Амстердам шартының Конституциялық түзетуі

Кіріспе

Амстердам шартына енгізілген түзету 1998 жылғы Конституциялық актінің он сегізінші түзетуі (бұрынғы 1998 жылғы №1 заң жобасы) – Ирландия Конституциясына енгізілген, мемлекетке Амстердам шартын ратификациялауға рұқсат берген түзету. Ол 1998 жылғы 22 мамырда өткен референдумда бекітілді және сол жылдың 3 маусымында заң күшіне енді. Бұл референдум Ұлы жұма келісімін мақұлдауға қатысты он тоғызыншы түзету бойынша референдуммен бір күні өтті.

Өмірбаян

1997 жылы 2 қазанда Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттер Амстердам шартына қол қойды, ол Маастрихт шартының (1992 жылы он бірінші түзетумен бекітілген) және Рим шартының (1972 жылы үшінші түзетумен бекітілген) ережелерін өзгертіп, жаңарта түсті. Жоғарғы соттың Кроттиге қарсы Таоиших (1987) ісі бойынша шешімінен кейін, мемлекет Шартты ратификациялау үшін конституциялық түзету қабылдауы қажет болды. Амстердам шартында мүше мемлекеттер оны қабылдағаннан кейін белгілі бір уақыттан соң қолдануға болатын бірнеше қосымша хаттамалар қамтылған. Он сегізінші түзету Республикаға осы мүмкіндіктерді пайдалану құқығын берді, егер ол Ойрехтас (парламент) қолдауына ие болса.

Мәтінге өзгерістер

29.4.4-баптан кейін мынадай тармақшалар қосылды:

29.4-баптың қазіргі 5- және 6-тармақшалары тиісінше 7- және 8-тармақшалар ретімен қайта нөмірленді.

Орайхаттардағы талқылаулар

Он сегізінші түзетуді сыртқы істер министрі Дэвид Эндрюс, Таоишиг Берти Ахерн басқаратын Фианна Фейл – Прогрессивті демократтар коалициялық үкіметі атынан ұсынды. Оны Fine Gael, Еңбек партиясы және Демократиялық солшылдар қолдады, ал Жасылдар партиясы, Синн Фэйн және Социалистік партия қарсы шықты. 1998 жылдың 26 наурызында ол Дэйлде (төменгі палата) соңғы кезеңнен өтті. Ол Сенатта (жоғарғы палата) соңғы кезеңдерді өтіп, 1998 жылдың 22 мамырында халыққа референдумға ұсынылды.

Науқан

Қоршаған орта және жергілікті басқару министрі Ноэль Демпси референдум комиссиясын құрды. Бұл референдум комиссиясы құрылған алғашқы референдум болды. Комиссия төрағасы бұрынғы Бас судья Томас Финлей болды. Ол кезде комиссияның міндеттеріне ұсыныстың артықшылықтары мен кемшіліктерін баяндау кірді.

Нәтиже

+Нәтижелер сайлау округі бойынша Сайлаушылар Сайлауға қатысуы (%) Дауыстар Дауыстардың үлесі Иә Жоқ Иә Жоқ Карлоу–Килкенни 86,584 56.2% 30,122 17,181 63.7% 36.3% Каван–Монахан 83,141 60.8% 32,044 17,115 65.2% 34.8% Клэр 71,060 51.5% 22,939 12,709 64.4% 35.6% Корк Шығысы 63,881 55.3% 19,780 14,725 57.4% 42.6% Корк Солтүстік Орталығы 72,802 53.3% 20,715 17,326 54.5% 45.5% Корк Солтүстік Батысы 47,402 59.1% 15,682 11,472 57.8% 42.2% Корк Оңтүстік Орталығы 85,752 58.2% 28,460 20,606 58.1% 41.9% Корк Оңтүстік Батысы 47,988 57.5% 15,632 11,085 58.6% 41.4% Донегал Солтүстік Шығысы 52,188 55.9% 17,843 10,718 62.5% 37.5% Донегал Оңтүстік Батысы 51,097 54.6% 16,492 10,697 60.7% 39.3% Дублин Орталығы 63,483 52.8% 18,744 14,186 57.0% 43.0% Дублин Солтүстігі 65,312 60.6% 24,912 14,159 63.8% 36.2% Дублин Солтүстік Орталығы 65,737 65.1% 24,832 17,239 59.1% 40.9% Дублин Солтүстік Шығысы 59,398 61.5% 21,523 14,539 59.7% 40.3% Дублин Солтүстік Батысы 59,332 59.2% 19,905 14,705 57.6% 42.4% Дублин Оңтүстігі 90,536 63.4% 36,281 20,227 64.3% 35.7% Дублин Оңтүстік Орталығы 66,994 59.4% 22,349 16,782 57.2% 42.8% Дублин Оңтүстік Шығысы 62,663 59.5% 22,298 14,376 60.9% 39.1% Дублин Оңтүстік Батысы 76,748 52.3% 22,604 16,959 57.2% 42.8% Дублин Батысы 68,773 56.1% 22,495 15,571 59.1% 40.9% Дюн Лаогхайр 86,311 62.2% 34,530 18,268 65.5% 34.5% Голвей Шығысы 61,703 52.8% 21,590 10,070 68.2% 31.8% Голвей Батысы 79,180 48.9% 23,470 14,285 62.2% 37.8% Керри Солтүстігі 51,641 50.7% 14,126 11,394 55.4% 44.6% Керри Оңтүстігі 47,677 53.3% 14,410 10,232 58.5% 41.5% Килдар Солтүстігі 54,104 54.4% 18,479 10,485 63.8% 36.2% Килдар Оңтүстігі 47,904 51.3% 15,644 8,442 65.0% 35.0% Лауис–Оффали 84,530 55.1% 27,839 17,690 61.2% 38.8% Лимерик Шығысы 77,884 54.3% 26,241 15,113 63.5% 36.5% Лимерик Батысы 48,454 52.5% 15,287 9,348 62.1% 37.9% Лонгфорд–Роскоммон 63,968 56.1% 23,255 11,600 66.8% 33.2% Лаут 72,116 60.5% 28,137 14,724 65.7% 34.3% Майо 86,785 52.1% 28,621 15,284 65.2% 34.8% Мит 92,053 54.1% 31,660 17,189 64.9% 35.1% Слайго–Лейтрим 64,538 57.0% 23,487 12,290 65.7% 34.3% Типперари Солтүстігі 53,368 57.4% 18,137 11,649 60.9% 39.1% Типперари Оңтүстігі 51,439 57.9% 18,240 10,764 62.9% 37.1% Уотерфорд 69,793 54.3% 23,002 14,005 62.2% 37.8% Уэстмитт 48,289 54.7% 16,310 9,385 63.5% 36.5% Уэксфорд 84,228 52.6% 27,860 15,326 64.6% 35.4% Уиклоу 80,252 56.9% 26,655 18,150 59.5% 40.5% Барлығы 2,747,088 56.2% 932,632 578,070 61.7% 38.3%

+Results by constituency Constituency Electorate Turnout (%) Votes Proportion of votes Yes No Yes No Carlow–Kilkenny 86,584 56.2% 30,122 17,181 63.7% 36.3% Cavan–Monaghan 83,141 60.8% 32,044 17,115 65.2% 34.8% Clare 71,060 51.5% 22,939 12,709 64.4% 35.6% Cork East 63,881 55.3% 19,780 14,725 57.4% 42.6% Cork North Central 72,802 53.3% 20,715 17,326 54.5% 45.5% Cork North West 47,402 59.1% 15,682 11,472 57.8% 42.2% Cork South Central 85,752 58.2% 28,460 20,606 58.1% 41.9% Cork South West 47,988 57.5% 15,632 11,085 58.6% 41.4% Donegal North East 52,188 55.9% 17,843 10,718 62.5% 37.5% Donegal South West 51,097 54.6% 16,492 10,697 60.7% 39.3% Dublin Central 63,483 52.8% 18,744 14,186 57.0% 43.0% Dublin North 65,312 60.6% 24,912 14,159 63.8% 36.2% Dublin North Central 65,737 65.1% 24,832 17,239 59.1% 40.9% Dublin North East 59,398 61.5% 21,523 14,539 59.7% 40.3% Dublin North West 59,332 59.2% 19,905 14,705 57.6% 42.4% Dublin South 90,536 63.4% 36,281 20,227 64.3% 35.7% Dublin South Central 66,994 59.4% 22,349 16,782 57.2% 42.8% Dublin South East 62,663 59.5% 22,298 14,376 60.9% 39.1% Dublin South West 76,748 52.3% 22,604 16,959 57.2% 42.8% Dublin West 68,773 56.1% 22,495 15,571 59.1% 40.9% Dún Laoghaire 86,311 62.2% 34,530 18,268 65.5% 34.5% Galway East 61,703 52.8% 21,590 10,070 68.2% 31.8% Galway West 79,180 48.9% 23,470 14,285 62.2% 37.8% Kerry North 51,641 50.7% 14,126 11,394 55.4% 44.6% Kerry South 47,677 53.3% 14,410 10,232 58.5% 41.5% Kildare North 54,104 54.4% 18,479 10,485 63.8% 36.2% Kildare South 47,904 51.3% 15,644 8,442 65.0% 35.0% Laois–Offaly 84,530 55.1% 27,839 17,690 61.2% 38.8% Limerick East 77,884 54.3% 26,241 15,113 63.5% 36.5% Limerick West 48,454 52.5% 15,287 9,348 62.1% 37.9% Longford–Roscommon 63,968 56.1% 23,255 11,600 66.8% 33.2% Louth 72,116 60.5% 28,137 14,724 65.7% 34.3% Mayo 86,785 52.1% 28,621 15,284 65.2% 34.8% Meath 92,053 54.1% 31,660 17,189 64.9% 35.1% Sligo–Leitrim 64,538 57.0% 23,487 12,290 65.7% 34.3% Tipperary North 53,368 57.4% 18,137 11,649 60.9% 39.1% Tipperary South 51,439 57.9% 18,240 10,764 62.9% 37.1% Waterford 69,793 54.3% 23,002 14,005 62.2% 37.8% Westmeath 48,289 54.7% 16,310 9,385 63.5% 36.5% Wexford 84,228 52.6% 27,860 15,326 64.6% 35.4%Wicklow 80,252 56.9% 26,655 18,150 59.5% 40.5%Total 2,747,088 56.2% 932,632 578,070 61.7% 38.3%

Салдары

1998 жылғы Еуропалық қауымдастықтар (өзгерістер) заңы 1972 жылғы Еуропалық қауымдастықтар заңына Амстердам шарты бойынша қабылданатын шешімдерге заңдық негіз беру мақсатында өзгерістер енгізді. Аталған шарт 1999 жылдың 1 мамырында Еуропалық Одақтың барлық аймағында күшіне енді.