Кіріспе
Шато-Убриан коммунасының өзі қала ғана емес, сонымен қатар ауыл шаруашылығы жерлерін және шағын елді мекендерді қамтиды. Басты ауыл шаруашылығы салалары – жем және дәнді дақылдар өсіру, сондай-ақ мал шаруашылығы (әсіресе ет және сүт өндірісі).
The commune of Châteaubriant itself encompasses not only the town, but also agricultural land and some hamlets. The main agricultural activities are forage and cereal growing, and cattle breeding (especially for beef and dairy production).
Геология және гидрография
Қала Шаре өзенінің кішкентай су жинау алабында салынған. Шатобрианттағы Шере өзеніне Рольяр, Шоизель және Руисо-ду-Понт-Пирауд сияқты бірнеше арналар құяды. Алапты Бретон түбегін құрайтын Арморикан массивінің орталық осіне жататын бірнеше төбелер шектейді. Ең жоғары төбе 107 метр биіктікте. Этанг де Шоисел және Этанг де Деил сияқты бірнеше көлдер осы арналармен сумен жабдықталады. Екеуі де кішкентай бөгеттердің құрылысы арқасында пайда болған. Жер астындағы қабаттарда шифер мен құмтас сияқты ежелгі шөгінділер кездеседі. Бұл шөгінділер Кадом орогенезінен кейін қалыптасып, тектоникалық әрекеттердің нәтижесінде деформацияланған.
Климат
Шатобриан мұхиттық климатқа ие, онда жиі, бірақ әлсіз жаңбыр жауады. Температуралар қоңыл, айтарлықтай өзгермейді.
Көлік
Шатобриан аймақтық маңызды жолдармен және айналасындағы ауылдармен бірнеше шағын жолдар арқылы байланысты, мысалы, RD 163 қаламен Ренн және Кандені байланыстырады, RD 178 Нантқа, ал RD 771 Шатобрианды Лаваль және Нозайға қосады. Шатобрианның "Кастельбус" деген жеке автобус компаниясы бар. Ол 30 аялдамадан тұратын шағын желіде жұмыс істейді. Қалада Лоир Атлантик автобус желісімен қызмет көрсететін автобус стансасы да бар. Теміржол станциясы жергілікті бағытта Реннеге күніне бірнеше рейс жасайды. Жол оңтүстікке қарай Нантқа дейін созылады, бірақ бұл бөлігі 1980 жылы жабылды. Нантқа дейінгі бағыт 2013 жылы жаңа трамвай-пойызымен қайта ашылу жоспарланған.
Топонимика
Шато-Убриан Франция үшін салыстырмалы түрде жас қала, себебі ол 11 ғасырға дейін салынбаған. Сондықтан, қаланың аты осы кезеңге дейін есімдерде кездеспейді. Шато-Убриан дегеніміз – «Брианттың қамалы», ол қамал мен қаланың негізін қалаушы Бриентке сілтеме жасайды. Мұндай тегі басқа француз қалаларында да жиі кездеседі, мысалы, Шато-Гонтье («Гонтье қамалы»), Шато-Ру («Рауль қамалы») және алғашқыда Лаваль-Гайон («Гайдің аңғары») деп аталған Лаваль. Қала латын тілінде алғаш рет Castrum Brieni немесе Castrum Brientii деп аталады, ал француз тіліндегі алғашқы айқас 1266 жылға қатысты – Cheteau Brient. 15 ғасырда Бриенттегі «e» әрпі «a» әрпіне ауысты, ал соңғы «t» әрпі жиі «d» әрпімен алмастырылды, бұл 19 ғасырда атау қалыптасқанға дейін жалғасты. Латын тіліндегі стандартты аудармасы – Castrobriandum, бірақ ортағасырлық Briandi Castrum және Brientii Castrum формалары да қабылданады. Бретон тілінде қала Kastell Briant деп, ал жергілікті диалекттегі галло тілінде Châtiaoberiant (ABCD транскрипциясы, айтылуы) деп аталады. Франция революциясы кезінде дінге немесе феодализмге сілтеме жасайтын көптеген қалалар мен ауылдардың аттары өзгертілді. «Шато-Убриан» ортағасырлық феодалдарға сілтеме жасайтындықтан, қала Montagne sur Chère («Шер өзеніндегі тау») деп қайта аталды. Бірақ қала бұл атауды ұзақ сақтамады және 1801 жылға қарай қайтадан «Шато-Убриан» деп аталды. Шато-Убрианның өзінде Бере маңынан неолиттік шабуырлар табылды. Бұл маңдағы елді мекенді, мүмкін, ондағы темір кенін пайдаланған галл тайпалары құрған. Олардың этникалық жақындығы белгісіз, себебі аймақ бірнеше галликалық халықтардың, мысалы, Андекави, Редон және Намнеттердің шекарасында орналасқан. 1876 жылы Береде римдік құрылыстардың қалдықтары табылды, ал маңайы Канде, Нант және Ренн қалаларын байланыстыратын римдік жолдардың тоғысқан жері болды. 6 ғасырда бұл аймаққа бретондықтар басып кірді. Ол кезде ол Бретон корольдігінің бір бөлігі болды. Бере маңызды орын болып қала берді, онда монета соғу орындары, христиан қасиетті орындары, ұстаханалар мен базарлар болды.
Қор
Шато-Убрианның тарихы 11 ғасырда Брайеннің (Ренн графының елшісі) Шере және Рольяр өзендерінің жанындағы төбеде сарай салған кезден басталады. Кейіннен ол Бере маңында Сент-Саувер де Бере монастыры мен жәрмеңкеге де негіз салды. Шатобриан бекінісі сол кезде шығыс Бретаньның қорғаныс шебінің бір бөлігі болды, ол Бретань маркасы деп аталды. Бұл шепке Витре және Фужере (екеуі де Иль-и-Виленде) және Ансенис пен Клиссон (екеуі де Лоир-Атлантикте) сияқты қамалданған қалалар да кірді, олар француз Королдығына қарсы бірінші қорғаныс шебін құрады. Кейін, 12 ғасырда қала қамалдың батыс жағында өркендеді. Бұл жаңа қала бұрынғы Бере маңындағы елді мекенді ығыстырды, бірақ ол жеке приход ретінде сақталды.
Орта ғасырлар
Қала өте стратегиялық жерде орналасқандықтан, орта ғасырларда бірнеше шайқас пен басып алуларға ұшырады. 1235 жылы Франция королі Людовик IX бұйрығымен ең ірі қоршаудың бірі салынды. Қауіпсіздіксіздік салдарынан, 13 ғасырда феодалдар қала қабырғаларын биіктетіп салуға мәжбүр болды. Қабырғалар бірнеше рет жақсартылып, кеңейтіліп, соңында 15 ғасырда толық аяқталды. Қабырғаның солтүстігінен Шере, оңтүстігінен Рольярд өзендері сумен толысты. Бұл өзен 19 ғасырда құрылысы тоқтағанша қаланың ішкі бөлігін шығыстан кесіп өтетін. Қабырғада бес қақпа болды, олардың қазіргі таңда тек біреуі ғана сақталған. Соғыстан кейін Шато-Убриан тез жаңадан салынды және 1960 жылдары жаңа өнеркәсіптік аймақ құрылысымен оңтүстік-батысқа қарай кеңейтілді. Шато-Убриан халқының жасы ұлғаюда, халықтың 29,1% 60 жастан асқан (Франция бойынша бұл көрсеткіш 22,7%).
Экономика
Штеобриан, кең ауылдық аймақта орналасқан, ауылдарда қолжетімсіз көптеген қызметтерді ұсынады. Қала орталығы көптеген дүкендерден тұрады, ал батыс шетінде ірі сауда орталығы орналасқан. Қалада 1105 кәсіпорын бар, оның 76-сы өнеркәсіп, 96-сы құрылыс, 236-сы сауда және 697-сі қызмет көрсету саласында маманданған. Өнеркәсіп көбінесе азық-түлік өңдеумен айналысады, Франциядағы екінші ірі мал базары және маңызды мал сою комбинаты бар. Металлургия да маңызды, сонда плуг және рельс материалы өндіріледі, бірақ оны пластик өндірісі ығыстыруда. 1050 жылдан бері әр қыркүйек айында өткізіліп келе жатқан "Бере жәрмеңкесі" Еуропадағы ең көне жәрмеңкелердің бірі. Бұл аймақ үшін маңызды оқиға, онда жиһаз, демалыс және автомобиль көрмелері, сондай-ақ ауыл шаруашылығы көрмелері ұйымдастырылады. Кіреберісте әрдайым ойын-сауық жәрмеңкесі өткізіледі. Жәрмеңкеге жыл сайын 55 000 адам келеді, ал ойын-сауық жәрмеңкесіне 100 000 адам қатысады.
Көрікті жерлер
Шато-де-Шатобриан француз ортағасырлық және Ренессанс архитектурасының маңызды куәсі болып табылады. Ол жоғарғы және төменгі бейлілерді қамтиды, олар негізінен 13 ғасырға дейін салынған қабырғалар мен мұнаралармен қоршалған. Жоғарғы бейліде 12 ғасырлық шіркеу, 14 ғасырлық сарай және екі зал орналасқан. Осы залдар мен мырзаның тұрған жері ежелгі мот және бейлі қамалының орнында салынған. Төменгі бейліде үш қанаттан және ұзын галереядан тұратын Ренессанс сарайы орналасқан. Шағын қала орталығы орта ғасырларға дейін барады, және бірнеше жартылай ағаштан жасалған үйлер көрінеді. Олардың көпшілігі 15 ғасырға жатады. Қала қабырғалары 19 ғасырда бұзылған, бірақ 16 ғасырлық Porte Neuve ("жаңа қақпа") және бірнеше мұнаралар сақталған. 1900 жылы салынған жабық базар көрмелерге арналған орын. Сент-Николас шіркеуі 1850 жылдан кейін қайта салынды. Бұл Нант қаласындағы Сент-Николас шіркеуінің шағын көшірмесі. Сент-Жан-де-Бере шіркеуі орталықтан тыс жерде орналасқан. Шіркеу шамамен 1100 жылы салынған, әлі де түпнұсқа ағаш төбесі сақталған. Кейін, 16 ғасырда, хорға үш барокко алтарь қойылды. 1705 жылы болған дауылдан қоңырау мұнарасы қирады және 1889 жылы қайта салынды. Бұл ескерткіш Луар-Атлантикада сақталған сирек ортағасырлық шіркеулердің бірі. Жан Фреур мүсіншісінің жасаған Сент-Рита мүсінін қараңыз. Саблиер карьерінде 1941 жылы 27 адам атуға ұшырады. Қазір ол естелік ескерткіш.
Сахналық өнер
Théâtre de Verre ("шыны театр") – концерттер мен театр өнерiнiң басты орны. Шатоубрианда төрт экранды кинотеатр мен музыка, би және драма мектебi бар. Қаланың кельт үйiрмесі және багдад (бретондық дәстүрлi музыкалық тобы) бар.
The town has a Celtic circle and a bagad (Breton traditional band).
Жергілікті аңыздар
Шатобрианмен байланысты бірнеше аңыз бар. Ең танымал аңыз – «Бере жыртқышы» (Bête de Béré), ол бүкіл Пейс-де-ла-Мей аймағында белгілі. Аңызға сәйкес, қасқыр, шошқа немесе ірі мысық сияқты бір жыртқыш, Бере шағылысындағы маңайда әр түн сайын жүреді, ғасырлар бойы монастырь астында қамалған жас қызды қорғау үшін. Тағы бір аңыз Жан де Лаваль мен оның әйелі Франсуаза де Фуаға арналған, ол 1537 жылы қалада қайтыс болды және Францияның Франциск I-інің сүйіктісі болған. Сол кезде оның патшамен болған қарым-қатынасына наразы болған қызғаныш күйеуі оны өлтірген деген қауесет тарады. Осыдан бері, әр 16 қазанда түн ортасында, оның қайтыс болған күніне орай, қамал ішінде әуескелеттер процессиясы көрінеді.