Кіріспе

Чарльз Лейси Вич (18 қыркүйек 1944 – 3 қазан 1995) – америкалық астронавт және әскери ұшқыш.

Жеке деректер

Вич 1944 жылдың 18 қыркүйегінде Иллинойс штатының Чикаго қаласында дүниеге келді, бірақ өзінің туған қаласы деп Гавайидегі Гонолулуді есептеді. Ол Джорджия штатының Уэйкросс қаласынан Алис Мейгс Скоттқа үйленді, олардың екі баласы болды. Ол серфингпен айналысуды, велосипед тебуді, кітап оқуды және отбасымен уақыт өткізуді ұнататын. Оның ата-анасы Гавайидегі Гонолулу қаласында тұрады. Ол Лейси Вич деп те танымал болды.

Арнайы марапаттар

Ерекше ұшу кресі (2 дуға жапырағымен), Әуе медалі (13 дуға жапырағымен), Әуе күштері мақтау медалі (1 дуға жапырағымен) және «Қызыл Жүрек» ордені.

Тәжірибе

Вич АҚШ Әуе күштері академиясын бітіргеннен кейін АҚШ Әуе күштеріне офицер болып тағайындалды. 1967 жылы Джорджия штатындағы Муди әуе күштері базасында ұшқыш қанаттарын алды, содан кейін Аризона штатындағы Люк әуе күштері базасында жауынгерлік авиация мектебінде оқыды. Келесі 14 жыл бойы ол АҚШ Әуе күштерінің жауынгер ұшқышы болып қызмет етті, F 100 Super Sabre, F 111 Aardvark және F 105 Thunderchief ұшақтарында АҚШ, Еуропа және Қиыр Шығыстағы міндеттерді орындады, соның ішінде Вьетнам соғысы кезінде Оңтүстік Вьетнамда 275 ұрыс миссиясын орындады. 1976 және 1977 жылдары ол T-38 Talon ұшағымен USAF Air Demonstration Squadron, Thunderbirds құрамында болды. 1981 жылы Вич активтік қызметтен кетті, бірақ Техас Әуе Ұлттық гвардиясының 147-ші жауынгер тобында (кейіннен 147-ші жауынгер қанаты) F 4 Phantom және F 16 Fighting Falcon ұшқышы ретінде ұшуын жалғастырды. Оның есімі Хьюстон, Техас штатындағы Эллингтон бірлескен резерв базасының кіреберісіндегі F 16 музей экспонатына орнатылған. Ол 5000 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие болды.

НАСА тәжірибесі

1982 жылы қаңтарда Вич Хьюстон қаласындағы Джонсон ғарыш орталығында NASA-да инженер және зерттеуші-ұшқыш болып жұмыс істеді. Оның басты міндеті – ғарыш шаттлын қондыруға астронавт-ұшқыштарды даярлау үшін қолданылатын, кеңейтілген Gulfstream II ұшағындағы Шаттл оқу ұшағының нұсқаушы-ұшқышы болу еді. 1984 жылы мамыр айында Вич астронавтқа үміткер ретінде таңдалды және 1985 жылы маусымда астронавт атанды. Ол түрлі техникалық тапсырмаларды орындады және екі ғарыш шаттл миссиясында, 1991 жылы STS-39 және 1992 жылы STS-52 миссияларында миссия маманы ретінде ұшты. Ол ғарышта 436,3 сағат өткізген. Соңғы кезде Лейси Халықаралық ғарыш станциясында роботтық жүйелерді әзірлеу және пайдалану жөніндегі жетекші астронавт ретінде жұмыс істеді. STS-39 миссиясында Вич ультракүлгін астрономиялық камераны, рентген телескопын және сұйық гелиймен салқындатылған инфрақызыл телескопты қамтитын құралдар тобын басқаруға жауапты болды. Бұл құралдар Жер атмосферасы мен Оңтүстік шамы (Aurora Australis) туралы маңызды байқаулар жасады. 8 күндік, құпиялылығы жоқ Қорғаныс министрлігінің миссиясы 1991 жылдың 28 сәуірінде Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан «Дискавери» орбиталық кемесімен ұшырылып, 1991 жылдың 6 мамырында Кеннедиге қонды. STS-52 – 10 күндік миссия болды, оның барысында экипаж италян-американдық бірлескен жоба – лазерлік геодинамикалық спутнигін (LAGEOS) сәтті орбитаға шығарды. Олар сондай-ақ француз және американдық эксперименттермен алғашқы АҚШ микрогравитациялық жүктемесін (USMP) пайдаланды. Вич миссиядағы негізгі қашықтан басқару жүйесі (RMS) операторы болды және Канадада жасалған Space Vision System (SVS) жүйесінің алғашқы ұшу сынақтарын жүргізуге көмектесті. STS-52 1992 жылдың 22 қазанында Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылып, 1992 жылдың 1 қарашасында Кеннедиге қонды. Ол Гавайидегі Гонолулу қаласындағы Тынық мұхиты ұлттық мемориалдық зиратына жерленген.