Кіріспе

DH 110 ұшағының дизайны De Havilland Vampire және De Havilland Venom екі бумды құйрық дизайнын пайдаланды. Оның толығымен металлдан жасалған конструкциясы, 45 градусқа бұрылған қанаттары және төрт 30 мм ADEN зеңбірегімен қаруланған. 1949 жылдың басында DH.110 дизайны төрт талапты орындауға бейімделеді деп күтілді: F4/48, F5/49 (ұзақ қашықтықтағы RAF истребителі), N.40/46 (теңіздік түнгі истребителі) және N.8/49 (теңіздік шабуыл ұшағы). Осы мақсатта F.4/48 үшін үш, RAF және RN бірлескен дамуы үшін төрт, ал қалған үш рөл үшін екі-екіден прототип қажет болды. Шілде айына қарай билік 13 прототипке тапсырыс беруге дайын болды. Алайда, 1949 жылы Корольдік теңіз күштері де Хавиланд Sea Venom ұшағын сатып алуға шешім қабылдады, ол қолданыстағы ұшақтың жетілдірілген нұсқасы болғандықтан арзанға түсті және реактивті түнгі истребителіне деген шұғыл қажеттілікті қанағаттандыру үшін тезірек қол жетімді болар еді. RAF екі прототипке тапсырыс беруді шешті. 1951 жылдың 26 қыркүйегінде алғашқы прототип аяқталып, Хэтфилд әуежайынан сынақ ұшқышы Джон Каннингем жүргізген алғашқы ұшуын жасады. Прототиптің алғашқы ұшу сынақтары оның күтілгеннен асып түсетінін көрсетті. Келесі жылы прототип үнемі дыбыс жылдамдығынан асып ұша бастады. Төмендегі биіктікте дыбыс кедергісін бұзу қабілетін көрсеткеннен кейін, ұшақ ыдырап, қалдықтары көрермендердің арасына түсіп, экипаждың екеуі, сынақ ұшқышы Джон Дерри және оның ұшу сынақ бақылаушысы Тони Ричардс қатар 31 адам қаза тапты. Апатқа қатысты тергеу нәтижесінде негізгі тіреудің алдындағы қанаттың алдыңғы жиегінің дұрыс еместігі анықталды. Бұл дизайн бұрынғы Vampire және Venom үшін қанағаттанарлық болған, бірақ Farnborough-да DH110 прототипімен 650 миль/сағ жылдамдықпен жасалған дөңгелекті тарту маневрінен туындаған жоғары кернеуге төтеп бере алмады. Қосымша нығайту құрылымы жоқ алдыңғы жиек бүктеліп, оның салдарынан артқы қанаттардың сыртқы бөліктері жыртылып кетті (басқа DH110 прототипімен бұрынғы күндері ұшу кезінде ұқсас көрсетілімдер жасалған, ол теріге сыртқы қатаюды қамтамасыз ететін аэродинамикалық қоршаумен жабдықталған, бүктелудің пайда болған жерінің үстінде орналасқан). DH 110-ның қысым орталығының өзгеруі ұшақтың жоғары қарай көтерілуіне, кабина мен құйрық бөліктерінің ажырауына және қозғалтқыштардың G күшімен ұшақтан бөлінуіне әкелді. Бір қозғалтқыш ұшу-қону жолағының соңында көрермендер көп жиналған жерге соқтығысып, көптеген өлім-жерттерге себеп болды. Ұшақтан түскен қалдықтар ұшу-қону жолағының жанындағы негізгі көрермендер алаңына жақын жерге түсіп, тағы 60 көрермен жарақат алды. Бұл оқиға Ұлыбританиядағы әуе шоуларының қауіпсіздік ережелерін қайта қарауға әкелді және 62 жылдан астам уақыт бойы британдық әуе шоуының ұшуынан жұртшылықтың бірде-бір мүшесі қайтыс болған жоқ, 2015 жылдың 22 тамызында Shoreham әуе шоуындағы Hawker Hunter соғыс машинасының апатынан 11 адам қаза тапқанша. Осы өзгерістердің нәтижесінде DH 110 енді дыбыс жылдамдығынан асып түсе алмады, тек тік құлау кезінде 0,95 Мах жылдамдыққа жете алды, онда оның басқару құралдары 10000 футтан (3048 м) өткенге дейін жылжымайтын. Осы уақытқа дейін Корольдік әуе күштері DH 110 ұшағына деген қызығушылығынан бас тартқанын жариялады, оның орнына Gloster Javelin сатып алуға шешім қабылдады; Алайда, Fleet Air Arm ұшақты өзінің Sea Venom флотының орнына қабылдауға шешім қабылдады. 1955 жылдың ақпан айында 110 теңіздік ұшаққа тапсырыс берілді, олар Sea Vixen деген атау алды. 1955 жылдың маусым айында XF828 атты жартылай теңізге шығарылған прототип кемедегі ұшу палубасының жарамдылығын сынау мақсатында жасалды. 1955 жылдың 20 маусымда бұл ұшақ алғашқы ұшуын де Хавилландтің Дорсеттегі Крайстчерч әуежайындағы қондырғысынан жасады. Келесі жылы XF828 Корольдік теңіз күштерінің әуе кемесіне алғаш рет қонды. 1956 жылдың сәуірінде дайын өндіріс сызбалары ресми түрде шығарылды. 1959 жылдың 2 шілдесінде "Sea Vixen" атты бірінші эскадрилья құрылды. Sea Vixens өндірісі де Хавилландтың 1957 жылдың наурыз айынан бастап, Боурнмут маңындағы Крайстчерч қаласындағы Екінші дүниежүзілік соғыстағы Airspeed Ltd. "көлеңкелі зауытында" өндірілді. Алайда, аэродинамикалық өзгерістердің салдарынан, 1000 фунттық бомбаны алып жүруге болмайды. FAW.1 және FAW.2 әуе кемелерінің көзге көрінетін айырмашылығы - FAW.2 әуе кемелерінің қанатының алдыңғы шетінен алға қарай созылып жатқан құйрық тұғырықтары. 1962 жылы Sea Vixen FAW.2 өзінің алғашқы ұшуын жасады; 1964 жылы фронт эскадрильяларымен қызметке кірді. Жалпы, 29 FAW.2 жаңадан салынған, тағы 67 FAW.1 қайтадан жасалып, FAW.2 стандартына жаңартылған. 1966 жылы FAW.1 түпнұсқасы кезең-кезеңмен жойыла бастады. 1972 жылы "Sea Vixen FAW.2" кемесі тоқтады. Sea Vixen FAW2 төрт Hawker Siddeley Red Top инфрақызыл бағыттаушы зымырандарымен қарулана алады, олардың барлық бағыттан ұшуға қабілеті бар (басқа бағыттан келе жатқан нысанаға да шабуылдай алады). Red Top жүргенде жылдамдықпен қозғалған нысандардың тудырған қызуына жауап бере алатын. Бұл жүйе AI 18R (Red Top үшін R) радарімен үйлесімді болды. 1969 жылдан бастап Sea Vixen FAW2 Ирландия теңізіндегі ұшу сынақтарында Concorde SST-ге қарсы жоғары жылдамдықты ұшақтарды ұстау жаттығуларын жасады. Әскери-теңіз күштері Sea Vixen ұшағын McDonnell Douglas Phantom FG.1 ұшағымен алмастыруды жоспарлаған. HMS Ark Royal және басқа да әуе кемелері жаңа истребительдерді тиісті түрде тасымалдау және ұшу үшін қайта жаңартылуы жоспарланған. Қорғаныс кесіп тастауларының салдарынан және HMS Eagle кемесінің қызметтен шығарылуынан кейін, HMS Ark Royal ғана жаңа Phantom FG.1 ұшағын қабылдау үшін қайта жаңартылды. Кейбір Sea Vixen ұшақтары кейіннен дрон ретінде пайдаланылды, олар Sea Vixen D.3 деп аталды. Тек төрт ұшақ D.3 стандартына айналдырылды, ал тағы үш ұшақ Farnborough-ға айналдыру үшін жіберілді, бірақ айналдырылмады. Red Top іздеу басы AI18 радаріне байланысты нысанаға бағытталды, ол оператормен басқарылды, оған екі дюймдік (51 мм) Microcell басқармайтын ракеталық жиынтықтары, Bullpup жер-әуе зымырандары және төрт немесе екі бомба орнатуға болатын. Sea Vixen FAW.1 "өте қауіпті жағдайда" Red Beard еркін түсулі ядролық бомбасын тасуға рұқсат берілген. Sea Vixen екі Rolls Royce Avon 208 реактивті қозғалтқышымен жабдықталған және максималды жылдамдығы және 600 мильге (966 км) дейін жете алатын қашықтыққа ие болды. Фюзеляж терісінің бөліктері химиялық және машинамен өңделді. Қанатты бүктеуге арналған қуатты механизмде жалпы алты негізгі бекіту нүктесі бар екі қанатты бүктеу білігі болды. Sea Vixen экипажында пилот пен радиолокация операторы бар еді. Пилоттың кабинасы фюзеляждың сол жағына орналасқан, ал радиолокация операторы фюзеляждың ішінде толығымен орналасқан, соңғысы "Көмір шахтасы" деп аталған тегіс жабысқан қақпақ арқылы өзінің орнына кірді. Оператордың орны қараңғыланған және фюзеляжға тереңірек орналасқан, радиолокациялық бейнелердің көрінуін жақсартады. Екі орын да Martin Baker Mk.4 катапульталық креслоларымен жабдықталған, олар суға батқан кезде де қолайлы жағдайларда жұмыс істей алатын. Әр экипаж мүшесінің бір орталық қызметтік жалғауышы бар, ол желдетілетін G костюмдеріне және экипажтың жайлылығы үшін ылғалдылықты және температураны басқару құралдарына қосылған. Sea Vixen 1960 жылдары Беира патруліндегі міндеттерді орындап, қызметін жалғастырды, ол Корольдік...

Австралия

Sea Vixen FAW.2 XJ490, Квинсленд әуе мұражайы, Калундра, Австралия. Ұшақ шассисі толық, бірақ ішкі жабдықтары алынып тасталған.

Ұлыбритания

Модельдің сериялық нөмірі Орналасқан жері Суреті Sea Vixen FAW.1 XJ482 Норфолк және Суффолк авиациялық мұражайы, Суффолк. Корольдік теңіз флотына тапсырылған алғашқы Sea Vixen. Sea Vixen FAW.2 XJ560 Ньюарк әуе мұражайы, Ноттингемшир. Ашық аудайда көрсетілген Sea Vixen FAW.2 XJ565 де Хавилланд ұшақ мұражайы, Гертфордшир. Ашық аудайда көрсетілген Sea Vixen FAW.2 XJ571 Солент Скай, Гэмпшир. Sea Vixen FAW.2 XJ580 жабық аудайда көрсетілген Тангмир әскери авиация мұражайы, Батыс Сассекс. Sea Vixen FAW.2 XN685 Midland Air Museum, Ковентри. Ашық аудайда көрсетілген Sea Vixen FAW.2 XS576 IWM Duxford, Кембриджшир. Sea Vixen TT.2 XS587 жабық аудайда көрсетілген, Гатвик авиация мұражайы, Суррей. Sea Vixen FAW.2 XS590 мақсатты сүйреуге арналған бояуымен боялған, Fleet Air Arm Museum, RNAS Yeovilton, Сомерсет. 1966 жылы соңғы рет өндірілген Sea Vixen.