Кіріспе

АҚШ заңдарындағы құқықтық термин. Символикалық сөйлеу – АҚШ заңдарында белгілі бір хабарламаны немесе мәлімдемені оны көретін адамдарға мақсатты түрде және анық жеткізетін әрекеттерді сипаттауға қолданылатын құқықтық термин. Символикалық сөйлеу Бірінші түзетуде сөз бостандығының бір түрі ретінде қорғалған деп танылады, бірақ бұл туралы құжатта нақты жазылмаған. Конституцияны жасаушылардың Құқықтар туралы билльде бұл мәселені қарастырмауына бір себеп – сол кездегі саяси пікірталастар мен наразылықтың басты формалары ауызша және жазбаша сөз болды, ал олар адамдардың сөзден басқа тәсілдерді қолдануы мүмкін екенін білмеген болуы мүмкін. Символикалық сөйлеу, идеяларды ауызша немесе жазбаша сөздер арқылы, немесе идеяны жеткізу үшін қажетті формада ғана шектелген мінез-құлық арқылы жеткізетін тікелей сөзден ерекшеленеді. Бірінші түзету тек Конгрестің өкілеттіктерін шектесе де, Гитлоу мен Нью-Йорк арасындағы сот ісінен (1925) бастап символикалық сөйлеу штаттық үкіметтердің де өкілеттіктерін шектеді.

Тинкер Де Мойнге қарсы

1965 жылдың желтоқсан айында Джон Тинкер және оның қарындасы Мэри Бет Тинкер бастаған бес студент 16 желтоқсан мен Жаңа жыл аралығында ақ бейбітшілік белгісі салынған қара ленталар тақты. Бұрын студенттердің мектеп директорлары наразылыққа қатысқандарды уақытша шеттетумен қорқытқан еді. Ескертуге қарамастан, студенттердің шағын тобы наразылықтарын іске асырып, осының нәтижесінде уақытша шеттетілді. ACLU адвокаттары студенттердің қорғанында тұрып, ленталардың символдық сөйлеу нысаны екенін және олардың наразылықтарын тоқтату арқылы Бірінші түзету бойынша олардың құқықтары конституциялық түрде шектелгенін мәлімдеді. Сот 7-2 дауыспен Тинкердің пайдасына шешім шығарды, студенттердің Бірінші түзету құқығы бұзылған деп танылды.

АҚШ О'Брайенге қарсы

1966 жылдың 31 наурызы күні таңертең Дэвид Пол О’Брайен және оның үш серігі Оңтүстік Бостон сот үйінің алдындағы сатыларға әскери тіркеу куәліктерін өртеп жіберді. Бұл оқиғаға көптеген адамдар, оның ішінде Федералдық Тергеу бюросының бірнеше агенттері куә болды. Куәліктерді өртегеннен кейін бірден көрермендер О’Брайен мен оның серіктеріне шабуыл жасады. ФБР агенті О’Брайенді сот үйінің ішіне қауіпсіз жерге эскорттады. О’Брайенге адвокаттық көмек алу және үнсіздік сақтау құқықтары түсіндірілген соң, ол ФБР агенттеріне өзінің нанымына байланысты тіркеу куәлігін өртеп жібергенін, соның салдарынан федералды заңды бұзғанын білгенін мәлімдеді. Ол күйген куәліктің қалдықтарын көрсетті, оған оның келісімімен сурет түсірілді. Осы әрекеті үшін О’Брайенге айып тағылып, сотқа берілді, кінәлі деп танылды және Массачусетс штатының АҚШ округтік сотында жазаланды. Ол куәлікті өртеп жібергенін жоққа шығармады. Ол қазылар алдында сөйлеген сөзінде, куәлікті басқаларды соғысқа қарсы көзқарасын қабылдауға ықпал ету үшін жария түрде өртеп жібергенін айтты, оның сөзінше, «басқа адамдар әскери тіркеу, қарулы күштердегі өз позицияларын қайта қарастырып, бүгінгі мәдениеттегі өз орнын бағалап, мүмкін, менің ұстанымымды қарастырар еді». Сот 7:1 есебімен О’Брайенге қарсы шешім шығарды. Соттың пікірінде Бас судья Уоррен Бірінші түзету сөз бостандығын қорғағанымен, оған «символдық сөз» деп белгіленгеннің барлығын қорғамайтынын жазды. Осылайша, О’Брайеннің наразылығы қорғалмады, себебі АҚШ-тың әскерге шақыру карточкаларын жоюға немесе бүлдіруге қарсы күшті мүддесі болды. Өзін және болашақ судьяларды сөз бостандығының шегінде қорғалатын нәрсені анықтауға көмектесу үшін ол заңдардың Бірінші түзетумен қақтығысқа түспеуі және осылайша конституциялық деп танылуы үшін орындалуы тиіс талаптар жиынтығын жасады, бұл қазір О’Брайен тесті ретінде белгілі.

Спенс Вашингтонға қарсы

1970 жылы мамыр айында бір колледж студенті АҚШ туын терезесіне кері іліп, бейбітшілік белгілерімен әшекейледі. Бұл Камбоджаға жасалған шабуылға және Кент штатындағы оқ жарылысына қарсы үкімет әрекеттеріне наразылық білдіру мақсатында жасалды. Ол Вашингтон штатының «туды дұрыс пайдаланбауға» тыйым салатын заңы бойынша тұтқындалды және сотталды, бұл заңға туды әшекейлеу де кіретін. Жоғарғы Сот бірауыздан бұл заңның конституцияға қайшы екенін, себебі ол туды көрсету ниетін ескермегенін мәлімдеді. Сот шешімінде, әрекеттердің Бірінші түзетуге сәйкес қорғалуын анықтау үшін екі талаптан тұратын тест ұсынылды: «Біріншіден, нақты хабарды жеткізу ниеті болған, екіншіден, айналадағы жағдайларға байланысты, оны көретін адамдардың сол хабарды түсіну мүмкіндігі жоғары болу керек». Бұл қағида Спенс тестісі деп аталды.

Техас Джонсонға қарсы

1984 жылы Техас штатының Далас қаласында Рейган әкімшілігінің саясатына қарсы наразылық акциясы кезінде Грегори Ли Джонсон бір наразылыққа қатысушыдан алған американдық туды керосинмен сылап, оны өртеп жіберді, ал айналасындағылар "Америка – қызыл, ақ және көк, біз сізге түкіреміз" деп ұран салды. Кейін ол Техаста тұтқындалып, туды қорлау туралы заң бойынша кінәлі деп танылып, бір жылға бас бостандығынан айырылды және 2000 доллар айыппұл төледі. Сот 5-ке 4 дауыспен Джонсонның пайдасына шешім шығарды. Спенс ісіне сүйене отырып, судья Бреннан туға қатысты басқа да әрекеттердің (мысалы, салют беру, көрсету) сөздік өрнек түрі саналатынын, сондықтан туды өртеу де сондай болуы керек екенін жазды. Джонсонның наразылығы "Бірінші түзетуді қолдану үшін жеткілікті коммуникация элементтерімен толы" болды. Ол сондай-ақ О'Брайен тестінің маңыздылығы "үкіметтік мүдде сөз бостандығын шектеумен байланысты емес" жағдайларда ғана шектеулі екенін түсіндірді, себебі Техас заңының мақсаты туды өртеуге куә болғандардың арасында зорлық-зомбылық реакциясын болдырмау болып табылды. Бұл іс сөз бостандығын шектейтін кез келген заңның маңызды және қанатттырғыш мүддеге негізделуі керек деген қағиданы бекітуге көмектесті.

Хёрли ирландтық-америкалық гейлер, лесбиянкалар және бостондық бисексуалдар тобы

1992 жылы ЛГБТ тобына Бостон қаласындағы Сент-Патрик күні мен Эвакуация күнін мерекелеуге арналған парадқа қатысуға рұқсат берілмеді. Парадты ұйымдастырушылар бұл топтың идеологиясы парадтың тақырыбына сай емес екенін айтты. Жоғарғы Сот бірауызды түрде ұйымдастырушылардың пайдасына шешім шығарды, олардың жеткізгісі келген мәселе – бұл өрнектік сөз және Бірінші түзетумен қорғалған, сондықтан ЛГБТ тобының қатысуын қабылдамауға құқылы. Сот судьясы Дэвид Саутер шешімінде Спенстің «нақты хабары» тым тар екенін, ал «құқықтық қорғау үшін нақты, айқын хабар беру міндетті емес, егер ол тек «нақты хабарды» жеткізетін сөздермен шектелсе, онда ол Джексон Поллоктың даусыз қорғалған суреттеріне, Арнольд Шенбергтің музыкасына немесе Льюис Кэрролдың «Жаббервоки» өлеңіне де жетпес еді» деп жазды. Хёрлидің Спенс және Джонсонмен болған қайшылығы конституциялық қорғау үшін символдық сөзді бағалаудағы түсініспеушіліктерге әкеп соқты.