Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландия соттары Жоғарғы сот, Апелляциялық сот, Жоғарғы сот, округтік сот, аудандық сот және Арнайы қылмыстық соттан тұрады. Арнайы қылмыстық соттан басқа, барлық соттар азаматтық және қылмыстық юрисдикцияны жүзеге асырады, бірақ Жоғарғы сот қылмыстық юрисдикцияны жүзеге асырған кезде ол Орталық қылмыстық сот деп аталады. Соттар Ирландия заңдарын қолданады. Ирландияда заңның төрт көзі бар: Конституция, Еуропалық Одақ заңдары, заңдар және ортақ құқық. Конституцияға сәйкес, ауыр қылмыстар бойынша сот процестері көбінесе қазылар алдында өткізілуі керек. Көрсетілген ерекше жағдайларды қоспағанда, сот отырыстары жария түрде өтуі тиіс. Жоғарғы сот, Апелляциялық сот және Жоғарғы сот сот қарауы арқылы ортақ құқық пен заңдардың Конституцияға сәйкестігін анықтау өкілеттігіне ие. Сол сияқты, соттар ортақ құқық пен заңдардың үйлесімділігін анықтай алады.
The Courts of Ireland consist of the Supreme Court, the Court of Appeal, the High Court, the Circuit Court, the District Court and the Special Criminal Court. With the exception of the Special Criminal Court, all courts exercise both civil and criminal jurisdiction, although when the High Court is exercising its criminal jurisdiction it is known as the Central Criminal Court. The courts apply the laws of Ireland. There are four sources of law in Ireland: the Constitution, European Union law, statute law and the common law. Under the Constitution, trials for serious offences must usually be held before a jury. Except in exceptional circumstances, court hearings must occur in public. The High Court, the Court of Appeal, and the Supreme Court have authority, by means of judicial review, to determine the compatibility of the common law and statute law with the Constitution. Similarly, the courts may determine the compatibility of the common law with statute law.
Кіріспе
Қазіргі сот жүйесі 1937 жылғы Ирландия Конституциясының 34-бабында көзделген. Дегенмен, бұл жүйе 1961 жылғы Соттар (құрылу және құрамы) туралы заң күшіне енгенге дейін толыққанды қолданысқа енбеді. 1937 мен 1961 жылдар аралығында Ирландия еркін мемлекетінің Конституциясында және 1924 жылғы Соттар туралы заңда қарастырылған соттар 1937 жылғы Конституцияның Уақытша ережелеріне сәйкес жұмысын жалғастырды, оның 34-37-баптары әділеттілікті жүзеге асыру мәселелерімен айналысады. 1998 жылғы Сот қызметі туралы заң соттарды басқару және олармен байланысты мүліктің басқаруын жүзеге асыру үшін, сондай-ақ судьялар сияқты олардың пайдаланушыларына көмек және жағдай жасау үшін Сот қызметін құрды. Сот қызметі сонымен қатар халыққа ақпарат ұсынады. Саясатты әзірлеу және іске асыруды қадағалайтын Сот қызметі кеңесіне бас атқарушы директор жетекшілік етеді. Сот судьялары сот функцияларын орындағанда қызметтен тәуелсіз және осы ретте мемлекеттен, қызметтен емес, жалақы алады.
The current system of courts is provided for in Article 34 of the Constitution of Ireland of 1937. However, it was not until the Courts (Establishment and Constitution) Act 1961 became law that this system took effect. Between 1937 and 1961 the courts provided for by the Constitution of the Irish Free State and the Courts of Justice Act 1924 continued their work under the Transitory Provisions of the Constitution of 1937, in which Articles 34 to 37 deal with the administration of justice generally. The Courts Service Act 1998 created the Courts Service to manage the courts and associated property, and provide assistance and facilities to their users, including judges. The Courts Service also provides information to the public. The Board of the Courts Service, which oversees policy formulation and implementation, is headed by a chief executive officer. Judges of the courts are independent of the service in their judicial functions and are in that capacity paid by the state and not the service.
Жоғары соттар
Конституцияда Жоғарғы сот, апелляциялық сот және жоғары сот көзделген. Ирландияның Жоғарғы соты соңғы апелляциялық сот ретінде белгіленеді, бірақ көбінесе тек заң мәселелері бойынша шағымдарды қарайды. Конституция мен заңдарды түсіндіруге қатысты оның шешімдері түпкілікті болып табылады. Апелляциялық сот пен жоғары соттың да Конституцияны түсіндіруге құқығы бар. Жоғары сот ең ауыр қылмыстық және азаматтық істерді де қарайды, сондай-ақ төменгі сатыдағы соттардан келіп түскен шағымдардың бір бөлігін тыңдайды. Жоғары сот қылмыстық сот ретінде отырғанда Орталық қылмыстық сот деп аталады және қазылар алқасымен бірге отырыс өткізеді. Жоғары соттың құрамында "келісімшарт бұзу, зиян келтіру, мүлік, сенімгерлік және мұрагерлік, АТ даулары, сотқа шағымдану, корпоративтік бірігулер, жаһандық қайта құру, сақтандыру портфелінің аударылуы, халықаралық своптар мен туындылар немесе басқа да инвестициялық даулар, және зияткерлік меншік даулары" сияқты барлық түрдегі кәсіптік дауларды қарастыратын коммерциялық сот бөлімшесі бар. Апелляциялық сот – 2014 жылы құрылған жоғары соттардың ең жаңасы. Ол Жоғарғы соттың бұрынғы апелляциялық өкілеттіктерін (Жоғарғы соттан келіп түскен азаматтық шағымдар бойынша) және бұрынғы Қылмыстық апелляциялық соттың өкілеттіктерін (Жоғарғы сот пен округтік соттан келіп түскен қылмыстық шағымдар бойынша) қабылдады.
The Supreme Court, the Court of Appeal, and the High Court are provided for in the Constitution. The Supreme Court of Ireland is defined as the Court of Final Appeal, but usually hears appeals only on points of law. Its decisions as to the interpretation of the Constitution and the law are final. The Court of Appeal and the High Court also have authority to interpret the Constitution. The High Court also tries the most serious criminal and civil cases, and hears certain appeals from lower courts. When the high court sits as a criminal court it is called the Central Criminal Court and sits with a jury. The High Court includes a Commercial Court division that "deals with all types of business dispute including breach of contract, tort, property, trust and probate, IT disputes, judicial review, corporate mergers, global restructuring, insurance portfolio transfers, International Swaps and Derivatives or other investment disputes, and intellectual property disputes." The Court of Appeal is the newest of the superior courts having been established in 2014. It took over the former appellate jurisdiction of the Supreme Court (in civil appeals from the High Court), and the jurisdiction of the former Court of Criminal Appeal (in criminal appeals from the High Court and the Circuit Court).
Төменгі соттар
Жоғарғы Сот, Апелляциялық сот және Жоғарғы Сот – Конституцияда тікелей көзделген жалғыз соттар. Басқа соттар заңмен құрылады. Жоғары соттардың төменінде аймақтық және аудандық соттар орналасқан. Аймақтық сот қазылар алдында қаралатын мәселелерді қарастырады. Ал аудандық сот тек шағын мәселелерді, жеңілдетілген тәртіппен қарауға құзыретті. Конституцияда қазыларсыз ауыр қылмыстарды қарауға екі институт көзделген: әскери трибунал және заңмен құрылған, ауыр қылмыстарды соттауға арналған арнайы сот, егер мұндай соттау әділеттілік немесе қоғамдық тәртіп мүддесіне сай деп табылса. Мұндай сот Арнайы қылмыстық сот нысанында құрылды, ол «Уақытша ИРА» сияқты жартылай әскери ұйымдарға қатысы бар немесе ұйымдасқан қылмыстың жетекшілері деп айыпталғандарды соттау үшін пайдаланылды.
The Supreme Court, the Court of Appeal, and the High Court are the only courts specifically required by the Constitution. Other courts are established by law. Beneath the superior courts are the Circuit Court and the District Court. The Circuit Court deals with matters that must be tried before a jury. The District Court deals only with minor matters that may be tried summarily. The Constitution provides for only two institutions in which a serious crime may be tried in the absence of a jury: a military tribunal, and a special court established by law to try serious offences whenever this is considered to be in the interests of justice or public order. Such a court has been established in the form of the Special Criminal Court, which has been used to try those accused of being members of paramilitary organisations such as the Provisional IRA, or of leading organised crime.
Отбасылық сот
Отбасы соты – аудандық, аймақтық және жоғары соттардың отбасылық құқық мәселелерін қарастыратын бөлімшесі. Ол тарихи тұрғыдан сынға ұшыраған, нәтижесінде оның рәсімдері үшінші заң реформасы бағдарламасына енгізілді, сондай-ақ жаңа рәсімдерді енгізуге әрекеттер жасалды. Ирландия Заңгерлер қоғамының бас директоры Марк Гарретттің сөзіне сүйенсек, бұл реформалар 1970 жылдары басталды. Реформаның негізгі мақсаттарының бірі – қазіргі аудандық сот, аймақтық сот және жоғары сот құрамында Отбасылық аудандық соты, Отбасылық аймақтық соты және Отбасылық жоғары соты құру болып табылады. Принцип бойынша, барлық отырыстар жабық есік артында өтеді және жарияланым анонимді, шектеулі және тоқсан сайын бір журналист арқылы жүзеге асырылады.
The Family Court is a division of the District, Circuit and High Courts that deals with family law matters. It has historically been the subject of criticisms, which have led to its procedures being included in the Third Programme for Law Reform, as well as the attempted implementation of new procedures. According to Mark Garrett, director general of Ireland's Law Society, these reforms began to take place in the 1970s. One of the Reform's principal aims is the establishment of a Family District Court, a Family Circuit Court, and a Family High Court as divisions of the existing District Court, Circuit Court and High Court. In principle, all hearings are in camera and reporting is anonymous, restricted and issued quarterly by a single journalist.
Тағайындау
Судьялар Ирландия Президенті тарапынан, Үкіметтің міндетті кеңесі негізінде тағайындалады. Үкімет Сот тағайындау жөніндегі консультативтік кеңестің кеңесі бойынша әрекет етеді, ол жеті ұсынылған үміткердің тізімін ұсынады. Дегенмен, Үкімет Кеңестің кеңесін орындауға міндетті емес және басқа да білікті тұлғаларды тағайындау туралы шешім қабылдауы мүмкін. Кеңес бос лауазымдар туралы хабарлайды, бірақ үміткерлерді іздемейді немесе әңгімелесулер өткізбейді. Дәстүр бойынша Жоғарғы және округтік сот судьялары сотқа тағайындалғанға дейін адвокаттар болған, ал аудандық сот судьялары – солиситорлар. Майкл Уайт 1996 жылы округтік сотқа тағайындалған алғашқы солиситор болды, ал Майкл Пирт 2002 жылы Жоғары сотқа тағайындалған алғашқы солиситор атанды. 2011 жылы Уайт Жоғары сот судьясы болды. Ол Сот тағайындау жөніндегі консультативтік кеңестің (JAAB) 1996 жылы құрылуы "судьяларды тағайындау процесінің тәуелсіздігін құру мақсатында жасалды" деді, бірақ "JAAB жалпы пікір бойынша тиімді жұмыс істемейді".
Judges are appointed by the President of Ireland, acting on the binding advice of the Government. The Government acts on the advice of the Judicial Appointments Advisory Board who submit a list of seven recommended candidates. However the Government is not bound to follow the advice of the Board and may decide to appoint other qualified individuals. The Board advertises vacant positions but does not seek out candidates or conduct interviews. Traditionally Superior and Circuit Court judges were barristers before being appointed to the bench, while District Court judges were solicitors. Michael White became the first solicitor to be appointed to the Circuit Court in 1996 and Michael Peart became the first solicitor to appointed to the High Court in 2002. White was made a High Court judge in 2011. He went on to say the creation of the Judicial Appointments Advisory Board (JAAB) in 1996 "was done to create the semblance of independence as to how judges were appointed" but "the JAAB by common consent, doesn't really work".
Алыстыру және орнынан түсу
Жоғарғы Сот, Апелляциялық Сот немесе Жоғарғы Сот судьяларын қызметтен босату тәртібі Конституцияда белгіленген, бірақ заң бойынша осы механизм төменгі соттардың судьяларына да қолданылады. Судья тек "жағымсыз мінез-құлық немесе қабілетсіздік" үшін және ғана Оирехтас екі палатасының бірлескен қаулысы қабылданған жағдайда қызметтен алынуы мүмкін. Мұндай қаулы бекітілгеннен кейін судьяны Президент қызметтен босатады. Мемлекет құрылған 1922 жылдан бері ешбір судья қызметтен алынбаған. 1999 жылы сол кездегі Бас судья Гамильтон Жоғарғы Сот судьясы Хью О'Флаэрти мен Жоғары Сот судьясы Сирил Келлидің қауіпті жүргізу салдарынан адам өліміне себепкер болған Филип Шиддиді мерзімінен бұрын босатуына қатысқан іс бойынша баяндама жасады. Бас судья олардың әрекеттерін орынсыз және ақылға сыймайтын деп сипаттады. Күшті саяси реакциядан және Оирехтаста баяндаманы талқылаудан, сондай-ақ атқарушы биліктің отставкаға кету туралы талабынан кейін екі судья да отставкаға кетті. Олар отставкаға кету туралы мәлімдемелерінде ешқандай қателік жасаған жоқтарын, бірақ "сот жүйесіне сенімді қалпына келтіру үшін" отставкаға кеткендерін айтты. 2004 жылы округ сотының судьясы Брайан Кертинді импичментке салу туралы ұсыныс Дэйлде көтерілді, мұндай қадам алғаш рет жасалды. Бұл оның бала порнографиясын иеленгендігі айыптауынан ақталғанына, Gardaí ұстаған дәлелдердің қабылданбауына және судьяның Үкіметтің отставкаға кету туралы өтінішін қабылдамауына байланысты болды. Дэйл дәлелдерді қарастыру және Дэйлге есеп беру үшін бірлескен комитет құрды, бұл процесті судья шағымдануынан кейін Жоғарғы Сот бекітті. 2006 жылдың қарашасында комитет алдында жауап беру кезінде судья Куртин денсаулығына байланысты отставкаға кетті, осылайша импичмент процесі аяқталды.
The procedure for removing a judge of the Supreme Court, the Court of Appeal, or the High Court from office is specified in the Constitution, but by law the same mechanism applies to judges of the lower courts. A judge may be removed from office only for "stated misbehaviour or incapacity" and only if a joint resolution is adopted by both houses of the Oireachtas. After such a resolution is approved the judge is dismissed by the President. No judge has been removed from office since the foundation of the state in 1922. In 1999 then Chief Justice Hamilton reported on the interventions of two judges, Justice Hugh O'Flaherty of the Supreme Court and Justice Cyril Kelly of the High Court, in the early release of Philip Sheedy, who had been convicted of causing death by dangerous driving. The Chief Justice described their actions as inappropriate and unwise. Following strong political reaction, and facing an Oireachtas debate on the report and a request by the executive to resign, both judges resigned. In their resignation statements they said they had done nothing wrong, but were resigning "to restore faith in the judicial system". In 2004 a motion to impeach a Circuit Court judge, Brian Curtin, was launched in the Dáil, the first time such a move has been made. This followed strong public reaction to his acquittal on charges of possession of child pornography, due to evidence seized by gardaí being ruled inadmissible, and the judge's refusal of a Government request to resign. The Dáil established a joint committee to consider the evidence and report to the Dáil, a process that was upheld by the Supreme Court following a challenge by the judge. In November 2006, facing questioning by the committee, Judge Curtin resigned on health grounds, ending the impeachment process.
Ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталған бірінші судья
2012 жылдың 20 қарашасында округтік сот судьясы Хизер Перрин Ирландия Республикасы тарихында ауыр қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін сотталған тұңғыш судья атанды. Қазылар алқасы оны бірауыздан алдау жасағаны үшін кінәлі деп таныды, бұл қылмыс ол әлі де іс жүзінде адвокат қызметін атқарып жүргенде, судьялыққа тағайындалғанға бір ай бұрын жасалған. Ол кейін судьялық лауазымынан қанағаттану туралы өтініш берді.
On 20 November 2012, District Court judge Heather Perrin became the first judge in the history of the Republic of Ireland to be convicted of a serious criminal offence. The jury found her guilty of deception by unanimous decision, the crime being committed while she was still a practising solicitor, a month before she was appointed to the judiciary. She subsequently resigned as a judge.