агенттігінің Еуропалық ғарышкерлер орталығының басшысы қызметін атқарған бұрынғы CNES және ESA ғарышкері. Екі рет ғарышқа ұшқан Тогнини ғарышта барлығы 19 күн өткізген. Тогнини 80 түрлі ұшақта (көбінесе истребительдер, соның ішінде МиГ-25, Туполев-154, Lightning MK-3 және MK-5, Gloster Meteor және F-104) 4000 сағатқа жуық ұшқан. Ол ағылшын және орыс тілдерін жетік меңгерген.

Ерте өмір

Тогнини 1949 жылдың 30 қыркүйегінде Францияның Винсенн қаласында дүниеге келген. Париждегі Кашан орта мектебін бітірген соң, ол Гренобльдегі EPA әскери мектебінде білім алды, кейін Француз әуе күштері академиясы – Ecole de l'Air-де оқыды және 1973 жылы тәмамлады.

Әскери мансап

Академияны бітіргеннен кейін Тогнини Нормандия-Нимен эскадрильясындағы озық истребитель ұшқышы даярлығына жіберілді, онда бір жыл қызмет еткен соң озық истребитель ұшқышы даярлығын аяқтады. 1974–1981 жылдары француз әуе күштерінде 12-ші истребитель эскадрасында (Камбре әуе базасы) ұшақ ұшқышы ретінде қызмет етті, SMB2 және Mirage F1 ұшақтарында ұшты. Осы қызмет барысында 1976 жылы ұшу жетекшісі, ал 1979 жылы ұшу командирі болды. 1982 жылы Ұлыбританиядағы Боскомб Даун қаласындағы Империя сынақ ұшқыштары мектебіне қабылданды және сол жылы сынақ ұшқышы дипломын алды. 1983 жылы әскери зерттеулер дипломымен марапатталды. Тогнини содан кейін Франциядағы Казо ұшу сынақ орталығына жіберілді, бастапқыда сынақ ұшқышы, кейіннен бас сынақ ұшқышы болып жұмыс істеді. Сол жерде ол француз авиациялық жабдықтарын сынауға көмектесті. Ол Mirage 2000 C, Mirage 2000 N, Jaguar ATLIS және FLIR ұшақтарының қару жүйелерін сынады, сондай-ақ ұшқыштардың, тәжірибешілердің және ұшу инженерлерінің ұшу қауіпсіздігіне жауапты болды.

Ғарышкер мансабы

1985 жылы Франция астронавт корпусын кеңейту үшін қабылдау бағдарламасын ашты, және Тогнини CNES таңдаған жеті үміткердің бірі болды. 1986 жылдың шілдесінде ол Мәскеуде медициналық тексеруден өтуге шақырылған төрт үміткердің бірі болды. 1986 жылдың тамызында ол "Союз ТМ 7" миссиясының қосалқы экипаж мүшесі ретінде тағайындалды. Тогнини француз әуе күштері офицері лауазымын сақтап қалғанмен, 1986 жылдың қыркүйегінен бастап ғарышқа қатысты қызметтері үшін CNES-ке бекітілді. 1986 жылдың қарашасында ол Ресейдегі Жұлдыз қаласындағы Юрий Гагарин атындағы космонавттарды даярлау орталығына советтік-француздық "АРАГАТЗ" миссиясы үшін, соның ішінде ашық ғарышқа шығу (EVA) дайындығы үшін балама космонавт ретінде оқуға келді. 1989–1990 жылдары ол Францияның Тулуза қаласында "Hermes" бағдарламасын қолдады.

Антарес

1991 жылы ол Ресейдің Стар-Сити қаласына қайтып оралды, үшінші совет-француз ANTARES миссиясының негізгі экипажын даярлауды бастады. Ресейде болған кезінде Тогнини BURAN симуляторларын (MiG 25, Tupolev 154) басқару тәжірибесін де алды. Тогнини өзінің алғашқы ғарыш сапарын 1992 жылғы 27 шілдеде "Союз ТМ 15" кемесімен жасады (10 тамызда "Союз ТМ 14" кемесімен қайтып келді). Анатолий Соловьев пен Сергей Авдеевпен бірге ол "Мир" (ANTARES миссиясы) станциясына қосылып, онда Александр Викторенко мен Александр Калериден құралған экипажға қосылды. Олар 14 күн бойы бірлескен совет-француз эксперименттері бағдарламасын орындап, Жерге оралды. Миссиядан кейін ол Францияға қайтып келді. 1993–1994 жылдары ол Ұлттық қорғаныс жоғары оқу орындарының француз институтының (IHEDN) оқу циклына қатысты. Тогнини 1995 жылы Джонсон ғарыш орталығында ASCAN оқуынан өтті. Ол бастапқыда Астронавттар кеңсесінің Операциялық жоспарлау бөліміне тағайындалды, онда Халықаралық ғарыш станциясының техникалық мәселелерімен айналысты, содан кейін Робототехника бөліміне ауыстырылды. Кейіннен Тогнини МКС-тің Бақылау орталығында CAPCOM қызметін атқарды.

STS-93

ААК-да оқығаннан кейін Тогнини ғарыш шаттлының миссия маманы ретінде жұмысқа жіберілді. Тогнини 1999 жылғы 22-27 шілдедегі STS 93 (STS: ғарыш көлігі жүйесі) рейсімен «Колумбия» ғарыш шаттлымен ұшты. Бес күндік миссия барысында оның негізгі міндеті Чандра рентгендік обсерваториясын орнатуға көмектесу және қажет болған жағдайда ғарышқа шығу болды. 2003 жылдың мамыр айында ол белсенді астронавт статусынан қанағаттанды. Еуропалық астронавттар бөлімінің басшысы болғаннан кейін, ол Германияның Кёльн қаласындағы Еуропалық астронавттар орталығының басшысы болды. Қазір ол Францияда университетпен бірлесіп адамның ғарыш кеңістігін зерттеу саласында жұмыс істеп, сондай-ақ көпшілік алдында лекциялар оқып жүр. Ол сонымен қатар GAMA (Groupe Aéronautique du Ministere de l'Air) және Space Conseil президенті болып табылады.