Кіріспе

Өлім жазасын жою туралы түзету – Ирландия Ерік Мемлекеті конституциялық түзетуі

Конституциялық заңның жиырма бірінші түзетуі 2001 жылғы (бұрынғы 2001 жылғы №16 заң жобасы) – Ирландия Конституциясына енгізілген, өлім жазасына конституциялық тыйым салатын және мәтіннен өлім жазасына қатысты барлық сілтемелерді жоятын түзету. Ол 2001 жылдың 7 маусымында өткен референдумда мақұлданды және 2002 жылдың 27 наурызында заң күшіне енді. Осы референдуммен бір күні Халықаралық қылмыстық соттың Рим статутын ратификациялау (мақұлданды) және Ницца шартын ратификациялау (қабылданбады) туралы референдумдар да өтті.

Өмірбаян

Ирландияда өлім жазасы 1990 жылғы Қылмыстық әділет туралы заңмен жойылған. Сондықтан, түзетудің мақсаты осы практиканы тоқтату емес, керісінше, Оирехтасқа болашақта, тіпті төтенше жағдай кезінде де өлім жазасын қайта енгізуге тыйым салу болды. Бұл – мұндай төтенше жағдайларда мемлекетке берілген кең өкілеттіктерге қатысты жалғыз нақты ерекшелік. Ирландиядағы соңғы атқышу 1954 жылы Майкл Мэннингтің өліміне байланысты болды, жазаны Ұлыбританиядан келген ресми жобалаушы Альберт Пьерпойнт орындады. Бұл жаза 1990 жылдан бері заңмен жойылған. Бұдан әрі, Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттердің барлығы өлім жазасын жоюға міндетті. Ирландия сонымен қатар өлім жазасын тыйым салатын бірқатар халықаралық келісімдерге қатысушы. Олардың ішінде Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның 13-протоколы бар, ол соғыс уақытында да өлім жазасын тыйымдайды.

Мәтінге өзгерістер

15.5-бап 15.5.1° ретімен нөмірленіп, 15.5-бапқа жаңа тармақша қосылады:

28.3.3-баптың бірінші сөйлеміне ерекшеленген мәтін қосады:

13.6-баптан ерекшеленген мәтін жойылады:

40.4-баптан төмендегі тармақша жойылады:

40.4-баптың 6° және 7°-тармақшалары тиісінше 5° және 6°-тармақшалар болып қайта нөмірленеді.

Орайхаттардағы талқылау

Жиырма бірінші түзетуді 2001 жылғы 11 сәуірде Әділет, теңдік және құқық реформасы министрі Джон О’Донахью, Таоиши Берти Ахерн басқаратын Фианна Файл – Прогрессивті демократтар коалициялық үкіметі атынан Дайл Эйренде ұсынды. Бір депутат – Fine Gael депутаты Брендан МакГахон қарсылық білдірді, ал қалғандарының бәрі қолдады. Ол сол күні өзгеріссіз соңғы кезеңнен өтті. 1 мамырда Сенад Эйренде барлық кезеңдерден өтті және 2001 жылғы 7 маусымда халыққа референдумға ұсынылды.

Науқан

Қоршаған орта және жергілікті басқару министрі Ноэль Демпси Референдум комиссиясын құрды. Бұл комиссияға бұрынғы Бас судья Томас Финлей төрағалық етті. Ол кезде комиссияның міндеттеріне ұсыныстың артықшылықтары мен кемшіліктерін баяндау кіретін.

Нәтиже

Жиырма бірінші түзету дауыс беруге қатысудың төмен деңгейінде (34%) 62% қолдаумен, 38% қарсылықпен мақұлданды. Жиырма бірінші түзетуге қатысты референдумнан кейін, өлім жазасына қарсы болғандардың қателікпен "жоқ" деп дауыс бергені туралы ақпарат тарады, олар өлім жазасын тоқтатуды қарастыратын түзетуге емес, өлім жазасының өзіне дауыс беруді сұрап отырғандықтарын ойлады. +Нәтижелер сайлау округі бойынша Сайлаушылар саны Қатысу (%) Дауыс саны Дауыс үлесі Иә Жоқ Карлоу–Килкенни 92,470 34,1% 18,264 12,777 58,9% 41,1% Каван–Монаган 85,803 34,7% 18,378 10,783 63,1% 36,9% Клэр 76,227 30,8% 14,458 8,678 62,5% 37,5% Шығыс Корк 68,707 35,6% 14,414 9,690 59,8% 40,2% Солтүстік-Орталық Корк 75,038 33,4% 14,721 10,020 59,6% 40,4% Солтүстік-Батыс Корк 49,749 37,5% 10,874 7,364 59,7% 40,3% Оңтүстік-Орталық Корк 90,790 37,2% 21,197 12,166 63,6% 36,4% Оңтүстік-Батыс Корк 50,677 37,1% 11,504 6,894 62,6% 37,4% Солтүстік Донегал 55,035 27,6% 9,405 5,554 62,9% 37,1% Оңтүстік Донегал 52,671 28,6% 8,786 6,029 59,4% 40,6% Орталық Дублин 61,290 33,7% 12,435 7,896 61,2% 38,8% Солтүстік Дублин 70,321 37,8% 17,110 9,245 65,0% 35,0% Орталық Солтүстік Дублин 64,007 43,2% 17,207 10,187 62,9% 37,1% Солтүстік-Шығыс Дублин 59,877 39,9% 14,939 8,764 63,1% 36,9% Солтүстік-Батыс Дублин 57,284 38,3% 13,570 8,139 62,6% 37,4% Оңтүстік Дублин 93,038 42,5% 27,536 11,714 70,2% 29,8% Орталық Оңтүстік Дублин 65,542 39,1% 16,090 9,187 63,7% 36,3% Оңтүстік-Шығыс Дублин 58,820 39,6% 16,562 6,394 72,2% 27,8% Оңтүстік-Батыс Дублин 81,266 31,9% 14,761 10,884 57,6% 42,4% Батыс Дублин 77,760 34,4% 16,723 9,868 62,9% 37,1% Дан Лаогхайр 86,549 42,8% 26,424 10,356 71,9% 28,1% Шығыс Голуэй 65,633 29,6% 11,723 7,316 61,6% 38,4% Батыс Голуэй 83,176 29,5% 15,920 8,235 66,0% 34,0% Солтүстік Керри 53,366 32,8% 9,845 7,360 57,3% 42,7% Оңтүстік Керри 48,992 32,1% 9,537 5,886 61,9% 38,1% Солтүстік Килдар 59,035 34,4% 13,026 7,087 64,8% 35,2% Оңтүстік Килдар 51,142 32,3% 9,560 6,731 58,7% 41,3% Лауис–Оффали 90,987 32,2% 16,706 11,977 58,3% 41,7% Шығыс Лимерик 80,339 34,5% 15,935 11,400 58,3% 41,7% Батыс Лимерик 49,160 34,8% 9,882 6,845 59,1% 40,9% Лонгфорд–Роскоммон 67,305 32,0% 12,766 8,375 60,4% 39,6% Лаут 78,007 34,0% 15,616 10,547 59,7% 40,3% Майо 90,336 30,1% 15,912 10,737 59,8% 40,2% Мит 101,888 32,6% 20,221 12,582 61,7% 38,3% Слайго–Лейтрим 66,748 35,2% 13,894 9,086 60,5% 39,5% Солтүстік Типперари 56,278 34,0% 11,590 7,143 61,9% 38,1% Оңтүстік Типперари 53,463 37,0% 11,373 7,989 58,8% 41,2% Уотерфорд 71,946 35,0% 14,984 9,775 60,6% 39,4% Уэстмитт 51,664 31,6% 9,384 6,658 58,5% 41,5% Уэксфорд 90,507 33,4% 17,450 12,240 58,8% 41,2% Уиклоу 85,067 38,3% 19,773 12,392 61,5% 38,5% Барлығы 2,867,960 34,8% 610,455 372,950 62,1% 37,9%