Ресей империясының Эстляндия губерниясы (Resey imperiyasınyñ Estlyandıya guberniyası)

Кіріспе

1796–1917 жылдардағы Ресей бірлігі, 1917–1918 жылдардағы Эстония губернаторлығы, сондай-ақ Эстония (Эстландия) губернаторлығы деп те аталады, Ресей империясының Балтық губернаторлықтарының бірі болатын. Ол Эстонияның солтүстігінде және Батыс Эстония архипелагындағы Хиумаа және Вормси аралдарымен бірге орналасқан. Бұрын Петр I билігі тұсында Реваль губернаторлығы болған, ол Ништадт шартымен бекітілді, бұл Швециядан жаңа құрылған Ресей империясына аумақтарды өткізді. Эстония губернаторлығы 1796 жылы Павел I реформалары Реваль вице-корольдігін жойған кезде құрылды. Реваль порты (орыс тілінде Ревель, қазіргі Таллин) – губернатордың резиденциясы болатын әкімшілік орталық. 1850 жылдардан 1914 жылға дейін Эстонияның ұлттық оянуы губернаторлыққа жалпы жаңғыру, заманауи еуропалық қоғамға айналу және жаңадан пайда болған ұлттық сананың жетістіктерімен әсер етті. 1881 жылы Александр III таққа отырғаннан бастап күшейтілген орысшалау кезеңі басталды; бұрынғы Балтық азаматтық және қылмыстық кодекстері орыс кодекстерімен алмастырылды, ал орыс тілі неміс және эстон тілдерін ығыстырды. Яан Тонсон 1905 жылы Бірінші орыс революциясы кезінде Ұлттық либералдық партияны құрып, оның алғашқы съезін ұйымдастырды; жауап ретінде Ресей үкіметі әскери жағдай жариялап, революцияны басып тастады, нәтижесінде Константин Пэтс және радикалдық көшбасшы Яан Теемант шетелге қашуға мәжбүр болды. Губернаторлық Ливония губернаторлығынан қосымша аумақтар алды және 1917 жылдың 12 сәуірінде автономия берілді, ол шамамен бір жылға созылды. 1918 жылдың 24 ақпанында Эстонияның тәуелсіздігі губернаторлықтың толық аяқталуын білдірді. 19 ғасырдың соңына дейін губернаторлықты жергілікті Балтық неміс ақсүйектері феодалдық Аймақтық Кеңес арқылы тәуелсіз басқарды.

Тарих

1561 жылдан бастап Эстония Ливон конфедерациясының солтүстік бөлігін аннексиялау нәтижесінде Швеция империясының билеуіне қарады. Осыған байланысты, ақсүйектер 1558 жылы орыстардың Ливонияға шабуыл жасауына және Ливон соғысының басталуына себеп болған швед патшасы Эрик XIV-ке адалдыққа ант берді. Плюсса шарты Ресейді Фин шығанағының оңтүстік жағалауындағы, соның ішінде солтүстік Ливония мен Ингриядағы иеліктерін Швецияға беруге міндеттеді. Жоғалған аумақтарды қайтару мақсатында 1701 жылы патша Петр I және оның одақтастары Швецияға басып кірді, осылайша Ұлы Солтүстік соғысы басталды. Алғашқыда король Карл XII тарапынан қарсылыққа ұшыраса да, ол кейін жеңіске жетті. 1710 жылы орыс әскері Эстония мен Ливонияға еніп, оларды Ресей құрамына қосты. 1721 жылғы Ништадт шарты бойынша Швеция Эстония, Ливония және басқа да бұрынғы иеліктерін Ресейге ресми түрде берді, ал Ресей Швецияға 2 миллион ефимка (1,3 миллион рубль) өтемақы төледі. 1719 жылы 29 мамырда Ұлы Петрдің жарғысымен Реваль қаласының (қазіргі Таллин) атымен аталатын Реваль губернаторлығы Рига губернаторлығымен бірге Швециядан алынған жерлерде құрылды. 1783 жылы Реваль губернаторлығынан Реваль вице-корольдігі, ал 1796 жылы Санкт-Петербург губернаторлығынан бөлінген Нарва уезімен бірге Эстония губернаторлығы құрылды. Швед патшалары тұсында шаруаларға көбірек тәуелсіздік беруге бейімділік болды, бірақ орыс патшаларының кезінде қатаң реттеуге көшілді. 1816 жылы жеке бастылық құқығы жойылғанға дейін сақталды.

Эстондық мәдени бірегейліктің пайда болуы

Александр II билігінің алғашқы жылдары эстон ұлттық қозғалысының қалыптасуымен белгіленді, ол «эстон ояну дәуірін» бастады, бұл ерекше эстон ұлттық мәдениетінің тууына және Балтық аймағы саясатында оның рөлінің артуына әкелді. Ауыл шаруашылығы реформалары, білім берудің таралуы, Балтықтан тыс байланыстардың күшеюі және реформалық рух ұлттық оянудың ықпалды факторлары болды. 1860 жылдан бастап эстон ұлттық қозғалысы өсіп келе жатқан эстондықтардан күшті қолдау алды. Көптеген эстондықтар неміс және орыс мәдениетіне ассимиляцияланып жатқанмен, эстон мәдениетін дамытуға бағытталған көптеген жалпыұлттық күш-жігерлер байқалды, әсіресе Eesti Aleksandrikool, Эстон әдебиетшілерінің қоғамы және жалқы эстон ән фестивальдары. Осы кезеңнің көрнекті тұлғасы – көршілес Ливония губерниясынан шыққан Карл Роберт Якобсон; ол Балтық немістерінің үстемдігіне қарсы тұрып, лютеран шіркеуіне сынды көзбен қарады. Ол сондай-ақ империяда бұрыннан бар земствоны енгізуді қолдап, науқан жүргізді. 1881 жылғы маусымда он жеті эстондық қоғам Александр III-ке жолдаған меморандумда неміс және эстондықтардың тең өкілдігімен земствоны құруды сұрады. Нәтижесінде, меморандумның он тармағының төртеуі 1880-ші жылдардың соңында іске асырылды. Бұл дәуірде ақын Лидия Койдула эстон әдебиетін дамытуда маңызды рөл атқарды; ол 1867 жылы жарық көрген «Эмайогидің бұлбұл» (et) атты өзінің ең маңызды туындысын жазды. Фридрих Рейнхольд Кройцвальд «Калевипоэг» эпосын жазды, онда ол тозақ қақпасында тізгінталған және үйіне оралуға үміттенген танымал батырдың мифологиялық оқиғаларын суреттеді; «Калевипоэг» кейіннен ұлттық эпос деп танылды. Койдула мен Кройцвальдтың қатарында Михель Веске, Адо Рейнвальд, Фридрих Кульбарс және басқалар да болды. Бұл дәуірдегі көптеген шығармалар ауыл тұрғындарының өмірін бейнеледі және элиталарды сатиралық тұрғыдан көрсетті. 1860 жылдан 1900 жылға дейін эстон тіліндегі басылымдар қарқынды түрде өсті, кітаптар мен брошюралардың саны 55-тен 312-ге дейін алты есеге артты. 1897 жылғы халық санауы бойынша 10 жастан асқан эстондықтардың 96,9 пайызы оқи және жаза білді, бұл Балтық теңізінің солтүстік аймағын империяның ең сауатты аймағына айналдырды.

The early course of the reign of Alexander II marked the emergence of the Estonian national movement, which periodised the so called Estonian age of awakening that led to the birth of a distinctive Estonian national culture and laid the groundwork for its growing roles in Baltic politics. As agricultural reforms, the spread of education, increasing communication beyond the Baltic, and the spirit of reformation were factors in the national awakening, from 1860, the Estonian national movement had gained more support from rising Estonians. Although many Estonians still continued to assimilate into the German and Russian cultures, many nationwide efforts to promote the Estonian culture were seen, especially for the Eesti Aleksandrikool, the Society of Estonian Literati, and the all Estonian song festivals. The prominent figure in the period was Carl Robert Jakobson from the neighbouring Governorate of Livonia; he opposed the Baltic German dominance and took an anti clerical position on the Luteran Church. He had also begun campaigning for the introduction of zemstvo, which had already existed in the empire; in June 1881, seventeen Estonian societies requested that they do so with equal representations for Germans and Estonians, in a memorandum to Alexander III. As a result, four of the ten points of the memorandum were implemented at the end of the 1880s. Also in this era, poet Lydia Koidula had been a prominent figure in the advocation of Estonian literature; she wrote her most important work, et (The Nightingale of Emajõgi), which was published in 1867. Friedrich Reinhold Kreutzwald composed his epic Kalevipoeg, in which he portrayed the mythological adventures of the eponymous hero, who had ended up in chains at the gate of Hell and the promise of a return to home; Kalevipoeg has been later considered the national epic. Among Koidula and Kreutzwald were Mihkel Veske, Ado Reinvald, Friedrich Kuhlbars, and others. Many works in this era reflected the condition of rural people and satirised the elites. Publication of Estonian language print grew rapidly from 1860 to 1900, and the number of books and brochures six times increased, from 55 to 312. According to the 1897 census, 96.9 per cent of Estonians, 10 years and older, could read and write, making the northern Baltic area the most literate region of the empire.

Орысшалау

1885 жылы Эстонияның жаңа губернаторы Сергей Шаховскийді император Александр III тағайындады, ол әкесінің реформаларын орыс мәдениетіне қауіп төндіретіндей санағандықтан; бұл Эстониядағы орыстандыру процесінің басталуын білдірді. 1877 жылы Балтық аймағында 1870 жылғы ресейлік қала реформасы жүзеге асты. Жаңа заң бойынша 25 жастан асқан еркектерге сайлау құқығы берілді, олар қала салығына қарай үш курияға бөлінді, бұл эстондықтарды қалалық басқаруға қатысудан мүлдем шеттетуші ортағасырлық мүлік жүйесін алмастырды. Шын мәнінде, барлық эстондықтар үшінші курияға жатты, себебі олардың шағын буржуазиясы экономикалық жағдайын жақсарта бастаған еді. Балтық провинцияларында 1892 жылғы қалалық заң қолданылды, онда сайлау құқығының негізі мүлік құнымен анықталды; эстондықтар үшін бұл Балтық немістерінің гегемониясын жеңу мүмкіндігін арттырды, ал шағын буржуазия үшін барлық сайлаушыларды бір орынға жинауға жасалған қадам болды. 1888–1889 жылдары полиция жүйесі орыстандырылды: Балтық немістері ауылдық округтердегі полициялық өкілеттіктерін жоғалтты, бірақ өздерінің иеліктерінде сақтап қалды; округтік және қалалық деңгейдегі полиция жүйесі қайта ұйымдастырылып, Ішкі істер министрлігіне бағындырылды, ол барлық жоғары полиция шенеуніктерін тағайындады. Жаңа ресейлік офицерлер эстондық жергілікті мәселелерге бейжай қарады, ал олардың халқы немістерге қарағанда бейтарап болды, бірақ эстондық емес еді. Заң жүйесінің орыстандырылуы да жүзеге асты, Балтық заң кодекстері өзгермегенімен, шаруалар өздерінің соттарына, округтік сотқа ие болды, ал одан жоғары сотқа шағымдану мүмкіндігі болды. 1864 жылы Ресей институты реформасы енгізілді, ол әділдіктің бейтараптығын арттырды: бейбіт судьялардың конференциясына шағыммен жүгінуге болатын бейбіт судьялар, сондай-ақ апелляциялық сотқа шағымдануға болатын округтік сот. Басты мәселе жоғары соттағы іс жүргізудің тек орыс тілінде жүргізілуі болды, бұл орыс тілін білмейтін эстондықтарды аудармашылар мен адвокаттарды жалдауға мәжбүр етті, бұл мұңайған эстондықтар үшін тым қымбат болды. Білім беру саласында да орыстандыру саясаты жүргізілді: барлық лютерандық ауылдық бастауыш мектептерді Білім министрлігінің басқаруына беру; директор және инспектор лауазымдарын құру, осылайша министрлік мемлекеттік бақылауды қамтамасыз етті; 1887 жылы мектептің үшінші сыныбында, ал 1892 жылы бірінші сыныбында орыс тілін оқыту тілі ретінде енгізу. Бастапқыда орыстандырудың нәтижесі дұрыс емес болды: Балтық немістері наразылық ретінде қолдауын кері тартып алған көптеген мектептер жабылды; көптеген оқытушылар орыс тілін оқыта алмады; губернаторлықтағы оқушылар саны 1886 жылдан 1892 жылға дейін 25 646-дан 20 565-ке дейін төмендеді. Ресей православиесі 1840 жылдары Балтық аймағына күтпеген жерден келді, бұл Солтүстік крест жорығынан бері бар болған лютерандық шіркеулермен православиелік шіркеулердің эстондықтардың адалдығы үшін күресіне себеп болды. Осы жерде орыстандыру процесі діни мақсаттар үшін де жүзеге асты. 1883 жылы Виек округінде 3400 эстондық шаруалар арасында күшті антигермандық сезімге байланысты әңгіме қозғалысы басталды. Шаховский губернатор болып алғашқы рет тағайындалғанда, өзінің билік еткен губернаторлығында православие дінін таратуға тырысты, бұл неміс бақылауындағы протестантизм астында өмір сүрген Балтық жергілікті тұрғындарының рухани наразылығына себеп болды. 1886 жылы Шаховский Киелі Синодтың прокуроры Константин Победоносцевке православие эстондықтарды «үлкен орыс отбасына» біріктірудің ең жылдам жолы екенін айтты. Сонымен қатар, 1885 жылы Александр III аралас лютерандық-православиелік некелерде туған балаларды тек православиелік ретінде шомылдыруды қайта жаңартып, лютерандыққа қайта оралғандарды мемлекеттік шіркеудің мүшелері деп санады. Ішкі саясаттағы ең маңызды фактор 1885 жылы әкімшілікте орыс тілін кезең-кезеңімен енгізу болды; 1889 жылға қарай орыс тілі қалалық басқаруда және жоғары соттарда, сондай-ақ барлық әкімшілік органдар арасындағы қарым-қатынаста қолданылатын тілге айналды. Эстон тілін әкімшілік тіл ретінде тең құқықтармен қамтамасыз етуді көздеген және Балтық әлемге көзқарасына негізделген эстондық зиялылары орыстандырудың осы аспектісін бағдарсыздық тудырды. Олардың кейбіреулері, неміс тілінде білім алғандар, өздерін қайта дайындауға қабілетті болды, бірақ бұл ұзақ процесс болды.

In 1885, the new governor of Estonia, Sergey Shakhovskoy, was appointed by Emperor Alexander III, who had seemed to think the father's reforms were a threat to Russian culture; this marked the beginning of the Russification process in Estonia. In 1877, the Russian urban reform of 1870 took place in the Baltic area. The new law enfranchised men 25 years of age and over, which was divided into three curiae according to the city taxes they paid, replacing the medieval estate based system that had excluded Estonians from participation in the municipal government. Virtually all Estonians, in fact, belonged to the third curia since their begeoisie was only beginning to improve its economic position. The 1892 municipal law, in which the franchise base was determined by property value, was implemented in the Baltic provinces; for Estonians, it would increase the possibility of winning over the Baltic German hegemony, and for the begeoisie, it would be a step forward to put all voters in the same place. In 1888–1889, the Russification of the police system took place: the Baltic Germans lost all police powers in the rural township, although they retained powers on their estates; and the police system at county and urban levels was reorganised and placed under the Minister of Internal Affairs, by which all higher police officers were appointed. The new Russian officers regarded Estonian local affairs with disinterest, and its population was more impartial than the German ones, although they were non Estonian. The Russification of jurisdiction, although the Baltic legal codes remained unchanged, was taken as well, by which the peasantry had its own courts, the township court, with appeals to the higher court for the peasantry. In 1864, the Russian institution reform was introduced, which brought more impartial justice: the justice of the peace with appeals to the conference of justices of the peace; and the circuit court with appeals to the court chamber. The major problem was that proceedings in the higher court were conducted exclusively in Russian, which meant the Estonians, who did not fluent in Russian, were forced to hire translators or lawyers, involving a prohibitive expense for destitute Estonians. Russification policies had also been taken in education: placing all Lutheran rural elementary schools under the jurisdiction of the Ministry of Education; creating the position of director and inspector so the ministry insured the state control; and introducing Russian as an instruction language in the third year of the school in 1887 and then the first year in 1892. Initially, the result of Russification was disorganised: many schools, which the Baltic Germans withdrew support for as a protest, were closed; much of the teaching personnel were unable to teach Russian; and the number of pupils in the governorate declined, from 25,646 to 20,565 between 1886 and 1892. The Russian Orthodoxy came unexpectedly into the Baltic area in the 1840s, causing the struggle between the Orthodox and the Luteran churches, which had attended since the Northern Crusades, for the allegiance of Estonians. There, the Russification process was also performed for religious purposes. In 1883, in Wiek county, the conversation movement among 3,400 Estonian peasants began, which had the motivation of strong anti German sentiment. During his first tenure as governor, Shakhovskoy sought to propagate Orthodoxy in his ruling governorate, which caused spiritual dissatisfaction among the Baltic natives who lived under a German controlled Protestantism. In 1886, Shakhovskoy suggested to the procurator of the Holy Synod, Konstantin Pobedonostsev, that Orthodoxy was the quickest way to unite the Estonians into the "great Russian family". Furthermore, in 1885, Alexander III reinstated that children of mixed Lutheran Orthodox marriages be only baptised as Orthodox, and the reconverts to Luteranism were again considered members of the state church. The major factor that was unavoidable in internal affairs was the gradual introduction of Russian as the language in administration in 1885; by 1889, Russian had become the language in municipal government and exclusively in higher courts, as well as in communication among all administrative organs. Estonian intelligentsia, which had sought equal rights for Estonian as an administrative language and had been rooted in a Baltic Weltanschauung, proved this aspect of Russification disorienting. Some of them, who had received their education in German, were able to retool themselves, but it was a long process.

1905 жылғы революция

Ресейдегі азаттық қозғалысының күшеюімен, империялық мәселелердің бәрі эстондық өмірге әсер ете бастады, сонымен қатар Эстонияда жаңа буын қалыптасты. Әлеуметтік және саяси ойдағы маңызды өзгеріс – халықтың төменгі топтары үшін жарияланған журналистік дауыстардың пайда болуы, патшалыққа адалдықтың әлсіреуі болды. Орыстандырудан кейінгі кезеңде көптеген зиялылар пайда болды, олардың ішінде орташа саяси бағытты жаңартуды ұсынған Яан Тонсон және Ревальдағы «Teataja» газетінің редакторы Константин Пэтс болды. 1905 жылғы «Қанды жексенбі» қырғыны революцияны тудырған соңғы түрткі болды, оның әсері Балтық аймағының ауылдық жерлеріне тарады. Ресейдің Социал-демократиялық жұмысшы партиясы Эстонияда қызметін ұйымдастырды, оның бөлімшесі тамыз айында құрылды. 1905 жылдың қаңтар айында Реваль, Нарва және Пернауда жұмысшылар ереуілі басталып кетті. Ауылдық жерлерде балтық немістерінің билігін символдаған 120 төбешік үй эстондықтар тарапынан өртеліп жанылды. Ревальде бейбіт реформалар талап етіліп, көпшілік жиналыстар өткізілді, жағдай 16 қазанға дейін сабырлы болды. Алайда, сол күні Ресей армиясы базар алаңындағы бейбіт шеруге оқ атты, бұл оқиға кейіннен Таллин қантөгісі деп танылды. 1905 жылдың қараша айында Яан Тонсон Эстонияның прогрессивті халық партиясын құрды, ол Балтық немістері басқарған Балтық конституциялық партиясымен бірге сол кездегі әкімшілік аудандағы жалғыз заңды партия болды. 27-29 қарашада Тонисон мен оның жақтастары Бүкіл Эстониялық Конгрессті өткізді, оған билік рұқсат берді. Вице-төраға сайлау мәселесі бойынша туған даудан кейін конгресс екі фракцияға бөлінді: Bürgermusse деп аталған орташалар және Aula деп аталған радикалдар. Дегенмен, екі фракция да орыстандыру саясатын тоқтатуды талап етті, орташалар Эстония мен Солтүстік Ливонияны автономиялық басқарумен біріктіруді қалаған. Желтоқсан айының басында Ресей үкіметі «революциялық шамадан тыс әрекеттер» деп сипаттаған жағдайға күшпен жауап берді: 10 желтоқсанда Реваль және Харриен округінде әскери жағдай жарияланды. Ресей армиясы мен жергілікті Балтық немістерінің Selbstschutz деп аталған жасақтары 1905 жылғы революцияға қатысушыларды іздеу үшін қалалар мен ауылдарды шолып қарады. Ресейдің Социал-демократиялық жұмысшы партиясының жергілікті комитетінің көп бөлігі мен эстон зиялылары тұтқындалды. Тек әкімшілік ауданда ғана 300 адам өлім жазасына кесілді, 600-ы түрлі дене жазаларына тартылды, ал 500-і Сібірде немесе басқа жерде қатаң еңбекке жіберілді. Константин Пэтс және радикалдық көшбасшы Яан Тимант Финляндияға, содан кейін Батыс Еуропаға қашып кетті, екеуі де өз еркіндігінен қорқып жүрді.

With the rise of the liberation movement in Russia, all Empire questions began to impinge on Estonian life, as well as a new generation emerged in Estonia. The crucial point in social and political thought was the appearance of journalistic voices for the lower class, engaging in the fade of loyalty to the crown. Many intellectuals emerged in the post Russification era; among them were Jaan Tõnisson, who represented a renewal of the moderate political orientation, and Konstantin Päts, the editor of Teataja in Reval. In 1905, the massacre on Bloody Sunday became the final straw that brought about the revolution, whose impulse had spread into the rural area of the Baltic region; the Russian Social Democratic Labour Party organised activity in Estonia, with its counterpart formed in August. The worker strikes broke out in Reval, Narva, and Pernau in January 1905. In the rural area, 120 manor houses, which were the symbol of Baltic German power, were put to the torch by Estonians. Mass meetings called for peaceful reform in Reval, and the situation remained calm until 16 October; the Russian Army on that day, however, opened fire on a peaceful demonstration on a market square, which was later known as the Tallinn Bloodbath. In November 1905, Jaan Tõnisson founded the Estonian Progressive People's Party, which, along with the Baltic German led Baltic Constitutional Party, was the only legal party in the governorate at that time. The All Estonian Congress was held by Tõnisson and his moderates on 27–29 November, with the authority permitting that. Following the dispute over the election of vice chairs, the congress was split into two factions: the moderates, known as the Bürgermusse; and the radicals, known as the Aula. Nevertheless, both factions demanded the repeal of Russification; the moderates demanded the unification of Estonia and northern Livonia with an autonomous self government. In early December, the Russian government began to react with force to what it described as "revolutionary excesses": martial law was declared in Reval and the Harrien County on 10 December; the Russian army and local Baltic German militias, known as Selbstschutz, began to scour cities and the countryside for participants in the 1905 revolution; and much of the local committee of the Russian Social Democratic Labour Party and Estonian intellectuals were arrested. In the governorate alone, 300 people were executed, 600 received some form of corporal punishment, and 500 were sentenced to hard labour in Siberia or elsewhere. Konstantin Päts and Jaan Teemant, the radical leader, fled to Finland and then to Western Europe; both had reasons to fear for their freedom.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және тәуелсіздік жолы

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, губернаторлықта әртүрлі реакциялар болды. Эстония халқының арасында тарихи жаумен күреске деген ынта болды, ал Балтық немістері үшін өз этностары – императорлық немістермен соғысу ойға келмейтін нәрсе еді. Ресей билігі императорлық немістермен ықтимал ынтымақтастыққа күдікпен қарап, неміс мектептерін жапты және неміс тілін қоғамда қолдануға тыйым салды. Эстон тілінде сөйлеуге де шектеулер қойылды. Ресей империясының қарулы күштеріне эстон халқының шамамен 10 пайызын құрайтын 100 мыңға жуық адам шақырылды; олардың қаншасы қаза тапқаны белгісіз, сенімді дереккөздер жоқ. Эстониялықтар немістер мен австриялықтарға қарсы күресу арқылы неміс тіліндегі мәдениеттің өкілдері болған Балтық немістеріне деген ашу-ызаларын жеңілдетуге болатынына сенді; алайда Балтық немістерінің басшылығы Ресейді де қолдауды жариялады. Ресей империясы құлап жатқанда, эстон тілінде сөйлейтін аймақты, әсіресе бүкіл Эстонияны және Солтүстік Ливонияны біріктіру туралы эстондықтардың ниеті күшейді. Ресейдегі Ақпан революциясынан кейін Ресейдің Уақытша үкіметі жарияланды, ал Шығыс майдандағы қақтығыс жалғасып жатты. Осы мүмкіндікті пайдаланып, Яан Тонсон және оның орташа саясаткерлері Балтық аймағының солтүстігінде өзгерістер енгізу үшін Уақытша үкіметке лобби жасады. Петроградта 40 мың эстондықтың қатысқан жаппай демонстрациясымен бірге үкімет Балтық аймағының солтүстігіндегі әкімшілік басқаруды қайта ұйымдастыруға келісті. Жарлық Эстония губернаторлығын Ливония губернаторлығының солтүстік округтерімен – Дорпат, Феллин, Осель, Пернау, Верро және Валк округтерінің бір бөлігімен – біріктіруден тұрды, бұл Карл Роберт Якобсонның айтқан тілегін орындап, «Эстония» деп аталатын автономиялық саяси бірлестікті құрды. Сондай-ақ, жарлықпен уақытша земство құрылды, оның төрағасы провинциялық жиналыс болды. Балтық немістері бақылаған диеталар мен императорлық жергілікті басқару органдары таратылды. Сәуірде Уақытша үкімет Реваль қаласының мэрі Яан Посканы бірінші комиссар етіп тағайындады, ал мамырда Маапаев деп аталатын провинциялық жиналысқа сайлау өтті, онда саяси партиялар алғаш рет кең ауқымда пайда болды, ең ірі блоктар Аграрлық лига және Еңбек партиясы болды. Алайда 1917 жылғы муниципалдық сайлаулар саяси спектрдің айтарлықтай фрагментацияланғанын көрсетті, себебі партиялық топтамалардың құрылымы тұрақсыз болды. Көбінесе, орталық саясаткерлер шағын қалаларда басымдық танытты, ал солшылдар ірі өнеркәсіптік қалаларда күшті болды. Эстонияда алғашқыда құрылған кеңестерде меншевиктер мен социалистер басымдық танытты, олар ірі қалалар мен әскери гарнизондарда шоғырланды. Ұлттық әскери бөлімдерді құруға принциптік рұқсат сәуірде берілсе де, соғыс министрі Александр Керенский кеңестердің қысымымен бір полк құруды шектеді. Дегенмен, бірінші эстон полкі шілде айының соңына дейін 8000 адамға дейін өсті, бұл бастапқы жоспардан екі есе көп, ал Уақытша үкімет қыркүйек айында екінші полк құруға келісім берді. Петроградтағы сәтті Октябрь революциясынан кейін Виктор Кингйесп басқаратын Эстон әскери-революциялық комитеті Уақытша үкімет комиссарынан билікті тартып алды. Алайда большевиктер бұрынғы үкіметтің мемлекеттік қызметкерлерін алмастыратын большевик кадрларының жетіспеуіне байланысты билігін толыққанды нығайта алмады; соңғылары бас тартты және ереуілге шықты. 1918 жылдың қаңтар соңында эстон большевиктері халықтық қолдауының көп бөлігін жоғалтты, Эстонияның Құрылтай жиналысына сайлауды тоқтатуға мәжбүр болды. Оңтүстік Ливония мен Эстонияда неміс әскерлерінің ілгерілеуі және большевиктердің Кеңес Ресейіне қашуы салдарынан Эстонияның провинциялық жиналысы 24 ақпанда Эстонияны «тарихи және этнографиялық шекаралары» ішінде «тәуелсіз және демократиялық республика» деп жариялады, ал жаңа Уақытша үкіметтің басшысы Константин Пэтс болды. Бұл символдық мәлімдеме болды, ал келесі күні неміс әскерлері Ревальға кірді.

The outbreak of World War I was greeted by mixed reactions in the governorate. Within the Estonian population, there was some enthusiasm for a struggle against a historical enemy; for the Baltic Germans, however, it was unthinkable to fight against their co nationals—the imperial Germans. Increasingly suspicious of possible collaboration with the imperial Germans, the Russian authorities closed down German schools and forbade using German in public. Restrictions were also included for using Estonian. About 100,000 men, nearly 10 percent of the Estonian population, were mobilised into the Russian Imperial Army; their extent of casualties is little known, and no reliable sources are available. The Estonians considered that fighting against foes—the Germans and the Austrians—was easy to transfer the enmity they felt towards the Baltic Germans, who were the representatives of the German speaking cultural world; however, the Baltic German leadership also declared encouragement for Russia. By the time the Russian Empire was crumbling, the Estonian desire for unification of the Estonian speaking area, especially the entire Estonia and northern Livonia, had come into focus. Following the February Revolution in Russia, the Russian Provisional Government was proclaimed, and the clash on the Eastern Front was still ongoing. Seeing this moment as an opportunity to fulfil what they had wanted, Jaan Tõnisson and his moderate politicians lobbied the provisional government for changes in the northern Baltic area. In conjunction with a mass demonstration attended by 40,000 Estonians in Petrograd, the government agreed on to reorganise the self government in the northern Baltic. The decree consisted of the merger of the governorate of Estonia with the northern counties of the governorate of Livonia—Dorpat, Fellin, Ösel, Pernau, Werro, and some portions of Walk—into the consilidated governorate, which accomplished what Carl Robert Jakobson had expressed, creating the autonomous polity known as "Estonia". The decree also established a temporary zemstvo with the provincial assembly as its head. In addition, Baltic German controlled diets and imperial local administrative organs were dissolved. In April, the provisional government appointed the Reval Mayor Jaan Poska as the first commissar, followed by, in May, elections of the provincial assembly known as Maapäev, in which political parties emerged on a broad basis for the first time, with the largest blocs being the Agrarian League and the Labour Party. The municipial elections in 1917, however, proved the significant fractionalisation of the political spectrum, as the configuration of party groupings was unstable. Predominantly, the moderates dominated the smaller urban areas, while the lefts dominated stronger in the larger industrial cities. In the early course, the soviets that emerged in Estonia were the Mensheviks and the Socialist Revolutionaries, whom concentrated in major cities and military garrisons. Although permission of principle for the formation of national military units was granted in April, the Minister of War Alexander Kerensky restricted the establishment of a single regiment due to pressure from the Soviets. Nevertheless, the first Estonian regiment had grown to 8,000 men by the end of July, twice as large as originally intended, and the provisional government approved the formation of a second regiment in September. After the successful October Revolution in Petrograd, the Estonian Military Revolutionary Committee, led by Viktor Kingissepp, took power from the provisional government's commissar. The Bolsheviks were, however, unable to consolidate their power owing to the lack of Bolshevik officials who could replace the former government's public officials; the latter refused and launched the strike. The Estonian Bolsheviks had lost much of their popular support by the end of January 1918, engaging in the cancellation of the Estonian Constituent Assembly election held on With the German advance in southern Livonia and Estonia and the Bolsheviks fleeing to Soviet Russia, the Estonian Provincial Assembly asserted Estonia "independent and democratic republic" within its "historical and ethnographical borders" on 24 February, with Konstantin Päts being the leader of the new provisional government. This was nonetheless a symbolic indication, and the Germans, on the following day, entered Reval.

География

Эстония губернаторлығы – Балтық губернаторлықтарының ең солтүстігінде орналасқан, Фин шығанағының оңтүстік жағалауындағы аймақ. Батысында Балтық теңізімен, солтүстігінде Фин шығанағымен, шығысында Санкт-Петербург губернаторлығымен, оңтүстігінде Ливония губернаторлығымен және Пейпус көлімен шектеседі. Ең батыс нүктесі – Хиюмаадағы Калана мүйісі; шығысында – Нарва қаласының жанындағы Нарва өзені; солтүстікте – Стенскар мүйісі; оңтүстікте – Пярну шығанағындағы Кэрксаар. Құрлық шекарасы батыста, солтүстікте, шығыста Нева бойындағы Санкт-Петербург губернаторлығымен, оңтүстікте Пейпус көлімен және Ливония губернаторлығымен болды. Виерланд және Дорпат округтерінің арасындағы провинциялық шекара ұзын, ал Виерланд және Феллин округтерінің арасындағы шекара да ұзын болды. Физикалық жағынан губернаторлық Шығыс Еуропа жазығында орналасқан, онда жоталар мен платолар төмендіктер мен аңғарлармен араласқан. Ол әктас жазықтан тұрады, оның солтүстік бөлігі Солтүстік Эстония клинтін құрайды. Ең биік жерлері – Пандивере және Жохви жоталары; Пандивереде губернаторлықтың ең биік нүктесі – Эмумаги орналасқан. Батыста үлкен аумақ толығымен жазық, Батыс Эстонияның жазықтары мен Мунсунд архипелагын құрайды. Өсел және Мун аралдарының тіктеу жартастары, сондай-ақ батыс континенттік аймақтағы жартастар Силур клинтін құрайды. Кристалдық тау жыныстары негіздің ең төменгі бөлігінде қалыптасқан; солтүстік-шығыс бөлігінде кристалдық тау жыныстары жер бетінен 60–70 метр тереңдікте жатыр. Жер бетінен төмен, аймақта көп мөлшерде фосфорит, әсіресе Весенберг кен орындарында, және Балтық мұнайлы кентас алабындағы кукерсит мұнайлы кентастары кездеседі. Батысында Ливония губернаторлығымен ортақ Мунсунд архипелагы орналасқан. Губернаторлықта шамамен 80 арал бар, олардың ішіндегі ең ірісі – Даго (қазіргі Хиюмаа). Архипелагтағы басқа аралдар: Вормс, Кассар, Грос Пакри және Клейн Пакри, Нарген. Эстония губернаторлығының ауданы ; оның ішінде материк және аралдар бар, оның ішінде Пейпси көлінің бір бөлігі де губернаторлық құрамына кірді. Губернаторлықтың құрамына Эстонияның солтүстік бөлігі кірді, шамамен: Харью, Ляне-Виру, Ида-Виру, Рапла, Ярва, Ляне және Хию округтері, сондай-ақ Пярну округінің шағын бөлігі.

The Governorate of Estonia was the northernmost of the Baltic governorates, located on the southern shore of the Gulf of Finland. It was bordered with the Baltic Sea in the west, the Gulf of Finland in the north, the Saint Petersburg Governorate in the east, and the Governorate of Livonia and Lake Peipus in the south. The westernmost point was Cape Kalana in Hiiumaa; in the east, the Narva river near the city of Narva; Cape Stenskär in the north; Kõrksaar in the Pärnu Bay in the south. The land border was in the west, in the north, in the east with Saint Petersburg Governorate along the Neva, and with Lake Peipus and Governorate of Livonia in the south. The provincial border between Wierland and Dorpat counties was long, and between Wierland and Fellin counties was long. Physically, the governorate was situated on the East European Plain, where the uplands and plateau structures were interspersed with lowlands and valley structures. It consisted of the limestone plateau, the northern part of which formed the North Estonian Klint. The highest areas were Pandivere and Jõhvi Uplands; the Pandivere was where the Emumägi, the highest point in the governorate, was located. In the west, the large area was entirely flat, forming the lowlands of West Estonia and the Moonsund archipelago. The scarps of the Ösel and Moon islands and those in the western continental area formed the Silurian Klint. Crystalline rocks formed in the lowest part of the basement; in the northeastern part, the crystalline rocks were 60–70 metres below the surface. Below the surface, the area also consisted of a large amount of phosphorite, especially in Wesenberg deposits, and kukersite oil shales within the Baltic Oil Shale Basin. In the west, it is the location of the Moonsund archipelago, which was shared with the Governorate of Livonia. There are about 80 islands in the governorate, of which Dagö (known in modern times as Hiiumaa) was the largest, with an area of Other islands in the archipelago were Worms, Kassar, Groß Pakri and Klein Pakri, and Nargen. The area of the Governorate of Estonia was ; of this, were the mainland and were the islands, with were the of Lake Peipsi as a part the governorate. The governorate consisted of the northern Estonia, approximately corresponding to: Harju, Lääne Viru, Ida Viru, Rapla, Järva, Lääne and Hiiu counties, and a small portion of Pärnu County.

Дін

1881 жылы Эстония губерниясының діни құрамы Жыныс Ер адам Әйел Барлығы Саны Пайыз Лют еранит 170,403 183,972 354,375 94.16 Православ 11,904 6,665 18,569 4.93 Иудаизм 933 746 1,679 0.47 Рим-католик 755 459 1,214 0.32 Англикан 136 22 158 0.04 Реформат 56 71 127 0.03 Ағайындар 2 5 7 0.00 Ирвингтік 1 0 1 0.00 Мөннитит 0 1 1 0.00 Баптист 1 0 1 0.00 Мэнсфилд діні 1 0 1 0.00 Басқалары 131 73 204 0.05 БАҒЫ 184,323 192,014 376,337 100.00

1897 жылы Эстония губерниясының діни құрамы Жыныс Ер адам Әйел Барлығы Саны Пайыз Лют еранит 177,995 192,110 370,105 89.68 Православ 21,486 16,331 37,817 9.16 Рим-католик 1,386 648 2,034 0.49 Иудаизм 920 483 1,403 0.34 Баптист 233 429 662 0.16 Ескі нанымды 174 154 328 0.08 Англикан 5229 81 0.02 Реформат 38 39 77 0.02 Қараит 2 0 2 0.00 Мөннитит 1 0 1 0.00 Армян апостол 1 0 1 0.00 Армян католик 1 0 1 0.00 Басқа христиан діні 60 69 129 0.03 Басқа христиан емес діні 60 15 75 0.02 БАҒЫ 202,409 210,307 412,716 100.00

Оның қалалық халқы 18.68% және ауылдық халқы 81.32% құрады.