Кіріспе

Қоғамдық көлік байланыстары бар тұрақ

Парк және саяхат, сондай-ақ ынталандыру тұрағы немесе жолаушылар тұрағы – бұл қоғамдық көлік байланыстары бар тұрақ, ол қала орталықтарына барушы жолаушыларға және басқа адамдарға көліктерін қалдырып, автобусқа, теміржол жүйесіне (жедел транзит, жеңіл теміржол немесе қалалық теміржол) немесе қалған жолға бірлесіп көлікпен жүруге мүмкіндік береді. Көлік күні бойы тұраққа қалдырылады және иесі келгенде қайта алып кетеді. Парк және саяхат тұрақтары әдетте мегаполистердің шетінде немесе ірі қалалардың сыртында орналасқан. Егер тұрақ тек бірлесіп көлікпен жүру үшін ғана ұсынылса және қоғамдық көлікпен байланыс болмаса, онда ол "парк және бассейн" деп аталуы мүмкін. Кейбір елдерде жол белгілерінде "P+R" деп қысқартылып, маркетингтік материалдарда "Park & Ride" деп көрсетіледі.

Бала асырап алу

Швецияда жұмыс беруші төлейтін тегін немесе арзан тұрақ пайдасына салық енгізілді, егер жұмыскерлер өздері төлеуге тиіс болса. Бұл салық ішкі қалаға жеке көлікпен келетін жұмыскерлердің санын азайтты және, әсіресе Стокгольмде, "тұрақтап-сапарла" аймақтарын пайдалануды арттырды. Стокгольмде кептеліс салығын енгізу "тұрақтап-сапарла" қызметін пайдалануды одан да арттырды. Прагада бірқатар метро және теміржол станцияларының жанында тұрақтар құрылған (2011 жылы 12 метро станциясы мен 3 теміржол станциясының жанында 17 тұрақ болған). Бұл тұрақтарда арзан бағамен, сондай-ақ қоғамдық көлік құны кірген күндік және кері (2×75 минуттық) билеттер ұсынылады.

Артықшылықтары

Көлікпен жүру және тұрақ орны жолаушыларға тығырықтанған жолдармен стресті жүруден және қала орталығында сирек, қымбат тұрақ іздеуден сақтауға мүмкіндік береді. Олар қоғамдық көлікті пайдалануға көмектесіп, қалалық аймақтардағы тығырындарды азайтуға да мүмкіндік береді. Көлікпен жүру және тұрақ схемаларының артықшылықтары мен кемшіліктері туралы көп зерттеулер жүргізілмеген. Көлікпен жүрудің тығырындарды азайтудағы кең таралған әсеріне қатысты нақты дәлелдердің жетіспеушілігі туралы пікірлер айтылған. Көлікпен жүру және тұрақ орны теміржол станциясы немесе автобус аялдамасынан жаяу арақашықтығынан тыс тұратын жолаушыларға көмектеседі. Бұл мүмкіндік, сондай-ақ, баламалы отынмен жүретін көліктері бар, бірақ жүру қашықтығы шектеулі жолаушыларға да ыңғайлы болуы мүмкін, егер тұрақ орны соңғы бағыттан үйге жақын болса. Олар автокөлікті ортақ пайдаланушылар немесе бірге жүрушілер үшін де тұрақты кездесу орны ретінде пайдалы, сондай-ақ "тапсырып жіберу" (төменде қараңыз) үшін де қолданылады. Кейбір көлік операторлары көлікпен жүру және тұрақ орнын тиімді пайдалануға ынталандыру үшін төмен шығарынды көліктерге, көп адам тасымалдайтын көліктерге немесе автокөлікті ортақ пайдалануға арналған орындарды резервтейді. Көптеген тұрақ орындарында жолаушыларды күту аймақтары және/немесе дәретханалар бар. Саяхат туралы ақпарат, мысалы, жарнама парақшалары мен плакаттар ұсынылуы мүмкін. Ірі тұрақ орындарында саяхат кеңсесі, азық-түлік дүкені, автокөлік жуу станциясы немесе кафе сияқты қосымша қызметтер де болуы мүмкін. Мұндай шараларды муниципалдық операторлар көлікпен жүру және тұрақ орнын пайдалануды ынталандыру үшін көбінесе қолдайды.

Автобустар мен көліктер

Паркингтер мен автобус қызметтерін арнайы тұрақтармен қамтамасыз ету 1960 жылдары Ұлыбританияда басталды. Оксфорд алғашқы мұндай жүйені 1960 жылдары А34 тас жолындағы мотельден жартылай уақытпен жұмыс істейтін тәжірибелік қызмет ретінде, ал 1973 жылдан бастап толық уақытпен іске қосты. Better Choice Parking компаниясы 1978 жылы Лондонның Гатвик әуежайында әуежайға жақын тұрақтап, автобуспен қалаға бару қызметін ұсынды. Оксфорд қазір қала маңында 5 арнайы тұрақтан автокөлікпен қалаға баруды ұйымдастырады. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, Оксфордта Ұлыбританиядағы ең ірі қалалық «тұрақтап-автобуспен» желісі бар, оның жалпы сыйымдылығы 5031 автокөлік орыны.

Темір жол паркі және аттракциондары

Кейбір теміржол станциялары қаладан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқандықтан, "қоғамдық бақша және тұрақ" мүмкіндігі ретінде танымал, мысалы, Лискард – Лоу үшін, Сент-Эрт – Сент-Айвс үшін (екеуі де Англияның Корнуолл округінде) және Норден – Сванадж үшін (Англияның Дорсет округінде, бу теміржолы арқылы). Бұл қаладағы жол ағлағы мен тұрақ мәселелерін азайтуға көмектеседі. Керісінше, кейбір станциялар алыс қашықтыққа жүретін жолаушылар үшін, жолмен оңай қол жетімді болатын теміржол бағыты ретінде қызмет етеді. Ұлыбританиядағы қалалық аймақтан тыс, үлкен тұрақ алаңдары бар станциялардың аттарына көбінесе "Парквей" қосымшасы қосады, мысалы, Бристоль Парквей, Тивертон Парквей және Оксфорд Парквей. Лутон әуежайы Парквей және Саутгемптон әуежайы Парквей станциялары әуе және автомобильмен келетін жолаушыларға қызмет көрсетеді. АҚШ-та шеткі теміржол станцияларында көбінесе автокөлік тұрақтары болады, олардың көбінде жүздеген орын бар.

Велосипедпен жүру

B & R (B + R) – қоғамдық көлік терминалдарының жанында велосипедтерді қоюға арналған қораптарды немесе тіреулерді пайдалануды білдіретін атау, көбінесе P & R тұрақтарымен бірге қолданылады. Бұл жүйені қоғамдық көлік жүйесімен біріктірілген тарифтер мен билеттер арқылы ілгерілетуге болады.

Құс және саяхат / құс және ұш

Көптеген теміржол вокзалдары мен әуежайларда "сүйісіп қоштасу және аттандыру" немесе "сүйісіп қоштасу және ұшып кету" аймағы бар, онда көліктер жолаушыларды қысқа уақытқа түсіру үшін тоқтай алады, немесе сирек жағдайда, алып кетеді. Бұл термин алғаш рет 1956 жылғы 20 қаңтарда Лос-Анджелес Таймс газетінде пайда болды. Ол жолаушыны вокзалға жұбайы немесе серігі жеткізіп, жолаушы пойызға отырғанша сүйісіп қоштасатын жағдайды білдіреді. Deutsche Bahn "Kiss and Ride", Service Points және Counters ағылшын тіліндегі атауларын неміс тіліне ауыстыратынын хабарлады. Италиядағы жаңа Болонья Централь теміржол вокзалында "сүйісіп қоштасу және аттандыру" белгілері қолданылады. Тайваньдағы жоғары жылдамдықты теміржол станцияларының кейбірінде станциялар сыртында ағылшын тілінде "Kiss and Ride" деп жазылған белгілер бар, ал оның үстіндегі қытай іріптері "уақытша жолаушыларды түсіру және алу аймағы" дегенді көрсетеді. "Kiss and Ride" Польшада танымал болып келеді. Мұндай аймақтары бар қалалар: Вроцлав (2011 жылдың қазанынан бастап), Краков (2013 жылдың 15 қарашасынан бастап), Варшава (2016 жылдан бастап) немесе Торунь (2016 жылдан бастап). Жергілікті жерлерде олар ағылшын тіліндегі атауымен, яғни "Kiss and Ride" деп белгілі, және белгілер стандарты жоқ болғанымен, олардың барлығында K+R әріптері болады. Нидерландыда көптеген ағылшын терминдері тікелей голланд тіліне аударылады, және "Kiss & Ride" солардың бірі.

Көлікпен бөлісу

"Тұрақтап-көлікпен жүру" схемалары міндетті түрде қоғамдық көлікті қамтымайды. Олар көлік бөлісу, микроавтобустармен бірлесіп жүру және автокөлікті жалға беруді ынталандыру арқылы жолдағы автокөліктер санын азайтуға бағытталған. Көбінесе жолаушылардың шоғырлануы және осыған байланысты көлік құралдарының азаюы салдарынан, мұндай тұрақтарда қалалық аймаққа жылдам транзиттік қызметтер жиі ұсынылады, мысалы, жоғары сыйымдылықты көлік жолағы. Қызмет жолаушыларды таңертең (әдетте орталық бизнес ауданына қарай) бір бағытта және кешке кері бағытта тасымалдауы мүмкін, ал күндізгі уақытта сапарлар болмауы мүмкін немесе олардың саны шектеулі болуы мүмкін. Көбінесе мұндай жерлерде түнде тұраққа рұқсат етілмейді. Бұл ерекшеліктер әр аймаққа қарай өзгереді.