Ирландия Конституциясы: Халықтың Пікірін Білдіру Және Заңға Қол Қою Процесі
Ordinary referendum
Ирландиядағы референдум түрлері: Конституцияға өзгеріс енгізу және халықтың пікірін білу мақсатындағы референдум. Ешқашан өткізілмеген референдум туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиядағы қарапайым референдум – Конституцияға өзгеріс енгізу туралы заң жобасынан өзге заң жобасы бойынша өткізілетін референдум. Конституция осы процедураны 27-бапта ("Заң жобаларын халыққа ұсыну") және 47-бапта ("Референдум") белгілейді. Конституциялық референдум Конституцияға өзгеріс енгізу туралы заң жобасы үшін міндетті болса, қарапайым референдум тек қана заң жобасы "ұлттық маңызы бар ұсынысты қамтитын және осы мәселе бойынша халықтың пікірін білу қажет" болған жағдайда ғана өткізіледі. Бұл шешім Президенттің қалауынша, Оирехтас мүшелерінің, оның ішінде Сенаттың көпшілігінің ұсынысы бойынша қабылдалады. Осындай ұсыныс ешқашан ұсынылмаған, демек, ешқандай қарапайым референдум өткізілген емес.
An ordinary referendum in Ireland is a referendum on a bill other than a bill to amend the Constitution. The Constitution prescribes the process in Articles 27 ("Reference of Bills to the People") and 47 ("The Referendum"). Whereas a constitutional referendum is mandatory for a constitutional amendment bill, an ordinary referendum occurs only if the bill "contains a proposal of such national importance that the will of the people thereon ought to be ascertained". This is decided at the discretion of the President, after a petition by Oireachtas members including a majority of Senators. No such petition has ever been presented, and thus no ordinary referendum has ever been held.
Шолу
Оирахт – екі палаталы заң шығарушы орган, онда төменгі палата – Дэйл Эрайн, жоғары палата – Сенат Эраннан әлдеқайда қуатты. Сенат Дэйл қабылдаған заңдарға вето қоя алмайды; олар қабылданған деп есептелгенге дейін ең көп дегенде 90 күнге кешіктірілуі мүмкін. Теориялық тұрғыдан қарапайым референдум Сенатқа Дэйлдің үстінен бақылау тежеуін жүзеге асыруға мүмкіндік береді, осы арқылы ол келіспейтін заң жобасын қабылдауға кедергі келтіре алады. Дегенмен, Сенаттың құрамы, әсіресе 60 сенатордың 11-ін Taoiseach тағайындауы, оның көбінесе үкіметті қолдайтынын және үкіметтік заң жобаларына қарсы шықпайтынын көрсетеді. Алайда, қарапайым референдумда сайлау тізіміндегі сайлаушылардың кем дегенде үштен бірі қарсы дауыс бермесе, заң жобасы қабылданбайды. Дауыс бергендердің көпшілігі оны қабылдамаса да, жалпы қатысу көрсеткіші төмен болған жағдайда заң жобасы заңға айналады. Хоган және авторлар бұл шектеуді «толыққанды қанағаттандырмайтын» деп атайды және оны осындай референдум өткізілмеуінің тағы бір себебі деп санайды.
The Oireachtas is a bicameral legislature in which Dáil Éireann, the lower house, is much more powerful than Seanad Éireann, the upper house. The Seanad cannot veto bills passed by the Dáil; it can at most delay them for 90 days before they are deemed to have been passed. The ordinary referendum in theory allows the Seanad to exercise a check on the Dáil by providing a mechanism for it to prevent the passing of a bill with which it disagrees. However, the composition of the Seanad, especially the fact that 11 of the 60 Senators are nominated by the Taoiseach, means that it usually has a pro government majority and will not oppose a government bill. However, an ordinary referendum will not reject a bill unless at least one third of voters on the electoral register vote against it. The bill will still become law even if a majority of those who vote reject it, provided the overall turnout is low. Hogan et al. call this restriction "altogether unsatisfactory", and consider it another reason why no such referendum has been held.
Процесс
Заң жобасы Оирехтас парламентінің екі палатасынан да қабылданса немесе Дэйл қабылдап, Сенат қабылдаған деп есептелсе, ол Президентке заңға қол қою үшін жіберіледі. Президент қол қою үшін бес күн күтуі тиіс, егер Сенат жеделдетілген қол қоюға келіспесе. Бұл 27-бап бойынша петиция ұсыну үшін бес күн мерзім береді, онда "Президенттің заңға қол қоюдан бас тартуы және оны заң ретінде жарияламауы қажеттігі туралы өтініш жасауға болады, себебі заң жобасында ұлттық маңызы зор мәселе бар, сол мәселе бойынша халықтың пікірін білу қажет". Мұндай петицияны Сенаттың көпшілігі (яғни, кемінде 31 сенатор) және Дэйлдің кемінде үштен бір бөлігі (қазіргі уақытта 158 депутаттың 53-і) қол қоюы керек. Қолтаңбалар тиісті палатаның бас хатшысы немесе көмекші хатшысы, сондай-ақ аудандық сот судьясы, ант беру комиссары немесе Гарда Сиохана офицері – суперинтендант шенінен төмен емес – арқылы расталады. Қолтаңбаны жалғандау сайлау алаяқтығы ретінде жазаланады.
Once a bill is passed by both houses of the Oireachtas, or passed by the Dáil and deemed to have been passed by the Seanad, it is sent to the President to be signed into law. The President must wait five days before signing, unless the Seanad agrees to an expedited signature. This gives five days for the presentation of a petition under Article 27, to "request the President to decline to sign and promulgate as a law [the Bill,] on the ground that the Bill contains a proposal of such national importance that the will of the people thereon ought to be ascertained". Such a petition must be signed by a majority of the Seanad (i. e. at least 31 Senators) and at least one third of the Dáil (currently 53 of 158 TDs). Signatures are validated by the chief or assistant clerk of the relevant house, or by a Justice of the District Court, a Commissioner for Oaths, or an officer of the Garda Síochána not below the rank of Superintendent. Forging a signature is punishable as electoral fraud.
Тарих
1922 жылғы Ирландия еркін мемлекетінің Конституциясы 47-бапта 1937 жылғы Конституцияның қарапайым референдумына ұқсас референдум өткізу ережесін қамтыды. Процедура алдымен, 40 пайыз TD немесе 50 пайыз сенатордың генерал-губернатордың заң жобасына патшалық келісімін беруіне 90 күндік үзіліс беру жөніндегі петициясын, содан кейін Сенаттың қаулысын немесе референдум талап ететін 5 пайыз сайлаушының петициясын талап етті. Бұл ережеге тек 1927 жылғы Сайлау (өзгерту) (No. 2) заңы бойынша қолданылды, ол Оирехтас мүшелерін Ант беруден бас тартқандары үшін жазалады. Ант беруден бас тартқан Фианна Файл депутаттары 47-бап бойынша петиция беруге тырысты; сол кездегі үкімет Конституцияға түзету енгізу үшін тағы бір заң жобасын ұсынды, онда тек ант берген TD және сенаторлар ғана мұндай петиция жасауға құқылы болады. Кейіннен Фианна Файл Дэйлге кіргеннен кейін, келесі үкімет 1928 жылы Конституциядан 47-бапты толығымен алып тастады. Қазіргі 1937 жылғы Конституцияда бірінші президенттің алғашқы үш жылына арналған көшкінші ереже болды, оның ішінде конституциялық түзетулер референдумсыз қабылдануы мүмкін еді. Президент бұған қарсы шығып, референдум талап ете алатын болды: қарапайым референдумнан өзгеше, Оирехтас петициясы қажет болмады, бірақ Мемлекеттік кеңестің отырысы қажет еді. Нәтижесінде, Бірінші түзету (1939) және Екінші түзету (1941) екі партияның қолдауымен қабылданды және Дуглас Хайд оларға референдумсыз қол қойды. 2013 жылғы Сенатты тарату туралы заң жобасы қабылданған жағдайда, қарапайым референдумдар туралы ереже де алынып тасталған болар еді. Профессор Ричард Синнотт, Жасылдар партиясы және Эмон О Куив бұл заң жобасына қарсылық білдіру үшін осыны себеп ретінде келтірді.
The 1922 Constitution of the Irish Free State included in Article 47 provision for a referendum similar to the current 1937 Constitution's ordinary referendum. The procedure required, first, a petition by 40% of TDs or 50% of Senators for a 90 day stay on the Governor General's giving Royal Assent to the bill, and then either a resolution by the Seanad or a petition by 5% of voters demanding a referendum. The sole attempt to invoke this was in relation to the Electoral (Amendment) (No. 2) Act, 1927, which penalised Oireachtas members who refused to take the Oath of Allegiance. Fianna Fáil TDs, who were abstentionist and refused to take the Oath, attempted to lodge a petition under Article 47; the then government introduced another bill to amend the Constitution such that only TDs and Senators who had taken the Oath would have the power to make such a petition. When Fianna Fáil subsequently entered the Dáil, the next government deleted Article 47 from the Constitution altogether in 1928. The current 1937 Constitution included a transitional provision for the first President's first three years, during which constitutional amendments could be enacted without referendum. The President could override this and demand a referendum: unlike an ordinary referendum, no Oireachtas petition was required, although a meeting of the Council of State was. In the event, both the First Amendment (1939) and the Second Amendment (1941) were passed with cross party support and signed by Douglas Hyde without referendum. The 2013 bill to abolish the Seanad would, if enacted, also have removed the provision for ordinary referendums. This was given as a reason for opposing the bill by Professor Richard Sinnott, the Green Party, and Éamon Ó Cuív.
Үндеулер
Президентке 27-бап бойынша ешқандай өтініш келіп түспегенімен, мұндай өтініш беру мүмкіндігі ұсынылып жатқан заң жобалары бойынша қоғамдық пікірталас тудырған бірнеше жағдай болды. Сенатор Майкл О’Хиггинс Солтүстік Ирландиядағы «Деметриус» операциясының нәтижесінде 1971 жылғы «Күшпен кіру мен басып алуға тыйым салу туралы» заңға қатысты өтініш беруді жоспарлаған. 1974 жылы О’Хиггинс отбасылық жоспарлау туралы заң жобасын халыққа ұсынбағаны үшін оны қабылдамауды талап еткенде, сенатор Мэри Робинсон оны 27-бап бойынша процедураны қолдамағаны үшін сынады. Дэвид Норрис 1990 жылғы телерадио хабарларын тарату туралы заңға қатысты өтінішхат дайындады. Ол бұл заң жобасына жеткілікті қол жинаудың қиын екенін, бірақ Президентті Конституцияның 26-бабы бойынша заң жобасын Жоғарғы Сотқа жіберуге көндіруі мүмкін екенін айтты. Ирландия Республикасындағы аборт мәселесі өте күрделі және бірнеше конституциялық референдумдардың тақырыбы болды. 1992 жылғы «X ісі» бойынша сот шешімінде абортқа шектеулі құқық бар екені және заңнамадағы олқылық анықталды. Келесі үкіметтер сайлаушылардың наразылығынан қауіптеніп, бұл мәселені шешуден тартынды. 1992 жылғы үкімет «X ісі» бойынша шешімді кері қайтару үшін конституциялық түзету ұсынғанда, Джон Брутон жағдайды реттеу үшін қарапайым заң қабылдап, 27-бап бойынша референдум өткізуді ұсынды. 1995 жылы Irish Times газеті жүктілікті тоқтату үшін мемлекеттен тыс қызметтер туралы ақпарат беруді реттеуге қатысты 27-бап бойынша өтінішхат дайындауға жасалған әрекеттер туралы хабарлады. Бұл заң жобасына 26-бап бойынша шағым түсті, ол Конституцияға сәйкес деп танылды, бірақ Оирехтаста өтінішхатқа жеткілікті қолдау болмады. Бұл ұсыныс президентке заң жобасына қарсы шығу үшін топқа, заң жобасын қолдаған үкіметке емес, оған рұқсат беру үшін қарапайым референдумның ережелерін дұрыс емес пайдалану ретінде сынға түсті. Аталған идея ақыры тоқтатылды, себебі ең төменгі қатысу шарты Оирехтас қабылдаған, бірақ сайлаушылардың көпшілігі қабылдамаған заңның күшіне енуіне әкелуі мүмкін еді, бұл идеяның алдын алуға бағытталған дауды күшейтетін еді. Оның орнына үкімет конституциялық түзетуді де, жеке түзету емес заң жобасын да ұсынды, «Жүктілік кезінде адам өмірін қорғау туралы» заң жобасын, бірақ соңғысы біріншісіне қосымша ретінде, соның арқасында бір референдум екеуін де мақұлдауы мүмкін еді. Сот ісі бұл заңның заңдылығына күмән келтіріп, «Жүктілік кезінде адам өмірін қорғау туралы» заң жобасы жеке қарапайым референдумға жататынын дәлелдеді. Жоғары сот бұл процедураны қабылдауға болатын деп тапты. Нәтижесінде түзету референдумда қабылданбағандықтан, «Жүктілік кезінде адам өмірін қорғау туралы» заң жобасы ешқашан енгізілген жоқ. Брайан Хейс 2002 жылғы жалпы сайлауда электрондық дауыс беру машиналарын сынақтан өткізу үшін заң жобасын қабылдауға өтінішхат бастайтынын мәлімдеді. Синн Фейн 2009 жылғы Ұлттық активтерді басқару агенттігін құру туралы заң жобасы бойынша референдум өткізуді ұсынды. 2012 жылы үкімет Еуропалық фискалдық келісімді ратификациялауды қарапайым заңмен немесе конституциялық түзету ретінде қабылдауға шешім қабылдауға біраз уақыт алды. Оппозиция 27-бапты қолданып, референдум өткізуді талап етумен қорқытты, бұл үкіметтің конституциялық түзетуді қолдану туралы шешіміне ықпал еткен факторлардың бірі болды, ол референдумда қабылданды. 2013 жылы БАҚ кейбір үкіметтік және оппозициялық депутаттардың 2013 жылғы «Жүктілік кезінде өмірді қорғау туралы» заңға қатысты 27-бапты қолдануды қарастырып жатқанын хабарлады. Синн Фейн Ирландия су мәселесі бойынша дау кезінде президент Майкл Д. Хиггинсті 2014 жылғы Су қызметтері туралы заң жобасын халыққа жіберуге шақырды. Президент кеңсесі Оирехтас өтінішхаты болмаса, ол мұны істей алмайтынын мәлімдеді.
Although no petition to the President has ever been made under Article 27, there are several instances where the possibility of such a petition being made has entered the public debate about proposed bills. Senator Michael O'Higgins intended to lodge a petition in relation to the Prohibition of Forcible Entry and Occupation Act 1971, in the light of Operation Demetrius in Northern Ireland. When in 1974 O'Higgins demanded the Family Planning Bill be rejected as not having been put to the people, Senator Mary Robinson criticised him for not advocating the Article 27 procedure instead. David Norris launched a petition regarding the Broadcasting Bill 1990. He stated that it was unlikely to receive enough signatures, but might convince the President to refer the bill to the Supreme Court under Article 26 of the Constitution. Abortion in the Republic of Ireland is very controversial and has been the subject of multiple constitutional referendums. The 1992 X case judgment found a limited right to abortion and a corresponding lacuna in statute law. Subsequent governments hesitated to address this for fear of voter backlash. When the 1992 government introduced a constitutional amendment to roll back the X case judgment, John Bruton suggested instead passing an ordinary statute to regulate the situation and using an Article 27 referendum. The Irish Times in 1995 reported attempts to have an Article 27 petition on the Regulation of Information (Services outside the State for Termination of Pregnancies) Bill, which eased the ban on publication of information about foreign abortion providers. The Bill did have an Article 26 referral, which found it to be Constitutional; but there was insufficient support in the Oireachtas for a petition. The proposal was criticised as a misuse of the ordinary referendum provision, which was intended to allow a group opposed to a bill to petition the President, rather than a government supporting a bill to do so. The idea was ultimately dropped because the minimum turnout condition would have meant that a bill passed by the Oireachtas and rejected by a majority of voters on a low turnout would become law, exacerbating the controversy the idea was intended to forestall. Instead the government proposed both a constitutional amendment and a separate non amendment bill, the "Protection of Human Life in Pregnancy Bill", but with the latter as a schedule to the former, so that a single referendum could approve both. A court case questioned the legality of this, arguing that the Protection of Human Life in Pregnancy Bill should instead have been subject to a separate ordinary referendum. The High Court found the procedure to be acceptable. In the event, the amendment was rejected at referendum so the Protection of Human Life in Pregnancy Bill was never introduced. Brian Hayes said he would start a petition for the bill to trial electronic voting machines in the 2002 general election. Sinn Féin advocated a referendum on the 2009 bill establishing the National Asset Management Agency. In 2012, the government took some time to decide whether the ratification of the European Fiscal Compact would be passed by ordinary law or as a constitutional amendment. The opposition threatened to invoke Article 27 to force a referendum in the former case, which was one factor in the government's decision to use a constitutional amendment, which was passed at referendum. In 2013, the media reported that some government and opposition backbenchers were contemplating invoking Article 27 in relation to the Protection of Life During Pregnancy Act 2013, the government's bill to enforce the X case judgment. Sinn Féin, during controversy over Irish Water, called on President Michael D. Higgins to refer the Water Services Bill 2014 to the people; the Office of the President responded that without the prescribed Oireachtas petition, he was unable to do so.