Кіріспе

Құс түрі

Гигант айбис (Pseudibis gigantea) – Threskiornithidae тұқымдасына жататын су құсы. Ол Камбоджаның солтүстігімен шектеліп, Лаостың ең оңтүстігінде аз ғана саны сақталған, ал Вьетнамның Йок Дон ұлттық паркінде жақында байқалды. Кейде ол Thaumatibis туысына жатқызылады.

Сипаттама

Оның аты шындыққа сай, бұл – қазіргі кездегі ең үлкен ибис түрі. Ересектердің денесі ұзын және салмағы шамамен килограммға жетеді. Стандартты өлшемдер бойынша қанаттың ені – , құйрығы – , тарсуы – және тұмсығы – . Ересектердің жалпы түсі қара-сұр-қоңыр, бас және мойынның жоғарғы бөлігі қауырсынсыз, сұр түсті. Басының және иығының артқы жағында қара жолақтар бар, ал күміс сұр қанат ұштарында қара тік сызықтар кездеседі. Тұмсығы сарғыш қоңыр, аяқтары қызғылт сары, ал көздері қара қызыл түсті. Жас құстардың мойнына дейін қысқа қара қауырсындары, қысқа тұмсықтары және қоңыр көздері болады. Ол көбінесе жазық жерлерде кездеседі. Бір құс Малайзиядағы күріш даласынан табылды. Бұрын гигант ибис Таиландтың шығысында, Камбоджаның орталық және солтүстік бөліктерінде, Лаостың оңтүстігінде және Вьетнамның оңтүстігінде көбейетін болған. 1920 жылдарға дейін Меконг дельтасында кең таралған, бірақ қазірде саны азайып, тек Камбоджада, оңтүстік Лаоста және мүмкін Вьетнамда ғана шағын популяциясы қалды.

Тамақ және азықтандыру

Үлкен ибис судағы омыртқасыздарды, естікшелерді, қабықтылылар мен кішкентай қосмекенділер мен бауырымен жорғалаушыларды жейді. Құбылысқақтар және цикадалар сияқты жәндіктер көп болғанда үнемі жейді, ал тұқымдар кейде рационды толықтырады. Көбейту маусымынан тыс жағдайда, бақалар мен қоңызтар алып ибистер үшін ең маңызды азық түрі болып табылады. Олар негізінен шалшықты субстратты, сайып келгендегі суларда іздеп жейді, бірақ маусымдық орманды көлдерде кез келген тереңдікте тамақтана алады. Тамақтанатын топтар көбейту жұбынан немесе шағын отбасылық топтан құралуы мүмкін және қара ибистермен араласып кездеседі.

Өсіру

Оның көбейту мінез-құлқы туралы көбінесе ештеңе белгісіз, бірақ ол ағаштарда ұялайды, мүмкін Dipterocarpus ағаштарына бейімділігі бар. Басты себептері – егістік үшін батпақты жерлерді кептіру және Оңтүстік-Шығыс Азияда резеңке, кассава, ағаш қағазы және тик плантацияларын кең көлемде кесу. Жергілікті қақтығыстар салдарынан оның мекендеу орындары да қирауы мүмкін. Камбоджадағы халық санының артуы, өз кезегінде, алабұдылыққа және жазық жерлердегі орманды жоюға әкелді. Ибистің етін адамдар аулауы мүмкін, ал жұмыртқаларын Азия пальма мысығы және сары кеуделі күзен басуы мүмкін, ал түр тұрақты аңшылыққа төтеп бере алмайды. Орман ішіндегі маусымдық су тобындарының азаюы, бұрын мегафаунаның (әсіресе жабайы Азия су бұқасының) азаюынан туындаған, оларға кері әсер етуі мүмкін. Жергілікті құрғақшылықтар, мүмкін жаһандық климат өзгеруімен байланысты, түрдің көбейту ортасы мен мінез-құлқына одан әрі нұқсан келтірген сияқты. Кейбір қорғау шаралары қолға алынды, оның ішінде жыртқыштардың оларға жетіп кіруіне кедеріс келтіретін металл белдіктерді орнату арқылы ұяларды қорғау, бірақ қолайлы ортаны қорғау және Камбоджадағы халық санының өсуі әлі де шешілмейтін мәселе болып қалуда. Түрдің жойылу қаупінен құтылуы үшін аймақтағы экожүылымды дамыту және жергілікті халықты біліммен қамту қажет. 2018 жылы IUCN популяцияда 200-ден аз ересек жеке тұлға бар екенін мәлімдеді.