Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айсо – Валониядағы ауыл және Бельгияның Эно провинциясында орналасқан Айсо-Прель муниципалитетінің ауданы. 1977 жылғы коммуналардың бірігуіне дейін бұл жеке коммуна болған. Бисме өзенінің Самбр өзеніне құятын жеріне жақын орналасқан. Пошта индексі: 6250 (ескі индекс: 6268).
Провинция: Эно.
Ауданы: Шарлеруа.
Айсо ауылының шағын елді мекендері: Менонри (wa: In Mnonri); Оигни (wa: Ougniye), оның беггинажымен.
Aiseau is a village of Wallonia and a district of the municipality of Aiseau Presles, located in the province of Hainaut, Belgium. It was a separate municipality before the Merger of Commons in 1977. It borders the Biesme, near its mouth on the Sambre. Postal area: 6250 (old zone: 6268)
Province: Hainaut
District: Charleroi
Hamlets of Aiseau: Menonri (wa: In Mnonri); Oignies (wa: Ougniye), with its béguinage.
Тарихқа дейінгі кезең және тарих
Адамның болғандығының іздері тарихқа дейінгі заманға дейін жетеді. Парк-дю-Конте-де-Пресльс үңгірлерінде палеолит дәуірінен басталатын неандерталь адамының әртүрлі сүйектері табылды. Кейін, Рим империясы кезінде ауылдың оңтүстік жағында (Преслес жолы бойымен) галло-рим вилласы салынды. Сол жерде су қоймасы болған. Бірнеше жүз метр солтүстікке қарай, Бу-де-Бруе ормандығының етегінде, Аизо көшесі бойында зират орналасқан. Ауылдың өзі 10 ғасырда "Хейетт" деп аталатын жерде пайда болды. 952 жылы шаруашылық болған. Ауылдың ортасында сарай салынды. Ол ғасырлар бойы кеңейтіліп, соңғы рет 1721 жылы қайта жаңартылды. 1794 жылы француз революционерлері оны қиратты. 1860 жылы оның орнына ауыл мектебі салынды. Бүгінгі күні сақталған жалғыз бөлігі – ауылды басқарған соңғы отбасының гербі бар "Гавр" кірер жағы. Бұл ғимарат кейін сарайдың жылқы қоралары және үй қызметшілері үшін пайдаланылды. Сарайдың сыртқы қабырғаларының қалдықтарын Күр көшесі бойында да көруге болады. Одан алыс емес жерде "Баудекарт шаруашылығы" салынды, ол ауылдың феодалының шаруашылығы болған. Бұл шаруашылық әлі де бар, бірақ өзгерген.
Traces of human presence date back to prehistoric times. In caves in Parc du Comte de Presles various bones were discovered of Neanderthal man dating back to the Paleolithic Era. Later, during the Roman Empire, a Gallo Roman villa was built at the southern end of the village (along Presles Road). A cistern was present. A cemetery was a few hundred meters further north, at the foot of Bois de Broue, along the rue d'Aiseau. The village itself appeared in the tenth century, at a place called the "Hayettes." A farm was present in 952. A mansion was built in the center of village. It was enlarged over centuries to be remodeled for the last time in 1721. It was destroyed in 1794 by French revolutionaries. In 1860, the village school took its place. Only part remaining today is the front porch with the arms of the last family that ruled the village, the "Gavre" porch. This building was then used as stables of the castle and by house servants. A few outer walls of the castle can also be seen along the rue du Curé. Not far away, the "Baudecart Farm" was built as the farm of the Lord of the village. This farm still exists, although changed.
Оинье монастыры
Мозанның ұлы алтын шебері Хьюго д'Ойни Ойни приорлығында жұмыс істеді. Оның туындылары сақталған, бұл өте сирек кездесетін жағдай. 1818 жылы Франция революциясы кезінде олар Фалисолледе жасырылып, Намюрдегі Нотр-Дам қарындастарына тапсырылды. Бүгінде қазынаның басым бөлігін Намюрдегі Нотр-Дам қарындастарының мұражайында көруге болады, ал қалған бөлігі Аизо, Фалисолле, Септик, Нивель және Валькорт шіркеулерінде, сондай-ақ Брюссельдегі Көркем және Тарих Корольдік мұражайларында және Намюр епархиялық мұражайында сақтаулы.
Hugo d'Oignies, the great Mosan goldsmith, worked at Priory Oignies. His work was conserved, which is exceptional. It was hidden in Falisolle during the French Revolution in 1818 and entrusted to the Sisters of Notre Dame in Namur. Today we can admire the largest part of the treasure in the museum the Sisters of Notre Dame in Namur, the rest is kept in the parishes of Aiseau, Falisolle, Septic, Nivelles and Walcourt as well as Royal Museums of art and History in Brussels and the diocesan Museum of Namur.
Өнеркәсіптік даму
Тарихи тұрғыдан алғанда, Аизо ауыл шаруашылығына, орман шаруашылығына, сондай-ақ өнеркәсіпке арналған жер болды. Дамудың куәсі ретінде бірнеше ғасырлық темір кендері табылды. Бұл қызмет ауылдың оңтүстігінде, Бисме өзенінің жанында орналасқан Forges d'Aiseau зауыттарының құрылуына және жұмыс істеуіне әкелді. Бұл өнімдер бүкіл әлемге, оның ішінде Мексикаға экспортталды. Бірақ олардың Самбр және теміржолдан алыс орналасқандығы себепті, онда жұмыс істеу қиын болды. Бұл зауыттар ХХ ғасырдың басында жабылды. Бүгінде Сомвилл шеберханалары жеңіл металдар өндіреді. Аизо көмір шахталарынан вагондар келген. Ғасырлар бойы, төбелердің әртүрлі жерлерінен көмір қазылып келді. Екі кеніш бар: біреуі Оиньеде (Сент-Генри кеніші), екіншісі Менонрида (Шампфромент кеніші). Сомвилл шеберханаларынан 50 метр қашықтықта, "l'Etoile" (Жұлдыз) деп аталатын жерге жақын жерде желдету шахтасы орналасқан. Бетон құдықтар әлі де көрініп тұр. "Glaceries Sainte Marie d'Oignies" арқылы шыны өндірісі де Аизода жүзеге асты. Бұл үлкен шаруашылық қазіргі Оиньи көшесі бойында, Самбр өзенінің жанында орналасқан. Оның әйгілігі халықаралық деңгейде болды, әсіресе Нью-Йорктегі Эмпайр Стейт Билдингінің терезелері осында жасалған. Король Леопольд I ғимараттарды аралады. Төменгі ауыл тиісінше жоспарланған, ал Оиньи аббаттығы жұмысшыларға арналған үйлердің бір бөлігін қиратты, ал Бисме өзені өз арнасынан ауытқыды. Зауыт 1930 жылы әлемдік экономикалық дағдарысқа байланысты жабылды. Бүгінде онда тек парктегі қираған орындар ғана қалды. Өнеркәсіптік кәсіпорындардан басқа, Аизода химия зауыты (аббаттыққа қарсы), шеберхана (станцияға жақын), су тірмендері және басқа да нысандар болды.
Historically, Aiseau was a village dedicated to agriculture, logging, but also to the industry. As evidence of development, several centuries of iron ore have been discovered. This activity leads to the creation and perpetuation of Forges d'Aiseau, factories located south of the village, along the Biesme. These products were exported around the world, including Mexico. But their location, far from the Sambre and railways, made it impossible to work there. These factories closed in the early twentieth century. Nowadays, the Somville Workshops produce light metals. Wagons came from Aiseau coal mines. For centuries, coal was mined from various locations on the hillside. Two wells exist, one in Oignies (St. Henry's Well) and the other in Ménonry (the colliery Champfroment). A ventilation shaft was located not far from the place called " l'Etoile" (Star) 50 m behind Somville Workshops. Concrete wells are still visible today. The production of glass was also occurred in Aiseau through "Glaceries Sainte Marie d'Oignies". This huge farm was located along the present street Oignies, the along the Sambre. Its fame was international, the windows of the Empire State Building in New York were especially produced there. King Leopold I visited the buildings. While the lower village was laid out accordingly, Abbey Oignies partly destroyed houses built for workers, and the Biesme diverted from its original course. The factory closed in 1930 due to the global crisis. Today, there are only ruins, found in a park. In addition to industries Aiseau also owned a chemical plant (opposite the Abbey), a cooperage (near the station), water mills, and others.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Аизо, бүкіл аймақпен бірге, осы аймақты әрдайым мазалаған қақтығыстан көп зардап шекті. 1914 жылдың 21-23 тамызы аралығындағы Шарлеру шайқасы ең ауыртпалықты эпизодтардың бірі болды. 21 тамызда немістер Самбраға шапқындап, Солтүстік-Батыс Аизодағы Розелиге шабуыл жасады. Француздар ауылдан ығыстырылып, Менонри, Аизо орталығы және Пресл аралығында кері шегінді. 21-22 тамыз түнінде француздар қарсы шабуыл жасады және Розелиде ауыр қатыгездіктерге ұшырады. "Қызыл шалбар" француз әскері қайтадан Аизоға шегініп, Пресл бағытында ауылды тастап кетті. Солтүстік-Шығыс Аизода, Таминес шекарасында, тағы да ауыр шайқастар болған жерде, немістер француз шебін бұзып, Самбр өзенінің аңғарынан Оинье маңындағы Ле Руға қарай жол ашты. "Ferme de la Belle Motte" биіктігіндегі шайқас кезінде орман мен төңіректегі егістіктерде ерекше қатыгездік орын алды. Ферма өртеніп кетті, ал француздар Ле Руға, содан кейін Деван-ле-Буаға шегінуге мәжбүр болды. Қоршаған ауылдардағыдай, соғыс салдарынан болған зияннан өзге, неміс әскері ондаған үйді өртеп, көптеген ауыл тұрғындарын атқылап өлтірді. Соғыстан кейін Белль-Мотте деп аталатын жерде франко-неміс зираты салынды, ол логикалық түрде "Белль-Мотте зираты" деп аталды. Ауыл мен аймақ төңірегінде көмілген әскерлер ауылдың жоғарғы бөлігінде жиналды. Бірнеше жылдан кейін неміс әскері Ипр қаласының жанындағы Владсло зиратына көшірілді. Белль-Мотте зиратында 4057 француз әскері жерленген. Оның 1182-сі қабірлерге, ал 2875-і екі сүйек сақтау орнына қойылған.
Aiseau, along with whole region, suffered much from the conflict which has always marked the region. The Battle of Charleroi, from 21 to 23 August 1914, was one of the most painful episodes. On 21 August, the Germans descended on the Sambre, attacked Roselies at Northwest Aiseau. The French, driven from the village, retreated between Menonry, Aiseau Centre and Presles. During the night of August 21 to 22, against the French counter attacked and suffered very heavy losses at Roselies. The pantalons rouges fell back again Aiseau and left the village, going in the direction of Presles. At North East Aiseau, on the border with Tamines where other heavy fighting occurred, the Germans broke through the French lines and up the valley of the Sambre towards Le Roux by the Oignies neighborhood. At the height of the "Ferme de la Belle Motte", during the fighting, there was a rare violence in the woods and surrounding fields. The farm burned and the French had to withdraw on Le Roux and then to Devant les Bois. As in the neighboring villages, in addition to the damage caused by the fighting, German soldiers set fire to dozens of home and shot many villagers. After the war, at a place called Belle Motte, a Franco German cemetery was built, called logically "Cemetery Belle Motte." The soldiers buried around the village and the region, were gathered in the upper part of the village. A few years later, German soldiers were transported to Vladslo Cemetery, near Ypres. 4,057 French soldiers are buried in the cemetery of Belle Motte. 1182 buried in tombs and 2875 in two ossuaries.
Табиғи орта
Аизода табиғаттың әртүрлі мекендеу орындары бар. Солтүстікте Самбра өзені мен аллювиалды шалғынды далалар өзен арқылы өтетінге дейін, оның бұрылып жатқан тораптардан тұрғандығын еске түсіреді. Бұл жерлерде батпақтар болған. Бүгінде шалғынды далалар ылғалды күйде сақталып, жоғары биологиялық әртүрлілікке ие. Бұрынғы торап Мойньелье өзенінің жағалауы да қорғауға алынған. Шампфроменттің шлак қырасы Еуропаның оңтүстігінде кездесетін әртүрлі өсімдік түрлеріне пана. Бисме аңғары да табиғи мекендеу орындары мен түрлердің ерекше әртүрлілігімен ерекшеленеді. Өзендегі балықтың көптігіне қоса, ол монахтардың қазған Оигние көлдерімен байланысты. Бұл көлдер табиғат қорығы болып табылады. Оңтүстікке қарай Бисме өзені аңғарды одан әрі тереңдетеді. Содан кейін ол Самбраның оңтүстігіндегі "Марлань" аймағына ондаған шақырымға созылады. Преслес шекарасында өзен әктас аймағынан өтеді, бұл өзеннің бойында тік жарлы аңғарларды қалыптастырады. Аңғардағы үңгірлерде жартастың қызыл құйрықты жасырындылары мекендейді. Бисме мен аңғардың ең жоғарғы нүктесі арасындағы биіктік айырмашылығы шамамен 100 метрді құрайды. Кондроз ауылдың оңтүстік-шығысында орналасқан.
Aiseau offers an impressive variety of natural habitats. In the North, the Sambre and alluvial grasslands allows us to remember that before the passage of the river, it was composed of unbroken meanders. Marshes occupied these places. Today, grasslands remain moist, with much biodiversity. A bank of the Moignelée, a former meander, is also protected. The slag heap of Champfroment hosts various species of plants that are found further south in Europe. The Biesme Valley also offers a remarkable diversity of natural habitats and species. In addition to the wealth of fish from the river, it is connected to Oignies ponds, dug by the monks of the Priory. These ponds are a nature reserve. Still further south, the Biesme digs the valley more deeply. It then enters the "Marlagne" an area along the south of the Sambre several tens of kilometers. At the border of Presles, the river flows through a limestone area which makes the steep valley cliffs bordering the creek. The caves of the valley host bats. The maximum height difference between Biesme and the top of the valley is about 100 m.