Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аммиак перхлораты ("АП") – формуласы [[Аммиак]] болатын бейорганикалық қосылыс. Түссіз немесе ақ түсті, суда еритін қатты зат. Ол күшті тотықтырғыш. Отынмен қосылғанда, аммиак перхлораты композиттік отыны деп аталатын ракеталық отын ретінде қолданылады. Оның тұрақсыздығы PEPCON апаты сияқты бірнеше оқиғаларға себеп болды.
Ammonium perchlorate ("AP") is an inorganic compound with the formula [[Ammonium. It is a colorless or white solid that is soluble in water. It is a powerful oxidizer. Combined with a fuel, it can be used as a rocket propellant called ammonium perchlorate composite propellant. Its instability has involved it in a number of accidents, such as the PEPCON disaster.
Өндіріс
Аммоний перхлораты (АП) аммиак пен перхлор қышқылының арасындағы реакция нәтижесінде өндіріледі. Бұл процесс перхлор қышқылын өнеркәсіптік түрде өндірудің басты жолы болып табылады. Сондай-ақ, тұзды аммоний тұздарының натрий перхлоратымен метатез реакциясы арқылы да өндіруге болады. Бұл процесте NH4ClO4-тың салыстырмалы түрде төмен ерігіштігі пайдаланылады, ол натрий перхлоратының ерігіштігінен шамамен 10% кем. АП түссіз ромбоэдрлер түрінде кристалданады.
Ammonium perchlorate (AP) is produced by reaction between ammonia and perchloric acid. This process is the main outlet for the industrial production of perchloric acid. The salt also can be produced by salt metathesis reaction of ammonium salts with sodium perchlorate. This process exploits the relatively low solubility of NH4ClO4, which is about 10% of that for sodium perchlorate. AP crystallises as colorless rhombohedra.
Қолданбалар
Аммиак перхлораты негізінен қатты отынды ракеталық жанармай дайындау үшін қолданылады. АП отынмен (мысалы, ұнтақталған алюминий және/немесе эластомерлі байланыстырғышпен) араластырылғанда, атмосфералық қысымнан әлдеқайда төмен қысымда өзін-өзі ұстап тұратын жану процесін тудырады. Ол ондаған жылдар бойы қатты ракеталық жанармайларда – ғарышқа ұшыруда (Space Shuttle Solid Rocket Booster-ы да оның ішінде), әскери, әуесқойлар мен хоббилік жоғары қуатты ракеталарда, сондай-ақ кейбір фейерверктерде қолданылатын маңызды тотықтырғыш зат болып табылады. Кейбір "бұзылатын" эпоксидтік жабысқыштар АП суспензиясын қамтиды. 300°C температураға дейін қыздырғанда, АП органикалық жабысқышты ыдыратып, біріктірілген түйінді бұзады.
The primary use of ammonium perchlorate is in making solid fuel propellants. When AP is mixed with a fuel (like a powdered aluminium and/or with an elastomeric binder), it can generate self sustained combustion at pressures far below atmospheric pressure. It is an important oxidizer with a decades long history of use in solid rocket propellants – space launch (including the Space Shuttle Solid Rocket Booster), military, amateur, and hobby high power rockets, as well as in some fireworks. Some "breakable" epoxy adhesives contain suspensions of AP. Upon heating to 300 °C, the AP degrades the organic adhesive, breaking the cemented joint.
Уыттылық
Перхлораттың өзі жедел уыттылыққа ие емес. Мысалы, натрий перхлоратының ЛД50 2–4 г/кг шамасында болады және жұтылғаннан кейін тез шығарылады. Дегенмен, перхлораттарға ұзақ мерзімді әсер ету, тіпті төмен концентрацияда болса да, түрлі қалқанша безі проблемаларына әкелуі мүмкін, себебі ол йодтың орнына сіңіріледі.
Perchlorate itself confers little acute toxicity. For example, sodium perchlorate has an of 2–4 g/kg and is eliminated rapidly after ingestion. However, chronic exposure to perchlorates, even in low concentrations, has been shown to cause various thyroid problems, as it is taken up in place of iodine.