Кіріспе

Американдық генерал 1742–1786

Джон Кэдваладер (10 қаңтар 1742 – 10 ақпан 1786) – Американдық революциялық соғыс кезінде Пенсильвания штатының әскерлеріне қолбасшылық еткен және Джордж Вашингтонның басшылығында қызмет еткен. Ол Вашингтонмен бірге Вэлли Форджда болды.

Ерте өмір

Джон Кэдвалер Трентон, Нью-Джерсиде квакер ата-ананың үлкен ұлы ретінде дүниеге келді, оның әкесі Томас Кэдвалер (1707–1779) және анасы Ханна Ламберт болды. 1750 жылы Кэдвалерлер отбасы Филадельфияға көшті, онда Джон және оның інісі Ламберт Кэдвалер саудагерлікпен айналысты. Оның әкесінің туыстары Уэльстен, ал анасы Англиядан шыққан. 1768 жылы ол Америка философиялық қоғамына сайланды.

Мансап

1776 жылы полковник Джон Кэдваладер 1747 жылы Бенджамин Франклин құрған ерікті жасақ тобы – Филадельфия Ассоциаторларының аға офицері болып сайланды. Желтоқсан айына қарай Кэдваладер мен Ассоциаторлар Трентоннан оңтүстікке қарай шамамен 10 мильдей жерде, Пенсильвания штатының Бэкс округінде, Делавэр өзенінің батыс жағында, Пенсильванияның Бристоль және Нью-Джерсидің Берлингтон қалалары арасындағы паромда орналасты. Кэдваладерге 25-26 желтоқсан түнде өзінің жасағын өзеннен өтізіп, оңтүстіктен Трентонға қарай жорық жасау туралы бұйрық келді. Ал Джордж Вашингтонның жасағы сол уақытта өзеннен Трентонның солтүстігіне өтіп, сол бағыттан қалаға шабуылдау жоспарланған. Жеңіл күштерін сәтті өткесіп алғаннан кейін Кэдваладер өзеннің мұзы артиллериясын өткезуге кедергі келтіріп тұрғанын анықтады. Осыдан кейін ол жасағын Пенсильвания жағына қайтарып алды, соның салдарынан Вашингтонның күштері Нью-Джерсиде қолдаусыз қалды. Бағы болғанда, Гессен жасағы Бордентаун қаласынан Холли тауына қарай жорық жасап, Темір зауыты төбесіндегі шайқасқа қатысқандықтан, Трентонды қорғауға мүмкіндігі болмады. Вашингтон 26 желтоқсан күні таңертең Трентондағы Гессен гарнизонына күтпеген шабуыл жасап, жеңіске жетті. Кэдваладер мен оның жасағы келесі күні өзеннен өтті. Кейіннен Кэдваладер Нью-Джерсидегі келесі шараларға қатысып, британдық генерал Уильям Хоу мен оның бас көмекшісі лорд Корнуоллисті американдықтарға колонияны беруге мәжбүр етті. Конвейлік қастандықтан кейін ол 1778 жылы Томас Конвеймен жекпе-жекке түсті, сол кезде Кэдваладер қарсыласын аузына тиген оқпен жарақаттады. Вашингтонды қолдағандықтан, Кэдваладер қастандық аяқталған соң: "Мен сол жалғаншының аузын жаптым" деп мақтанды, қанға батқан Конвейдің үстінде тұрып.

Соғыстан кейінгі

1779 жылы Кадуалер Пенсильвания университетінің қамқоршысы болды және Мэриленд штатының Кент округіндегі Шрусбериде, Сассафрас өзенінің жағасындағы өз иелігіне қайтып келді. Ол Мэриленд штатының Мемлекеттік Ассамблеясының мүшесі болды.

Жеке өмір

25 қыркүйекте 1768 жылы Джон Кэдваладер Мэриленд штатының Талбот округіне жататын Эдвард Ллойдтың қызы Элизабет Ллойдқа (1742–1776) үйленді. Оның ағасы Эдвард Ллойд IV Мэриленд штатынан Континенттік конгресске делегат болды. Олардың балалары:

Энн Кэдваладер (туған жылы 1771)
Элизабет Кэдваладер (туған жылы 1774)
Мария Кэдваладер (1776–1811), Мэриленд штатының конгрессмені болған Сэмюэл Рингголдке үйленді. Олардың екі ұлы, Сэмюэл Ринггольд және Кадуалер Ринггольд, әскери мансаптарымен көзге түсті. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, 1779 жылы Кэдваладер Уильямина Бондқа (1753–1837) үйленді. Ол Филадельфиялық доктор Финес Бондтың қызы және Томас Бондтың қызы немересі болды. Ол Мэриленд штатының Кент округіндегі Шрусбери шіркеуіне жерленген. Томас Пэйн оның ескерткішінде былай жазды:

"Оның ерте және тұрақты патриотизмі Америка революциясының барлық адал достарына есте қалдырады. Оның жүрегінде ешқандай алдау болмағанын толық сеніммен айтуға болады. Оның мінез-құлқы ең жоғары құрмет сезімімен қалыптасқан және өмірінің барлық бағыты осы принциппен басқарылды. Оның жастық шағындағы серіктері оның ересектік шағында да серіктес болды. Ол ешқашан жалғандықпен дос жоғалтқан жоқ және алдау арқылы жаңа дос тапқан жоқ. Оның отбасылық құндылықтары үлгілі болды және олар естеліктерді жақсы көруге көмектескенмен, оның көптеген достары мен туыстарының жоғалтуын күшейтті."

Құл шаруашылығы

Пенсильвания тарихи қоғамындағы Кадуалер отбасының құжаттары Кадуалердің құлдарды ұстауын толыққанды көрсетеді және түсіндіреді. Жеке меншік тізімінде Кадуалерге қарасты құлдардың әрқайсысының аты-жөні мен жасы тізілген, барлығы 107 әйел, бала және ер адам.

Мұра

Джон мен Элизабет Кадуэллер 1770 жылы Филадельфиядағы Спраусс және Юнион (қазіргі Деланси) көшелерінің арасындағы екінші үйді салған, сондай-ақ Томас Аффлек және Бенджамин Рэндольф сияқты жиһаз шеберлерінен жиһаз жинағын жасауды тапсырған. Сақталған бұйымдар – Филадельфия Чиппендейл жиһазының ең әдемі және ең толыққанды құжатталған үлгілерінің қатарында. «Филадельфиядағы отарлық дәуірдің сәні: генерал Джон Кэдваладердің үйі мен жиһазы» (Пенсильвания тарихи қоғамы, 1964) кітабында мысалдар келтірілген. Олар Метрополитен өнер мұражайында, Филадельфия өнер мұражайында, Винтертур мұражайында және басқа да коллекцияларда сақтаулы. 1987 жылдың 31 қаңтарында Нью-Йорктегі Sotheby’s аукционында Аффлек жасаған Cadwalader жеңіл (қанатты) креслосы 2,75 миллион долларға сатылып, аукционда сатылған жиһаздың ең жоғары бағалық рекордын орнатты.