Кіріспе
Навохоа – Сонора штатының солтүстік Мексикадағы бесінші ірі қаласы және штаттың оңтүстік бөлігінде орналасқан. Қала Майо өзені аңғарында жатқан Навохоа муниципалитетінің әкімшілік орталығы болып табылады.
Тарих
Қаланың атауы жергілікті майо тілінен шыққан, яғни "Кактус үйі" немесе "Кактус орны" ("Наво" = Кактус, "Жова" = Үй). Бұл аңғар испандықтар келгенге дейінгі дәуірден бері майо халқының тұрақты мекені болған. 1536 жылдың қыркүйегінде испан Диего де Гусман аңғарға жеткен тұңғыш еуропалық болып танылды. 1614 жылы алғашқы иезуит миссионерлері бұл өңірге қоныстанды және Санта-Каталина-Камоа миссиясын құрды. Майо өзенінің жағалауында майо тайпасына тән бірнеше геоглифтерді кездестіруге болады. Қаланың Мехико қаласынан қашық жатқандығына байланысты, XIX ғасырдың басындағы Мексиканың тәуелсіздік күресінің ауыр кезеңдері бұл өңірге тиісінше әсер етпеді. Дегенмен, қала 1910 жылғы Мексика революциясынан кейін маңызға ие болды. Мексика революционері Альваро Обрегон Навохоаның жанындағы шағын Хасиенда Сикисивада дүниеге келді. Альваро Обрегон көтерілістен кейін Мексика президенті болып сайланды және майо/яки аңғарында ауыл шаруашылығы революциясын бастады, қазіргі заманғы технологияларды енгізіп, осы аңғарды Мексикадағы ең өнімді ауыл шаруашылығы аймақтарының біріне айналдырды.
Экономика
Навохоа – Майо аңғары деп аталатын үлкен экономикалық орталықтың бір бөлігі. Ол Сиудат-Обрегон және Яки аңғарымен бірге Мексиканың ең өнімді ауыл шаруашылығы аймақтарының бірін құрайды. Ауыл шаруашылығы негізгі табыс көзі болып қала берсе де, Навохоа аймағы шетелдік өнеркәсіптік инвестициялар мен аквакультураға, әсіресе креветка шаруашылығына көбірек тәуелді болып келеді. Навохоадағы маңызды өнеркәсіптердің қатарында негізінен АҚШ, Германия және Жапонияға экспорт жасайтын екі ірі шошқа шаруашылығы компаниясы, қайта өңделген картон қағазы және қораптар шығаратын, соноралық инвесторларға тиесілі жекеменшік завод, сондай-ақ FEMSA тобына қарасты (жақында Heineken-нен сатып алынған) бір сыра зауыты бар. Қаланың географиялық әртүрлілігі, жағалауға, шөлге және оңтүстік-батыс таулы аймақтарына жақын орналасуы, сондай-ақ АҚШ және көршілес Синалоа штатына ыңғайлы жақындығы оның маңыздылығын арттырады. Навохоа – Сиудат-Обрегонның оңтүстігінде орналасқан және негізінен Сонора штаты арқылы Аризона шекарасына дейін солтүстікке қарай созылатын ақылы тас жолмен (Мекс. 15) байланысқан.
Әуежайлар
Сиуад-Обрегон халықаралық әуежайы (CEN) – Навохоя қаласының солтүстігіндегі ең жақын коммерциялық әуежай. Ол Гвадалахара, Гермосильо, Ла-Пас, Лорето, Лос-Кабос, Мексика қаласы, Монтеррей қалаларынан, сондай-ақ халықаралық рейстермен АҚШ-тың Лос-Анджелес, Тусон, Финикс және Хьюстон қалаларынан ұшақтарды қабылдайды. Бұл әуежайды Aeromexico, AeroCalafia, Interjet, Volaris және VivaAerobus бюджеттік авиакомпаниясы сияқты әуе компаниялары пайдаланады. CEN әуежайына баламалы әуежайлар: Hermosillo халықаралық әуежайы (IATA: HMO) және Лос Мочис (IATA: LMM) (бірақ оның маңызы кем). HMO сонымен қатар Республиканың ірі қалаларынан, мысалы, Мексика қаласы, Гвадалахара, Керетаро, Монтеррей, Тихуана, Пуэбла және тағы да басқа қалалардан бюджеттік авиакомпаниялардың рейстерін қабылдайды. Навохояда өнеркәсіптік аймаққа жақын жердегі жергілікті әуежай да бар (толық ақпаратты Навохоя әуежайынан қараңыз), ол жеңіл жеке ұшақтарға арналған. Бұл әуежай қала орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан.
Автобустар
Бірнеше компания Navojoa қаласынан Мексика Республикасына және АҚШ-тағы Тусон, Финикс және Лос-Анджелес сияқты халықаралық бағыттарға арзан, орташа және жоғары санаттағы автобус қызметтерін ұсынады. АҚШ және Канаданың басқа да қалаларына шетелдік серіктес компаниялар қосымша рейстер ұсынады. Қаланың солтүстігінде автобус станциясы салынған, бірақ ол пайдаланылмайды, орнына қала орталығындағы шағын станциялар қолданылады. Ескі қалалық автобустар кондиционерлі жаңа үлгілерге алмастырылды, олар SUBA деп аталады. Олар бірнеше минут сайын қатынайды және қарапайым әрі төмен бағалы көлік қызметін ұсынады.
Темір жол
Солтүстік-оңтүстік бағытында тек жүк тасымалы үшін арналған темір жол жұмыс істейді, ол Ногалес қаласы арқылы Мексика шекарасына және Гвадалахара, Халискоға дейін жалғасады.
Автомобиль жолдары
Навохоа қаласына қызмет ететін ең маңызды тас жол – Мексиканың федералдық трассасы 15. Бұл төрт қатарлы трасса солтүстікке қарай Сиудад-Обрегон, Гуаймас, Гермосильо, Ногалес және АҚШ-қа; ал оңтүстікке Синалоа, Наярит, Халиско, Мичоакан, Мексика штаты және Мексика қаласына дейін жалғасады. Навохоа қаласына қызмет ететін негізгі штаттық трассалар – Сонора штатының 149-шы және 162-ші трассалары. Сонымен қатар, Периферико – Навохоаның оңтүстік және батыс аудандарының бір бөлігін қамтитын жартылай айналма жол және ол Мексиканың 15-ші федералдық трассасы үшін жүк тасымалдау жолы немесе айналма жол ретінде пайдаланылады. Бұл трасса батыс бөлігінде, Centenario бульвары мен Sosa Chávez бульвары арасында 2-ден 4 қатарға дейін кеңейтілді, жоба 2017 жылдың желтоқсанында аяқталды.
Басқалар
Навохоа қаласының көшелерінің көбі асфальтталған болса да, шағын айналасындағы елді мекендердің (Сан-Игнасио Кохуиримпо сияқты) тұрғындары әлі де ат арбаларын қолданады. Ат арбалары соншалық көп болғандықтан, Навохоа қаласының орталық бөлігіндегі Сити-маркеттің жанындағы Хидальго даңғылында оларға арналған жеке тұрақ орны бар.
Туризм
Навохоада бағасы мен сапасы әртүрлі көптеген қонақ үйлер бар. Көптеген қонақ үйлер Пескеира көшесінің бойында, негізінен, Tecnológico даңғылы мен Centenario бульвары арасындағы 1 километрлік учаскеде орналасқан.
Мұражайлар
"Museo Regional del Mayo" (Майоның аймақтық мұражайы) Санта-Фе Спрингс алаңының қарсысындағы бұрынғы теміржол стансасы ғимаратында орналасқан. Мұражайда 5 зал бар, онда уақытша сурет, қолөнер және мүсін көрмелері, Испанияға дейінгі және отарлық дәуірдегі заттар, майо халқының мәдениетіне арналған этнографиялық көрмелер және Навохоя тарихымен байланысты басқа да заттар қойылған. Теулебампо мұражайы – бұл 500 жылдан астам бұрын майо халқы тастарға қашап салған 89 петроглифті қамтитын экомұзей. Ол Навохоядан солтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерде, Майо өзенінің жанында орналасқан.
Жағажайлар
Қала Калифорния шығанағына жақын орналасқан, онда түрлі-түрлі жағажайлар бар. Айналасындағы аймақта қаз, көгершін және бұғы аулау да танымал. Лас Бокас, Навохоядан оңтүстікке қарай 48 шақырым жерде орналасқан, Калифорния шығанағындағы шағын жағажайлы елді мекен. Навохояның жергілікті тұрғындары көктемде (сәуір-мамыр) оны жиі барып қайтады. Әсіресе "Семана Санта" (Қасиетті апта) кезінде бұл жай танымал, онда демалушылар жеті күнге кемпингте тұрып, содан кейін Пасха мерекесін тойлау үшін Навохояға оралады. Навохояның көптеген тұрғындары Лас Бокаста екінші үйлері бар. Навохояға ең жақын жағажайлардың бірі Хуатабампо деген шағын қалада, шамамен бір сағаттық жерде орналасқан. Жағажай қаланың атымен аталған, сондықтан оны "Хуатабампито" деп атайды, мұнда көптеген отбасылар жыл бойы жиналып, мұхиттың әсемдігін тамашалайды.
Адольфо Руис Кортинес бөгеті
Адольфо Руис Кортинес бөгеті, сонымен қатар Мокузарит деп аталады, танымал балық аулау орны болып табылады және Майo өзені арқылы аңғарды суаруға қолданылатын суды жинақтайды. Басқа да мүмкіндіктер: каякинг, су шаңғысымен сырғанау, геоглифтерді қарау және басқа да демалыс шаралары.
Басқалар
Навохоа сонымен қатар Сиерра-Мадре тауларына қарай іш жақта орналасқан Аламос колониялық қаласына саяхаттайтындар үшін де торап болып табылады.
Климат
Навохоаның шекаралық жартылай құрғақ/шөлдік климаты (Кёппен климаттық жіктелімі BSh/BWh) бар, онда қыстары жылы, ал жаздары ыстық болады. Жауын-шашын аз мөлшерде жауады, бірақ муссон маусымында жаз айларында көбірек болады.