Кіріспе
Монотремалар туысы. Ұзын мүңкілі экхидналар (Zaglossus туысы) – экхидналардың қазіргі кезде сақталған екі туысының бірі. Олардың үш түрі Жаңа Гвинеяда таралған. Бұл орташа денелі, жалғыз тіршілік ететін сүтқоректілер, денесі қалың қыл мен кератиннен жасалған тікендермен жабылған. Олардың қысқа, күшті аяқтарында үлкен тырнақтары бар және жақсы қазуға бейім. Олар орман төсегіндегі жапырақтар арасында шұжықжегіштер мен жәндіктермен қоректенеді. Түрлері: биік таулы орманды мекендейтін батыс ұзын мүңкілі экхидна (Z. bruijni); 1961 жылы ғылымға белгілі болған (1998 жылы сипатталған) және одан да биік жерлерді ұнататын сэр Дэвидтің ұзын мүңкілі экхиднасы (Z. attenboroughi); төрт түрлі тармағы анықталған шығыс ұзын мүңкілі экхидна (Z. bartoni). Шығыс түрі осал түрлерге жатса, сэр Дэвидтің және батыс ұзын мүңкілі экхидналары IUCN бойынша «Қауіптің күйі өте жоғары» деп тізілген. Аналықтары көбейетін кезде уақытша құрсақ аймағы пайда болады, онда жұмыртқалары инкубацияланады және жаңа туған баласы қауіпсіздікте болып, тамақтану мен даму жолына түседі. Олар жұмыртқа туады және аналық денесінен тыс инкубацияланады, сонымен қатар ана сүтімен қоректену процесі олардың ерте сүтқоректілер екенін көрсетеді. Ұзын мүңкілі экхидналардың сүттен айырылу мерзімі қысқа. Осы кезеңде сүт – олардың жалғыз тамақ көзі және балаларды қорғау құралы. Олар нашар дамыған және иммунитеті әлсіз болады. Басқа экхидна түрлері сияқты, ұзын мүңкілі экхидналардың артқы аяқтарында да қалыпты шұңқырлар бар. Бұл шұңқырлар – улы жүйенің жойылған бөлігі. Еркектердің шұңқырлары жұмыс істемейді, ал аналықтары жасы ұлғайған сайын оларды жоғалтады. Бұл сирек кездесетін жануардың өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ олардың мінез-құлқы қысқа мүңкілі экхиднаға ұқсас деп есептеледі. Алайда, олардан айырмашылығы, ұзын мүңкілі экхидналар көбінесе құмырсқалар емес, шұжықжегіштермен қоректенеді. Жаңа Гвинеядағы экхидналардың саны орманды кесу және аң аулаудың салдарынан азайып барады, сондықтан оларды қорғау қажет. 2015 жылы жарияланған зерттеуде Zaglossus spp. тұтқында тамақ іздеу, қозғалыс және әр жыныстың өзара әрекеттесуі сияқты белгілі бір әрекеттерді орындағанда «қолдану» белгілерін көрсеткені анықталды. Бұл зерттеудің нәтижелері сүтқоректілерде қолдану қабілеті – бұл қазіргі сүтқоректілерде бірнеше рет пайда болған емес, негізгі қасиет екенін көрсетеді. 2023 жылдың қарашасында Индонезияның Циклоп тауларында Zaglossus attenboroughi тікелей эфирде бейнеге түсірілді, бұл 62 жылдан бері алғаш рет көрінген үлгі.
The long beaked echidnas (genus Zaglossus) make up one of the two extant genera of echidnas: there are three extant species, all living in New Guinea. They are medium sized, solitary mammals covered with coarse hair and spines made of keratin. They have short, strong limbs with large claws, and are powerful diggers. They forage in leaf litter on the forest floor, eating earthworms and insects. The species are
Western long beaked echidna (Z. bruijni), of the highland forests;
Sir David's long beaked echidna (Z. attenboroughi), discovered by Western science in 1961 (described in 1998) and preferring a still higher habitat;
Eastern long beaked echidna (Z. bartoni), of which four distinct subspecies have been identified. The Eastern species is listed as vulnerable, while Sir David's and western long beaked echidna species are listed as Critically Endangered by the IUCN. The breeding female has a temporary abdominal brood patch, in which her egg is incubated and in which the newborn young remains in safety, feeding and developing. Since they reproduce by laying eggs and are incubated outside of the mother's body it is accompanied by the prototherian lactation process show that they are early mammals. The long beaked echidna has a short weaning period. During this time milk is their only source of nutrition and protection for the hatchlings; they are altricial and immunologically naive. Like the other species of echidna, long beaked echidnas have vestigial spurs on their hind legs. These spurs are part of a repressed venom system. Male spurs are nonfunctional and females usually lose their spurs as they age. Little is known about the life of this rarely seen animal, but it is believed to have habits similar to those of the short beaked echidna; unlike them, however, the long beaked echidnas feed primarily on earthworms rather than ants. The population of echidnas in New Guinea is declining because of forest clearing and overhunting, and the animal is much in need of protection. In a study published in 2015 it has been shown that Zaglossus spp. in captivity exhibited "handedness" when performing certain behaviors related to foraging, locomotion, and male female interactions. The results of this study suggest that handedness in mammals is a basal trait rather than one derived several times in extant mammals. In November 2023, a Zaglossus attenboroughi was recorded live on video in Indonesia's Cyclops Mountains, the first specimen seen in 62 years.
Эволюциялық тарих
Ұзын мұрынды эхиднаның дене тұрқы кесірткеге ұқсайды, оның аяқтары кеңінен жайылып тұрады. Дене тұрғысы ұқсас болғанымен, аяқтардың қозғалысы өте ерекше. Эхидна 45 градусқа дейін қозғалады, ал кесірткелердің қозғалысы көбінесе көлденең болады. Олар сондай-ақ денелерінің бір жағындағы екі аяғын бірдей қозғап басады.