Кіріспе

Баспасөз көздері – құрамында, өндірісінде немесе таратылуында орнықты немесе үстемдік құратын медиа түрлерінен (мысалы, басты БАҚ немесе жаппай ақпарат құралдары) ерекшеленетін медиа көздері. Кейде «тәуелсіз БАҚ» термині ірі медиа корпорациялардан тәуелсіздікті білдіретін синоним ретінде қолданылады, бірақ көбінесе тәуелсіз БАҚ баспасөз бостандығы және үкіметтік бақылаудан тәуелсіздік туралы басқа мағынаны сипаттау үшін қолданылады. Баламалы БАҚ нақты форматты білдірмейді және басқалармен қатар баспа, аудио, фильм/бейне, онлайн/цифрлық және көше өнері болуы мүмкін. Мысалдардың кейбіреулері: 1960-шы жылдардың контрмәдениеттік журналдары, Канададағы «First People» телеарнасы (кейіннен «Aboriginal Peoples Television Network» болып қайта аталды), және соңғы кезде «Indymedia» сияқты ашық онлайн-жарияланым журналистика сайттары. Басты жаппай ақпарат құралдарынан өзгеше, баламалы БАҚ «негізгі ағымнан шеттетілгендердің мүдделерін қорғайтын коммерциялық емес жобалар» болып табылады, мысалы, кедейлер, саяси және этникалық азшылықтар, еңбек ұйымдары және ЛГБТ тобы. Бұл БАҚ шеттетілген көзқарастарды, мысалы, «Democracy Now!» прогрессивті жаңалықтар бағдарламасында естілетіндей, таратып, жеке тұлғалық қауымдастықтарды құрады, мысалы, жасөспірімдердің өзін-өзі өлтіруінің өсуіне жауап ретінде YouTube-та жарияланған «It Gets Better» жобасында көрініс тапқандай. Баламалы БАҚ мәдениеттің үстемдік нанымдары мен құндылықтарына қарсы тұрады және Антонио Грамшидің мәдени гегемония теориясының жақтастары оны «гегемонияға қарсы» деп сипаттады; алайда, баламалы БАҚ тек негізгі ағымға қарсы деген анықтамасы шектеулі болғандықтан, баламалы БАҚты зерттеудің кейбір тәсілдері осы БАҚ қалай және қайда құрылады деген сұраққа, сондай-ақ оларды құратын және пайдаланатын БАҚ пен қатысушылар арасындағы динамикалық қатынасқа да жауап береді.

Анықтамалар

"Альтернативті медиа" дегеннің түрлі анықтамалары бар. Мысалы, Джон Даунинг "радикалды баламалы медиа" дегенді "гегемоникалық саясатқа, басымдықтарға және көзқарастарға қарсы баламалы көзқарас білдіретін" медиа деп анықтайды. Крис Аттон терминнің әртүрлі анықтамаларын қарастырғанда, баламалы медиа өндірісінің шағын масштабты, гегемонияға қарсы топтар мен жеке тұлғалардан бастау алатынының маңыздылығын бірнеше рет атап өтеді. Кристиан Фукс та баламалы медианың төрт ерекше қасиетке ие болуы керек екенін айтады. Біріншісі – осы медианың аудиториясы баламалы медиада жарияланатын материалдарды жасау процесіне қатысуы тиіс. Екіншісі – ол бағыттық ағымнан ерекше болуы керек. "Журналистік тәжірибе" еңбегінде былай делінген: "Альтернативті медиа өз мүшелерінің (немесе қоғамның) өндірілген контентке де, контент өндіретін ұйымға да (оның радикалды мағынасында) қатысуына ғана мүмкіндік бермейді, сонымен қатар оған жағдай жасайды". Осы тұрғыдан алғанда, осы зерттеуге қатысушылар сипаттаған және ойлағандай, баламалы медиаға қатысу белсенді азаматтықтың бір түрі ретінде қарастырылуы мүмкін.

Ортақ тәсілдер мен тәжірибелер

Балама медианы академиялық тұрғыдан зерттеуге қатысты тәсілдер осы медианың маңыздылығын түсінуге бағытталған, олардың әрқайсысы медианың түрлі жақтарын, соның ішінде қоғамдық кеңістіктің рөлін, әлеуметтік қозғалыстарды және медианы құратын қауымдастықтардың қатысуын ерекше атап көрсетеді.

Демократиялық теория және қоғамдық сфера

Алмастырмалы ақпарат құралдарын түсінудің бір жолы – демократиялық коммуникация процесіндегі олардың рөлін қарастыру. Философ Юрген Хабермас салауатты демократиялық қоғамның белсенді азаматтар арасында ақылға қонымды пікір алмасуға мүмкіндік беретін кеңістікке мұқтаж екенін айтты. Осы қоғамдық кеңістіктегі диалогтың кез келген биліктің бақылауынан тыс болуы маңызды, осылайша азаматтар тең құқықтармен идеяларын бөлісе алады. Бұл сөз және баспасөз бостандығының қажеттілігін білдіреді. Хабермас қоғамдық кеңістік тұжырымында қатысуға баршаға рұхсат етіледі, барлық қатысушылар тең деп есептеледі және кез келген мәселе талқылауға ашық.

Әлеуметтік қозғалыстар медиасы

Әлеуметтік қозғалыстар – ұжымдық іс-қимылдың бір түрі. Олар белгілі бір саяси немесе әлеуметтік мәселелерге назар аударатын, әлеуметтік өзгерістерді насихаттайтын, тудыратын, қарсы тұратын немесе кері қайтаратын ірі, кейде бейресми топтар немесе ұйымдарды қамтиды. Әлеуметтік қозғалыстар медиасын – әлеуметтік қозғалыстардың медианы қалай пайдаланғаны, ал көбінесе, әлеуметтік қозғалыстардың мәніне байланысты, бұл медиа балама болып табылады. Әлеуметтік қозғалыстардың табысқа жетуі үшін коммуникация өте маңызды. Зерттеулер көрсеткендей, әлеуметтік қозғалыстар негізгі бұқаралық ақпарат құралдары арқылы хабарласуда елеулі қиындықтарға тап болады, себебі негізгі бұқаралық ақпарат құралдары көбінесе әлеуметтік қозғалыстардың көзқарастарын жүйелі түрде бұрмалап, жамандап немесе назардан тыс қалдырады. Олар әлеуметтік қозғалыстардың дамуының маңызды кезеңдерінде олардың қатысуын немесе өкілдігін жоққа шығарып, қозғалыстың заңдылығын әлсірететін хабарламалар шеңберін қолданады немесе әлеуметтік белсенділік туралы негізгі хабарламалардың күмәнді құндылықтарына сәйкес әрекет етуге тырысатын қозғалыс белсенділерін итермелейді, соның ішінде зорлық-зомбылыққа, эмоционалдыққа және ұрандарға қызығушылықты арттырады. Әлеуметтік қозғалыстар және балама медиа туралы толық ақпарат алу үшін әлеуметтік қозғалыстар теориясын қараңыз. Балама медиа көбінесе белсенді табиғатымен ерекшеленеді. Адам құқықтары, экологиялық және азаматтық құқықтар сияқты салалардағы әлеуметтік қозғалыстар өз мақсаттарын ілгерілету, хабардар етуді кеңейту және қатысу мен қолдауды ынталандыру үшін балама медиа құрады.

Экологиялық қозғалыстар

Экологиялық қозғалыстың баламалы медианы пайдалануының мысалы – Greenpeace ұйымы. Greenpeace – үкіметтік емес экологиялық ұйым, оның мақсаты – "Жердің барлық түрлілігіндегі өмірді сақтау мүмкіндігін қамтамасыз ету", және оның күресі климаттың өзгеруі, орманды жою, тым көп балық аулау, коммерциялық кит аулау, гендік инженерия және ядролық қауіптер сияқты жаһандық мәселелерге бағытталған. Ол өз мақсаттарына жету үшін тікелей әрекеттер, лоббилеу, зерттеулер, сондай-ақ баламалы медианы пайдаланады. Олар подкасттар мен блогтар сияқты онлайн тактиканы, әрі перформанс өнерін қолданады.

Азаматтық құқықтар

Азаматтық құқықтарды қорғау тобының баламалы БАҚ-ты пайдаланған мысалы – Студенттік зорлық-зомбылықсыз үйлестіру комитеті (SNCC) болды. SNCC 1960-шы жылдардағы Америка азаматтық құқық қозғалысының ең маңызды ұйымдарының бірі еді. SNCC оңтүстікте сайлаушыларды тіркеу құқығымен айналысты, «Еркіндік мектептерін» құрды, Миссисипи еркіндік демократиялық партиясын (MFDP) ұйымдастырды және тағы да көптеген жетістіктерге қол жеткізді. SNCC қолданған баламалы медиа тактикаларына арнайы Коммуникация бөлімін құру кірді, оның ішінде фотосурет бөлімі, жеке баспаханасы (ол «Студент дауысы» бюллетенін шығарды), жарнамалық материалдарды жариялау және баламалы жаңалықтар агенттігін құру жатты.

Қатысушылық мәдениет

Альтернативті медиа жиі қатысу мәдениетінің көрінісі ретінде зерттеледі, онда азаматтар тек тұтынушылар ғана емес, сонымен қатар үлескерлер немесе өндірушілер ретінде де әрекет етеді. Медиа өндірісіне қолжетімділікті кеңейту арқылы, қатысу мәдениеті демократияны, азаматтық белсенділікті және шығармашылық өркендеуді одан әрі дамытады деп саналады. Қатысу мәдениеті Интернеттен бұрын пайда болған. Әуесқой баспасөз қауымдастықтары – 19 ғасырдың соңында пайда болған қатысу мәдениетінің бір түрі. Мұндай қауымдастықтардың мүшелері өздерінің басылымдарын жинап, басып шығарады, олар тіркелгендер желісі арқылы поштамен жіберіледі. Зиндер, қауымдастықпен қолдау көрсетілетін радиостанциялар және басқа да жобалар блогтардың, подкасттардың, викилердің және әлеуметтік желілердің алдын бағдарлаған түрлері болды. Tumblr, Imgur, Reddit, Medium, TikTok және YouTube сияқты веб-сервистер пайдаланушыларға түпнұсқа контентті кең аудиторияға таратуға мүмкіндік береді, бұл медиа өндірісін одан да қатысушылыққа айналдырады. Альтернативті медиа азаматтар жаңалықтар мен ақпаратты жинау, жариялау, талдау және таратуда белсенді рөл атқара отырып, қатысушылық журналистика арқылы да жасалады. Бұл баламалы және белсенді жаңалықтарды жинау және жариялау түрі негізгі медиа институттарының шеңберінен тыс, көбінесе кәсіби журналистиканың кемшіліктеріне жауап ретінде жұмыс істейді. Ол журналистік тәжірибелерге қатысады, бірақ пайда табудан гөрі басқа мақсаттармен жетеледі, басқаша идеалдарға ие және баламалы легитимдік көздеріне сүйенеді. Қатысушылық медиа тәсілдері медиа контентін өндіруге қатысуды, сондай-ақ медиа өндірісі процестері туралы шешімдер қабылдауға қатысуды альтернативті медианың ерекше белгісі ретінде қарастырады. Субальтерндік зерттеудегі маңызды сұрақтардың бірі – Гаятри Чакраворти Спивак қойған «Субальтерн сөйлей ала ма?» деген сұрақ. Ол осы аттас эссесінде осы сұрақты қояды. Спивак субальтерннің гегемониялық саяси дискурстарда дауысы бар-жоғын және егер болса, олардың дауысы естіліп, оларға қатысуға мүмкіндік беретінін зерттейді. Бұл маңызды, өйткені олардың саясатқа және басқа да әлеуметтік және мәдени практикаларға қатысу қабілеті олардың мәртебесін бекітуде де, күдік тудыруда да маңызды рөл атқарады. Осы ғылыми еңбектер жиынтығы құқығынан айырылған адамдардың баламалы медиа зерттеу мен талқылауына пайдалы, өйткені олардың гегемониялық дискурстарға қатысу және үлес қосу қабілетіне ортақ қызығушылықтары бар, әсіресе этникалық және нәсілдік медиада, онда осы топтар субальтерн позициясынан сөйлейді. Бұл байланыс альтернативті медиа зерттеушісі Клеменсия Родригестің еңбегінде нығайтылады. Азаматтық туралы пікірде Родригес «Азаматтар күнделікті саяси практикаларға қатысу арқылы өздерінің азаматтығын күн сайын жүзеге асыруы керек. Азаматтар өздерінің, басқалардың және әлеуметтік ортаның жеке басын қайта қалыптастыратын әрекеттерге белсенді түрде қатысқандықтан, олар билікке ие болады» дейді. Осылайша, субальтерн топтары альтернативті медианы құру арқылы өздерінің азаматтығын білдіріп, өздерінің күштерін пайдаланып, өздерінің дауыстарын естіртеді деп айтуға болады.

Басып шығару

Баламалы баспасөз – ірі ағымдық және корпоративтік газеттер, журналдар мен басқа да баспа құралдары ұсынатын көзқарастардан өзгеше немесе қарсы пікір білдіретін басылымдар. Factsheet Five баспасының редакторы Майк Гундерлой баламалы баспасөзді «жасырын баспасөздің есейген түрі» деп сипаттады. Whole Earth, Boston Phoenix және Mother Jones осы санатқа жататын мысалдар. Гундерлой жасырын баспасөзді «жарнамалық, коммерциялық және табысты болудан бұрынғы шынайы нәрсе» деп атады. Жасырын баспасөз көбінесе шағын таралыммен шығады, оқуға қиын, тыйым салынған тақырыптарды қозғайды және дизайнерлік джинс жарнамаларын жарияламайды. Бұл – саяси жағдайдың керісті болуы мүмкін бейүкіметтік ұйымдар үшін деректерді қауіпсіз сақтауға арналған бағдарламалық құралдар жинағы және олардың «10 тактика» атты жаңа қысқаша нұсқаулығы, ол «құқық қорғаушыларға назар аудару және мақсаттарын жеткізудің жаңа және шебер жолдарын ұсынады».

Радио

Радионың төмен құны, қолданудың қарапайымдылығы және кең таралғандығы балама медианың маңызды түрі болуына себеп болды. АҚШ-та алғашқы тыңдаушылар қолдаған тәуелсіз станция, KPFA, 1949 жылы негізгі радионы сипаттайтын коммерциялық мүдделермен шектелмейтін, еркін сөзді қамтамасыз ету мақсатымен құрылды. Баламалы радио көбінесе, бірақ әрқашан емес, қоғамдық радио түрінде болады, ол қатысушылық, ашықтық, коммерциялық емес және қоғам үшін, қоғамдық мүдделерді қорғайтын сипатта болады. Бұл радиостанциялар заңды немесе заңсыз түрде, пираттық радио ретінде хабар тарата алады. Баламалы радио – жаһандық құбылыс. Дегенмен, оның жанры, мазмұны және формасы кең ауқымда әртүрлі болады. Ол көбінесе коммерциялық емес ұйымдық контексте, мысалы, бейне өнер ұжымдары (мысалы, Videotage, Los Angeles Filmmakers' Cooperative) немесе халықтық әділеттік ұйымдары (мысалы, Line Break, CINEP – Зерттеу және халықтық білім беру орталығы) сияқты жерлерде жасалады. Шеттетілген немесе жеткіліксіз ресурстарға ие топтар өздерінің оқиғаларын бейне арқылы айтатын қатысушылық жобалары, осы жобаға қатысушыларды күшейтуге, негізгі бұқаралық ақпарат құралдарында көрінбейтін бейнелерді таратуға және қолданыстағы билік қатынастарына сын айтуға мүмкіндік береді. 1960-1970 жылдары бастау алған радикалдық бейне жасау, технологияның қолжетімділігі артып, 1980 жылдары өркендеді. Қоғамдық теледидар көбінесе панк және хип-хоптың ықпалымен радикалдық мәдени сынға мүмкіндік берді. Мысалы, Deep Dish TV – қоғамдық теледидар арқылы халықтық ұйымдарға және шеттетілген немесе дұрыс емес бейнеленген көзқарастарға ақпараттық қол жеткізуді қамтамасыз етуді мақсат тұтқан телеарна. Бүгінде портативті, қолжетімді жазба технологиясы мен интернет баламалы бейне мазмұнын өндіруге, тұтынуға және таратуға жаһандық қатысу мүмкіндігін ұсынады.

Интернет

Цифрлық технологиялардың маңыздылығы артуымен қатар, цифрлық медианың баламалы және басты медиа арасындағы қақтығысқа қайда сәйкес келетіні туралы сұрақтар туындады. Біріншіден, блогтар, Facebook, Twitter және осыған ұқсас басқа да сайттар, міндетті түрде ақпарат құралы ретінде құрылмағанмен, жаңалықтар мен ақпарат тарату үшін жиі қолданылады. Олар қарапайым азаматтарға дәстүрлі, басты ақпарат құралдарының шектеулерін айналып өтіп, осы азаматтар маңызды деп санайтын ақпарат пен көзқарастарды бөлісуге мүмкіндік беретін баламалы БАҚ ретінде әрекет ете алады. Екіншіден, Интернет жеке адамдар арасындағы байланыстарды дамыту, әлеуметтік өзгерістерге ұмтылу және ақпаратты оңай қолжетімді ету арқылы ұйымдастырудың баламалы кеңістігін ұсынады. Көбінесе, бұрмаланған, оппозициялық немесе дәстүрлі емес көзқарастары бар адамдар үшін Интернет платформалары жаңа, баламалы қауымдастықтар құруға мүмкіндік береді, олар әдетте басты ақпарат құралдарында маргиналданған адамдарға дауыс беруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Интернет ақпаратқа және ақпараттық технологияларға ашық қол жеткізудің коммерциялық және саяси шектеулерін бұзуға немесе болдырмауға мүмкіндік беретін бағдарламалаудың баламалы түрін де қалыптастырды. Граффити, трафарет, қабырға суреттері және баспа түріндегі көше өнері, наразылық және әлеуметтік сынды білдіру үшін қоғамдық кеңістіктерді иелену немесе өзгерту арқылы әрекет етеді. Көше өнерінің маңызды аспектілері – оның эстетикасы мен әлеуметтік байланысы, қалалық кеңістіктерді пайдалану және өнер туындаған аймақтың әлеуметтік ландшафтымен өзара әрекеттесуі. Көше өнері қозғалысы 1980-ші жылдары жоғары өнер мен коммерциялық орындардан ерекшеленетін өнер түрі ретінде танымал болды, бірақ танымалдылығы артқан сайын, кейбір көше суретшілері көшелердегі баламалы орындардан галереялар мен мұражайларға көшті. Париж, Буэнос-Айрес және Сан-Паулу сияқты қалалар суретшілер ұжымдары мен конкурстар арқылы көше өнерін заңды баламалы медиа ретінде пайдалануда алда тұрды, бұл баламалы дауыстарға назар аударуға мүмкіндік берді. Интернет де көше өнеріне үлкен әсер етті, суретшілер мен жанкүйерлер үшін әлемдегі көше өнерінің суреттерін бөлісуге арналған платформа ретінде қызмет етеді. Streetsy.com және WoosterCollective.com сияқты сайттар көше өнерін бөлісудің ең танымал сайттарының қатарында.

Өнер көрсету

Өнер көрсету – театр, ән және перформанс өнерін көрермендерді қызықтыру және әлеуметтік мақсаттарға жету құралы ретінде пайдаланатын баламалы орта. Перформанс өнері – көрікті өнердің дәстүрлі формаларына күшін сынап, тікелей эфирде өтетін авангардтық өнер түрі. Ол «театрдың антонимі, дәстүрлі өнер формалары мен мәдени нормаларға қарсы тұрады». Дада және сюрреализмнен постминимализмге дейінгі әлеуметтік және мәдени қозғалыстарда маңызды рөл атқаратын перформанс өнері, сол заманғы саяси ахуалды көрсетеді. Перформанс өнері көбінесе элиталық өнерге жатқызылса, көше театры әдетте халықтың қатысуымен, жергілікті қоғамдық ортада қолданылады. Оны наразылық білдіру үшін партизандық театрдың бір түрі ретінде пайдалануға болады, мысалы, «Жанды театр» қоғамы эксперименттік театр арқылы қоғамдағы билік иерархиясын өзгертуге бағытталған.

Музыка

Музыканың белгілі бір жанрлары мен музыкалық орындаушылықты баламалы бұқаралық ақпарат құралы деп санауға болады. Тәуелсіз музыка, немесе инди музыка – коммерциялық жазбалар компанияларынан тыс өндірілетін музыка. Профессор Дэвид Хесмондалг инди музыканың баламалы сипатын "ірі жазбалар компаниялары ұнататын мәдени өндірістің коммерциялық ұйымына маңызды қарсылық көрсеткен пост-панк компанияларының қатал желісі" деп сипаттайды. Оның дыбыстық немесе мәтіндік мазмұнының радикалды тамырлары және таратудың баламалы үлгілері оны коммерциялық жазбалар компанияларынан ерекшелендіреді.

Жанрлары

Кейбір баламалы БАҚ АҚШ-тағы саяси солшылдармен, АҚШ-тағы саяси оңшылдармен және Ұлыбританиядағы әртүрлі саяси көзқарастармен байланысты болуы мүмкін. Коммуникация ғалымы Лиа Ливерк жаңа медианың баламалы медиа жобаларындағы өсіп келе жатқан рөліне ерекше назар аудара отырып, қазіргі заманғы жаңа медиаға негізделген баламалы және белсенді медианың бес түрін анықтайды: мәдениетке қарсы әрекет, баламалы есептеу, қатысушылық журналистикасы, жұмылдыру медиасы және ортақ білім. Мәдениетке қарсы әрекет көбінесе ойын-сауық, жарнама және өнер сияқты танымал мәдениеттерді сынауға бағытталған. Бүгін мәдениетке қарсы әрекет интернет-мемдер мен партизандық маркетинг түрінде көрініс табуы мүмкін. Баламалы есептеу ақпараттық және коммуникациялық технологиялардың материалдық инфрақұрылымымен айналысады. Ол ақпараттық және ақпараттық технологияларға ашық қол жеткізуге кедерлес болып табынатын коммерциялық және саяси шектеулерді сынға алып, қайта құруға тырысады. Баламалы есептеудің мысалдарына хакерлік, ашық кодты бағдарламалық жасақтама немесе жүйелер және файлдарды бөлісу жатады. Қатысушылық журналистикасы – бұл онлайн жаңалықтар қызметтері немесе блогтар түріндегі сындық немесе радикалды жаңалықтардың веб-базалық көздері. Бұл баламалы жаңалықтар көбінесе азаматтық журналистиканың философиясын қабылдайды және өздерін балама ретінде қарастырады. Қатысушылық журналистика жобалары көбінесе назардан тыс қалған топтар мен мәселелерді қамти алады. Бұл жанрдың ішінде кейбір баламалы медиа жобаларының авторлары мен оқырмандары бірдей үлес қоса алады, сондықтан қатысушылық немесе өзара әрекеттесу сипаттамасына ие. Қатысушылық журналистиканың мысалы – Indymedia және wearecgange.org. Жұмылдыру медиасы – бұл Facebook немесе YouTube сияқты жаңа медиа құралдарын және платформаларын пайдалану арқылы әлеуметтік қозғалыстарды, жеке тұлғаларды немесе мәдени жобаларды жұмылдыруға және ұйымдастыруға қатысты коммуникациялық тәжірибелер. Бұл жанрдың ерекшеліктеріне адамдар арасындағы желілерді дамыту, әлеуметтік өзгерістерге бағытталған ұжымдық әрекеттер және ақпаратқа оңай қол жеткізу жатады. Wikipedia осы жанрдың жарқын мысалы. Қазіргі баламалы медиа формаларын жанр тұрғысынан қарастыру, тек белгілі бір коммуникация тәсілдерінің ерекшеліктері мен конвенцияларын анықтауға ғана емес, сонымен қатар "олар адамдарға өздерін дұрыс білдіруге және әртүрлі мақсаттарына жетуге мүмкіндік береді". Яғни, жаңа медиа жобаларының авторлары мен қатысушылары өздерінің коммуникациялық тәжірибесін қалай белсенді түрде қалыптастыратынын түсінуге болады. YouTube тек коммерциялық кәсіпорын ғана емес, сонымен қатар қарапайым азаматтардың мәдени қатысуын ынталандыруға арналған платформа болып саналады. YouTube ең алдымен коммерциялық кәсіпорын болуды мақсат еткенімен, ол баламалы медианың бір түрі ретінде қоғамдық медиаға айналды. Ғалымдар YouTube-тың коммерциялық қозғаушы күші онлайн-видео мәдениетіне қатысудың ықтималдығын бұрынғыға қарағанда кеңейте түскенін болжайды. Бұл идея біздің назарымызды нарыққа негізделген және нарыққа негізделмеген мәдениет арасындағы жалған қарама-қайшылықтан корпоративтік логика мен тәртіпсіз және жаңадан пайда болған қатысушылық мәдениеті арасындағы шиеленістерге, сондай-ақ YouTube моделінің мәдени әртүрлілік пен жаһандық коммуникация үшін шектеріне аударуға мүмкіндік береді. Теориялық тұрғыдан алғанда, YouTube – космополиттік мәдени азаматтықтың орны. Шетелдік телесериалдардың эпизодтарын жүктеу және YouTube-тың мазмұн шектеулерін асып өту үшін оларды бірнеше бөлікке бөлуді Каннингем мен Нгуен (2000) анықтаған әртүрлі қоғамдық қауымдастықтардың медиамен бөлісу тәжірибесіне ұқсас мәдени азаматтық әрекет ретінде қарастыруға болады. Алайда, басқа мәдени азаматтармен кездесу мүмкіндігі ең жоғары адамдар – әртүрлі мазмұнға, ақпаратқа және платформаларға қол жеткізе алатындар. Бұл "қатысу алшақтығы" деп аталады. Қатысу алшақтығы түсінігі сандық сауаттылық пен сандық теңсіздікті мәдени саясат үшін маңызды мәселелерге айналдырады. Сондықтан YouTube мәдени империализмді күшейтудің тағы бір құралы ма, әлде баламалы медианың бірі ме, деген мәселе әлі де даулы.

Эстетика

Эксперименталды және инновациялық өндіріс және ынтымақтастық әдістерімен байланысты, баламалы медиадағы эстетика үстемдік билікті күштен шығаруға қолданылатын саяси құрал бола алады. Көптеген баламалы медиа жасаушылар сияқты, ғалым Криспин Сартуэлл саясатты эстетикалық орта ретінде қарастырады. Осылайша, бұл өнер-саяси жүйелер эстетиканы тек билікке жету құралы ретінде ғана пайдаланбайды, сонымен қатар барлық медиадағы эстетикалық формалар арқылы жасалады. Сондықтан баламалы медиа жаңа өнерлік, дәстүрден тыс немесе авангардтық тәсілдерді іздеуі жиі кездеседі. Бұл жағдайда эстетиканы қолдану баламалы медиаға қарапайым мазмұнды қайта бағалауға, жаңадан келісуге немесе оның ішіндегі саясатты ашып көрсетуге мүмкіндік береді.

Нысан

Ғалымдар авангард өнер қозғалыстарын баламалы эстетиканы саяси құрал ретінде қолданылатын бір сала ретінде қарастырады. Футуризм, Дада және Ситуационизм сияқты қозғалыстар өнердің не екендігі, оның пішіні мен дыбысы, немесе оның қайда орналасуы тиіс деген қағидаларға күшпен қарсы тұрып, қоғамдық және саяси идеологияны түбегейлі өзгертуге тырысты. Үстем таптың талап еткен логикасы, санасы, стиль және сұлулық туралы ережелер бағыныштылықты бекіту ретінде жобалмады.

Қаражатты бөлу

Кейбір альтернативті жасаушылар басым таптың тұншықтыратын шектеулерінен түбегейлі түрде арылуға тырысып, олардың басым визуалды догмасын қабылдамайды, ал енді біреулері мимикрия, мазақ және сатира арқылы басым тіл мен хабарларды бұзу үшін оларды сәйкестендіріп, бұрып, қайта өңдейді. Ситуационистердің détournement-і (және оның кейінгі мәдени жарылысы), Поп-арттың мимикриясы және слэш-фантастикадағы қалыпты повествотивтерді қайта жұмыслау – бұл негізгі медиа мәтіндерін игерудің мысалдары.

Қатысу

Аудиторияның қатысуына ерекше мән берген авангардтық қозғалыстарға футуризм, дадаизм, сюрреализм, ситуационизм, поп-арт, неоконкретизм және қанаушылық театры жатады. Аудиторияны медиа құруға қатысуға шақыру арқылы, серіктестер демократиялық өндіріс жолдарын қолданып, қоғамдағы иерархиялық құрылымдарды (капитализм, элиталық білім беру жүйесі) құлатпақ немесе сынап-қанауға тырысады. Барлық мүдделі тараптардың қатысуын немесе ынтымақтастығын қамтитын стратегиялар көбінесе формалды тұрғыдан "дұрыс" эстетиканы тудырмайды.