Кіріспе

Қытайдың Мин әулетінің әйел әншісі және ақыны

Ван Вэй (; 1597–1647), сондай-ақ оның әдепті есімі Сиувэй, Мин әулетінің соңғы кезеңіндегі қытай Гэцзиі, ақын және саяхатшы болған.

Өмірбаян

Оның отбасы туралы ештеңе белгісіз, тек ол Янчжоу қаласынан екені мәлім. Жеті жасында Ванның әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол жетім қалды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол ән-би үйіне түсіп, Геджи ретінде тәлім алды. Оқу барысында сауат ашу және өнер дағдыларын меңгерді. Осы кезеңде ол тағы бір Геджи, Ян Ваньмен достық қарым-қатынас құрды, екеуі бір-бірін «қасиетті әпкелер» деп атады. Ван Вэйдің Ян Вань туралы өлеңдері олардың арасындағы романтикалық сезімдерді көрсетеді. Ван Вэй әскери шенеунік және ғалым Мао Юаньиге үйленгенде, Ян Вань оның кәнізі болды. Ван өзін «сабанмен қапталған даосист» деп атады. Геджи ретінде ол Сучжоу мен Куайджи (қазіргі Шаосин) арасында қайықпен саяхаттайтын. Қайықта көптеген кітаптар болып, сол кездегі белгілі әдебиетшілер, оның ішінде Чжун Син және Цзинлинг поэзия мектебінің негізін қалаушылар Тан Юаньчунь онымен бірге жүретін. Ол сондай-ақ сол кездегі әдебиетшілердің танымал ортасы болған Улиндегі (қазіргі Ханчжоу) Батыс көліне және Хунаньға дейін саяхаттады. Ван Вэйді өлең жазу қабілетінің ерекшелігі үшін «Әйел редактор (女校書)» деп атады. Өмірін өзгертуді қалап, ол буддизмге бет бұрып, қарапайым мақта киім киіп, саяхаттауға кірісті. Саяхаты барысында ол Даби, Сюань, Тяньчжу, Куан және Лу тауларының шыңдарына көтерілді. Саяхаттан кейін ол Улинде қоныстанды. Өмірінің соңына дейін сол жерде тұруды ниеттеніп, қабірін дайындады. Мин әулеті құлағанда, зорлық-зомбылық күшейіп, әлеуметтік тәртіп бұзыла бастағанда, ол буддизмнен бас тартты. Ван Цюньнь Цюньның цензорлық шенеунігіне үйленді. Сюй адалдығымен көзге түскен адам болды, кейін Чжунчжэнь императорымен келіспеушіліктерден кейін лауазымынан алынды. 1644 жылы Мин әулеті құлағаннан кейін, олар оңтүстікке көшіп кетті. Ерлі-зайыптылар бірге өмір сүріп, бірге өлуге ант бергенімен, 1647 жылы Ван аурудан қайтыс болғанда, Сюй оны сағынып, өмір сүрді.

Жазу

Ван - жазушы және саяхат кітаптарының антологиясын құрастырушы. Тина Лу оның еңбектерінде табиғат екінші дәрежелі тақырып болғанын, ал басты назар Ванның саяхатшы ретіндегі өзін-өзі тануын білдіру үшін қолданған "ностальгиялық пейзаж" болғанын айтты. Ол бірнеше жүз саяхат кітабы жазды. Бұл кеш Мин дәуіріндегі саяхат бумын қанағаттандыруға бағытталған коммерциялық жобаның бөлігі болуы мүмкін. Оның бір еңбегі, "Миньшань цзи" (Танымал таулар туралы жазбалар), бірнеше жүз тараудан тұрады. Оның өлеңдері кеш Мин және ерте Цин дәуіріндегі әйел ақындардың "Жонг Сян цы" антологиясында кездеседі. Ванның ши өлеңдері Цин әулетінің комментаторларымен Ли Циньцзяо мен Чжу Шучжэньнің өлеңдерімен салыстырылып, олардың әдемілігі мен тыныштығымен сипатталды.

Пайдаланылған әдебиеттер

Видмер, Эллен; Чанг, Канг и Сун, ред. (1997). Қытай империясының соңғы кезеңіндегі әйелдер туралы жазулар. Стэнфорд, Калифорния: Стэнфорд университетінің баспасы. 61-бет, 434-беттегі 71-ескерту. ISBN 978 0 8047 2871 3.