Уотерфорд кристалы: тарихы мен өндірісі

Кіріспе

Уотерфорд Кристалл – қорғасын шыны немесе «кристалл» өндіруші, әсіресе кесілген шыныдан жасалған бұйымдармен танымал, Ирландияның Уотерфорд қаласының атымен аталады. 2009 жылдың қаңтар айында Уотерфорд Веджвуд ПЛК-нің банкроттығына байланысты Уотерфордтың шетіндегі негізгі Уотерфорд Кристалл өндіріс орны жабылды. 2010 жылдың маусым айында Уотерфорд Кристалл шыны жасау өнерінің бастау тамырына, қала орталығына қайта орналасты. Онда жылына 750 тоннадан астам кристалл балқытатын өндіріс цехы және әлемдегі ең ірі Уотерфорд Кристалл жинағы бар келушілер орталығы орналасқан. Дегенмен, қазіргі уақытта Уотерфорд Кристалының көп бөлігі Ирландиядан тыс жерлерде өндіріледі. 2015 жылдан бері бұл бренд Fiskars Corporation компаниясына тиесілі.

Уотерфорд шыны зауыты

Уотерфордта кристалл өндірісінің тарихы 1783 жылға дейін жетеді, осы жылы Джордж және оның шөбересі Уильям Пенроуздер «Уотерфорд шыны зауытын» ашқан. Зауыт әлемдік деңгейде танымал болған өте таза кремний шынысын өндірді. Олардың Уотерфордтағы компаниясы 1851 жылдың маусым айында 53 100 жұмыс орнының жоғалуымен жабылды.

Қайта жаңғыртуға тырысу

Сер Хорас Планкетт басқарған Ауыл шаруашылығы және техникалық оқыту департаменті Джон Сент-Джон Либёрннің 1903 жылғы Үлкен Корк халықаралық көрмесінде салынған кішкентай шыны зауытында Уотерфорд шыны зауытының шыны стилін қайта жасау бойынша тәжірибелерін қаржылады. Кейін Либёрн 1912 жылы Уотерфордтың Орталық техникалық институтының директорының шыны жасау бойынша оқыту ұсынысын талқылауға жіберілді, оған 1913 жылы мектеп ішінде коммерциялық өндіріс туралы ұсыныс қосылды. Сарапшылар пікірінше, Уотерфорд халқының шыны жасауды қайта бастауға әлі уақыты келмеген, бірақ Ирландияда шыны фабрикасын іздеген американдық инвестормен келіссөздер жүргізілді. Уотерфорд және Лисмор епископы Ричард Шихан "сыртқы ықпал" қаупіне байланысты шетелдік инвестицияларға қарсы болды және инвестор Уотерфордта орналасуға көндірілмеді. 1933 жылы бельгиялық компания Уотерфордта аяқтау зауытын ашу мүмкіндігін зерттеді, бұл мәселе Уотерфордқа шыны фабрикасын әкелуге мүдделі болған Өнеркәсіп және сауда министрі Сеан Лемаспен талқыланды. Бельгиялық жоба іске аспады, бірақ 1935 жылы дублиндік зергер Бернард Дж. Фицпатрик Өнеркәсіп және сауда министрлігінің жоғары лауазымды қызметкеріне ирландтық шыны жасау концепциясы туралы айтты. 1937 жылы жергілікті топ Дюссельдорфтан Отто Мэтцтің неміс компаниясын тарту жобасын ұсынды. Бұл ұсынысты әлі де Өнеркәсіп және сауда министрі Лемас және Берлиндегі Ирландия өкілі Чарльз Бьюли зерттеді, бірақ оны жүзеге асыру мүмкін болмады. Осы уақытта 1938 жылы Фицпатрик төрт шыны зауыты бар чех досы және жеткізушісі Карел (Чарльз) Бацикке Уотерфордта кәсіп ашу туралы өтініш жасады. Бачик қызығушылық танытты, бірақ жас отбасының міндеттемелеріне байланысты Ирландияға көше алмады, ал талқылаулар Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде кешіктірілді. 1947 жылдың тамызында оқушыларға арналған шыны кесу станогы жұмыс істеуге кірісті, бірақ жарылыс салдарынан прогресс шектелді, ал бастапқы өндіріс тек "содалы шыныдан" тұрды. Бірінші шыны үрлеу 1947 жылдың 11 қыркүйегінде, ал алғашқы ресми кесу 21 қыркүйекте өтті. 1950 жылдардың басында компания Irish Glass Bottle компаниясының еншілес кәсіпорнына айналды, оның иелері Джозеф Макграт, Ричард Дагган және Спенсер Фриман болды, олар сол кезде Ирландия бизнесіне көп инвестиция салған Irish Hospitals' Sweepstake ұйымының өкілдері еді. 1970 жылы Джон Айнсли және Ұлдары компаниясын Уотерфорд сатып алып, оны Айнсли Қытай ЖШС деп атады.

The Department of Agriculture and Technical Instruction, led by Sir Horace Plunkett, had sponsored John St John Lyburn's experiments at replicating the Waterford Glassworks style of glass at a small glassworks built at the Greater Cork International Exhibition of 1903. Lyburn was later sent to discuss a 1912 proposal by the principal of Waterford's Central Technical Institute to provide instruction in glassmaking, which was followed by a 1913 proposal for commercial production within the school. The expert input was that it was not yet time for Waterford people to resume glassmaking, but there was discussion with an American investor seeking a glass factory location in Ireland. The Bishop of Waterford and Lismore, Richard Sheehan, was opposed to foreign investment due to the risk of "foreign influences" and the investor was not persuaded to set up in Waterford. In 1933 a Belgian company explored opening a finishing plant in Waterford, and this was discussed with the Minister for Industry and Commerce, Seán Lemass, who was keen to secure a glass factory for Waterford. The Belgian project did not proceed but in 1935 a Dublin jeweller, Bernard J. Fitzpatrick, approached a senior official in the Department of Industry and Commerce about an Irish glass making concept, and in 1937 a local group proposed a project to involve the German company of Otto Maetz of Düsseldorf. This latter was studied by Lemass, still Minister for Industry and Commerce, and the Irish representative in Berlin, Charles Bewley, but was not realised. Meantime, in 1938 Fitzpatrick approached a Czech friend and supplier, Karel (Charles) Bacik, who had four glass factories, about setting up in Waterford. Bacik expressed interest but could not move to Ireland due to have commitments to a young family, and further discussions were delayed by World War II. A glass cutting machine began operation for apprentice work in August 1947, but progress was limited by an explosion, and initial production was only of "soda glass". First glass blowing was on 11 September 1947, and first official cutting on 21 September. By the early 1950s it had been taken over as a subsidiary of the Irish Glass Bottle company, owned by Joseph McGrath, Richard Duggan and Spencer Freeman of the Irish Hospitals' Sweepstake, heavy investors in Irish business at that time. In 1970 John Aynsley and Sons was taken over by Waterford and renamed Aynsley China Ltd.

Ең жақсы көрсеткіштерге жеткен кезде Уотерфорд 46 000 халқы бар қалада 3 000 қызметкерді жұмысқа алды.

Консолидациялау

Жарыстың күшеюіне байланысты Waterford Wedgwood компаниясы 2005 жылдың мамыр айында Дунгаравандағы екінші ирланд зауытын жабуды хабарлады, барлық өндірісті компанияның 1000 адамды жұмыспен қамтыған Уотерфорд қаласындағы Килбарридегі бас зауытында шоғырландыру мақсатында. Бұл шешімнен Дунгаравандағы 500-ге жуық жұмысшы жұмыссыз қалды. Осы кезеңде өндірістің бір бөлігі (2007 жылға қарай 20%) Чехия және Польшадағы зауыттарға, кейіннен Словениядағы зауыттарға берілді. 2009 жылдың наурызына дейін Waterford Crystal Limited Waterford Wedgwood plc компаниясының еншілес кәсіпорны болды, ал Waterford Wedgwood plc 1986 жылы Waterford Glass Group компаниясының танымал қыш өндіруші Джозиа Уеджвудты сатып алуы нәтижесінде құрылған болатын. Соңғы төраға Тони О'Райли, бас директор Джон Фоули болды. Холдинг компаниясының басты акционерлері бұрынғы миллиардер О'Райли мен оның отбасы еді, ал соңғы он жылда О'Райлидің жекжаттысы, грек кемешісі Питер Гуландрис та қосылды.

2009 жылғы банкротқа ұшырау

Уотерфорд Веджвуд 2009 жылдың басындағы Ұлы дағдарыс кезінде таратылды. 2009 жылдың 5 қаңтарында Ирландия мен Ұлыбританияда Waterford Wedgwood PLC компаниясының таратылуы туралы хабарланды. 2009 жылдың 30 қаңтарында Килбарридегі Waterford Crystal зауытының дереу жабылатыны жарияланды, бұл туралы бұрын кәсіподақтармен алдын ала келісуге уәде берілгеніне қарамастан. Килбарридегі объектіге фабрика бойынша экскурсиялар ұсынатын туристік орталық, сыйлық дүкені, кафе және галерея кірді. Көптеген қызметкерлер бейресми түрде ішкі орынды басып алды. Бұл оқиға BBC News-те жарияланды, осы арқылы таратушы Deloitte компаниясын жұмыс орындарын сақтап қалуға көндіруге үміттенді. 2009 жылдың 4 ақпанында қала бойынша жұмысшыларға қатысты наразылықтар өтті. 2009 жылдың 27 ақпанында Deloitte компаниясының таратушысы Дэвид Карсон АҚШ-тың KPS Capital инвестициялық компаниясы Waterford Wedgwood Group компаниясының белгілі бір шетелдік активтері мен бизнесін сатып алатынын растады. 2009 жылдың наурыз айында жұмысшылар 10 миллион еуро төлеуді бөлісуге келіскеннен кейін орын басып алу аяқталды. Жұмысшылардың зауытты ашық ұстау үшін күресі PBS онлайн құжаттық фильмінде көрсетілген. Deloitte басқаруымен жүргізілген тарату барысында Waterford Wedgwood plc компаниясының көптеген активтері 2009 жылдың наурыз айында KPS Capital Partners компаниясына берілді. Waterford Crystal, Wedgwood, Royal Doulton және басқа да брендтер жаңа WWRD Holdings Ltd компаниясына өткізілді. Сатуға Килбарридегі зауыт немесе келушілер орталығы кірмеді, ал келушілер орталығы 2010 жылдың 22 қаңтарында жабылды. 2010 жылдың маусым айында жаңа келушілерді қабылдау және өндіріс орталығы ашылды.

Fiskars компаниясының сатып алуы

2015 жылдың 11 мамырында, 2015 жылдың шілдесінде аяқталған келісім бойынша, Fiskars Corporation компаниясы Waterford, Wedgwood, Royal Doulton, Royal Albert және Rogaška брендтерін қоса WWRD компаниясын сатып алды. Сатып алу АҚШ-тың антимонополиялық органдарынан мақұлдау алды.