Кіріспе

Ланкастер герцогтігінің канцлері

Сер Реджинальд Брей (шамамен 1440 – 5 тамыз 1503) – ағылшын әкімшісі және мемлекет қайраткері. Ол Генрих VII тұсында Ланкастер герцогтігі мен Паллатин графтығының канцлері, қысқа мерзімге Қазынашылықтың қазынашысы болды және Генрих VII-нің үкіметі мен басқаруындағы ең ықпалды тұлғалардың бірі еді. Ол Генрих VII және корольдің анасы Маргарет Бофорттың мүлік басқарушысы және аға кеңесшісі болды. Ол Виндзордағы Сент-Джордж капелласына үлкен көмек көрсетті, ол қаржылаған құрылыс жұмыстарының бір бөлігін әлі де көруге және анықтауға болады.

1485 жылға дейінгі өмір

Реджинальд (Рейнгольд) Брей шамамен 1440 жылы Вустер қаласының сыртында, Сент-Джон Бедвардин приходында дүниеге келді. Ол әкесі Ричард Брейдің Джоан Троутонмен екінші некесінен туған үлкен ұлы болды. Брей кіші інісі Джонмен бірге Маргарет Бофорттың қызметіне кіріп, оның алғашқы некесі кезінде сэр Генри Стаффордпен, 1465 жылға қарай олардың басқарушысы болу үшін өзін жақсы көрсетті. Брей Маргарет Бофорттың қызметінде 1471 жылы Стаффорд қайтыс болғаннан кейін де қалды, ал 1485 жылға қарай жиырма жылдан астам уақыт бойы оның иеліктеріне қарайтын лауазымды атқарды, Маргарет пен оның кезекті күйеулері Генри Стаффорд пен Томас, лорд Стэнлиге қызмет етті. Бұл лауазым иесіне құқықтық және қаржылық жағынан үлкен жауапкершілік пен мүмкіндіктер, сондай-ақ бедел мен пайда әкелді. Брей Генрих VII-нің тағына отыруы кезінде Бат орденінің рыцары атанған жеті адамның бірі болды. 1485 жылдың күзі мен қысында ол патша үшін ақша жинаумен айналысты, бұл оның ең жақсы білетін ісінің бірі еді. Осы мақсатта ол саудагер Эйвери Корнбургпен бірге 1485 жылдың қазан айының ортасынан бастап Қазынашылықтың орынбасары ретінде жұмыс істеді; ал 1486 жылдың 28 ақпанында ол архиепископ Томас Ротерхэмді Қазынашы ретінде алмастырып, 1486 жылдың шілдесіне дейін қызмет етті. Ол өзінің 1503 жылы қайтыс болғанға дейін кейбір қаржылық жауапкершілікті сақтап қалды. Ол 1492 жылы корольдің Францияға жорығында соғыс қазынашысы болды. Франциямен бейбіт келісімге қол жеткізу оған Франция королінен зейнетақы түрінде жеке пайда әкелді. 1494 жылы ол Оксфорд университетінің басқарушысы болып сайланды, бұл лауазым құқықтық жауапкершіліктерді білдірді. 1497 жылы Блэкхит шайқасынан кейін ол кавалерлік банеретке көтерілді. 1501 жылы ол Подвязка орденінің рыцары атанды. Ол 1478 жылы Лаймның астындағы Ньюкасл үшін, ал 1491, 1495 және 1497 жылдары Гэмпшир үшін парламент депутаты болды. Брейдің герцогтықтың канцлері лауазымы, сондай-ақ патша тағайындаған түрлі қабылдаушылықтар, басқарушылықтар, қамалдарды күзету және басқа да лауазымдар оның ықпалын толық түсіндіре алмайды. Ол ең алдымен корольдің кеңесшісі болды, көптеген кеңесшілердің бірі, бірақ ең маңыздыларының бірі. Корольдің басшылығымен, шамамен 1499 жылдан бастап ол Вестминстердегі герцогтық палатада отыратын Ұлы Кеңестің құрылуына жетекшілік етті. Оның әдістері кейіннен танымал болған Эмпсон мен Дадлидің әдістерін алдын ала көрсетті, бірақ оның өкілеттігі мен жауапкершілігі екеуінен де жоғары болды. Осы себепті, қазіргі тарихнама оны Генрих VII-нің «жаңа адамдарының» бірі деп санайды. XIX ғасыр оны премьер-министрмен салыстырды. Ол корольдің қамқоршылығы мен арашалығымен танымал болды. Бұл оның жеке пайдасына айналды, азық-түлік пен сусындай шағын сыйлықтар болсын, немесе оның қамқорлығын іздегендердің ақшалай сыйлықтары мен мүліктік кеңсеге және сенімгерлік лауазымдарына тағайындалуы болсын. XIX ғасырда Брейді сәулетші деп санады. Оны керемет құрылысшы деп атау дұрыс болар еді, өйткені ол өзі үшін де, достары мен жобаларын қаржыландырып, көмектескен де құрылыс жүргізді. Мысалы, ол 1498 жылы Генрих VII қысқа уақытқа барған Эджкоттағы және Бедфордширдегі қазір Итон Брей деп аталатын Итондағы үйлерін салды. Оның Ұлы Малверн монастырындағы үлкен «Магнификат» терезесіндегі донорлар портреттерінің арасында болуы оның құрылыс шығындарына бір бөлігін қаржыландырғанын көрсетеді. Ол Кембридждегі Иса колледжіне қаржылай көмек көрсетті және епископ Оливер Кингке Бат аббаттығының құрылысына көмектесті. 1503 жылдың қаңтар айында ол Вестминстер аббаттығындағы корольдің жаңа капелласының іргетасын салуға көмектесті. Алайда, басты бенефициар – Брейдің өмірінде де, оның өсиетінің шарттарында да Виндзордағы Сент-Джордж капелласы болды.

Жеке өмір

Брей шамамен 1475 жылы Каледегі Николас Хассидің екі қызының кішісі, сонымен қатар мұрагері Кэтрин Хассиге (1506 жылы қайтыс болған) үйленді, олардан балалары болмады. Кэтрин оған Хартинг (Сассекс) округіндегі жерлерді, сондай-ақ Беркшир және Гэмпшир округтеріндегі жерлерге иелік құқығын әкелді. Дегенмен, Брейдің ірі иеліктерінің көп бөлігі 1485 жылдан кейін жиналды, оның бір бөлігі оның лауазымы мен артықшылықтарын пайдалану арқылы алынды. Брей 1503 жылдың 5 тамызында мұрагерсіз қайтыс болды және Виндзордағы Сент-Джордж капелласында жерленді. Брейдің толыққанды бауыры Джон Брей және жартылай бауыры, сондай-ақ Джон Брей есімді ағасы болды. Сот шешімінен кейін Реджинальд Брейдің иеліктері оның немере інісі, толыққанды бауыры Джон Брейдің үлкен ұлы Эдмунд Брей мен Брейдің жартылай бауыры Джон Брейдің қызы Марджери Брейге үйленген Уильям Сэндис, 1-ші барон Сэндис арасында бөлісті.

Өмірден кейінгі өмір

Брейдің қабірі сақталмаған, бірақ 1740 жылы оның табыны табылған. Дегенмен, Виндзорда король Эдуард IV бастаған шіркеудің құрылысын аяқтауға оның салған қаржылық үлесі тас бастықтары мен тас, металл және басқа материалдардан жасалған әр түрлі әшекейлерде көрініс тапқан. Олар оның гербін немесе жартестр ішіндегі әріптерін бейнелейді, ең бастысы – оның қымыз тежегіш немесе қымыз брейінің ребусы. Қымыз тежегіш – құрғақ сабақтарынан қымыз талшықтарын бөліп алуға арналған қарапайым құрал, және бұл Брей есімінің тапқыр ойынға алынуы еді. Бір мәлімет бойынша, шіркеуде 175 дана осындай бейнелер кездеседі. Соңғы кезде Треске Тирск жасаған Брей шіркеуіне арналған жаңа жиһазды безендіру үшін ағашта ойылған тағы ондай сурет қосылды. ХХІ ғасырда Брей қайырымдылығы үшін қайта еске алынды. Ірі жұмыстарға қаржы жинау мақсатында декана мен канондар "Брей стипендиясын" құрды, оның құрметті аға ғылыми қызметкері – Эдинбург герцогы, принц Филипп болды, бұл жұмыстарға үлес қосқан он ірі демеушінің еңбегін мойындады. Осындай мақсатта Канадалық Брей стипендиясы да құрылды. 2017 жылы Корольдік пошта Виндзор сарайы мен Сент-Джордж шіркеуіне арналған ескерткіш маркалар жиынтығын шығарды, онда шіркеуді бейнелейтін маркалардың бірі – жартестр ішінде Брейдің әріптерімен ойылған тас шатыр бастығының суреті болды.