Кіріспе

Американдық ғарышкер және инженер (1955 жылы туған)

Дональд Алан Томас (6 мамыр 1955 жылы туған) – американдық инженер және бұрынғы NASA ғарышкері.

Білім

1973 жылы Огайо штатының Кливленд Хайтс орта мектебін бітірді; 1977 жылы Кейс-Уэстерн Резерв университетінен физика ғылымдарының бакалавры дәрежесін алды, ал 1980 және 1982 жылдары Корнелл университетінен материалтану ғылымдарының магистрі және докторы ғылымын қорғады. Оның диссертациясы ниобийдың суперөткізгіштік қасиеттеріне кристалдық ақаулардың және үлгінің тазалығының әсерін бағалауға арналған.

Ерте өмір және білім

1982 жылы Корнелл университетін бітіргеннен кейін Томас Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы AT&T Bell Laboratories компаниясына техникалық қызметкерлердің аға мүшесі ретінде жұмысқа орналасты. Оның міндеттеріне жартылай өткізгіш құрылғылардың жоғары тығыздықтағы қосылыстары үшін жаңа материалдар мен технологияларды әзірлеу кірді. Сонымен қатар, ол Нью-Джерси штатындағы Трентон мемлекеттік колледжінің физика факультетінде адъюнкт-профессор болып жұмыс істеді. Оның екі патенты бар және бірнеше техникалық мақаланың авторы. 1987 жылы AT&T компаниясынан кетіп, Техас штатының Хьюстон қаласындағы Lockheed Engineering and Sciences Company компаниясында жұмыс істеді, онда оның міндеттері ғарыш кемесінің жүктемелерінде қолданылатын материалдарды қарап шығуды қамтыды. 1988 жылы ол НАСА-ның Линдон Б. Джонсон ғарыш орталығына материалдар инженері болып жұмысқа қабылданды. Оның жұмысы Ғарыш станциясы "Азаттық" үшін арналған күрделі материалдардың қызмет ету мерзімін болжауды қамтыды. Ол сондай-ақ 1990 жылдың қаңтар айында STS-32 рейсімен ұшқан микрогравитациялық бұзылыстар экспериментінің жетекші зерттеушісі болды. Бұл эксперимент орбиталық аппарат пен экипаж тудырған бұзылыстардың ғарышта кристалл өсуіне тигізетін әсерін зерттеді.

NASA мансабы

1990 жылдың қаңтар айында NASA таңдаған Томас 1991 жылдың шілдесінде ғарышкер болды. Томас астронавт бағдарламасына екі рет үміткерлігі қабылданбады. Ол пилоттық куәлігін алып, университет курсын оқытып, білімін жетілдіру арқылы өзге үміткерлерден өзгешеленуге бекінді. Үшінші рет қатысқанда 100 жартылай финалисттің қатарына ілікті. Хьюстонға шақырылып, бір апталық медициналық тексеруден және сұхбаттасудан өткеніне қарамастан, одан бас тартты. Соңында ол Хьюстонға 1500 мильден астам қашықтыққа көшіп, төртінші өтініші қабылданды. Томас Астронавт кеңсесінің қауіпсіздік, операцияларды дамыту және жүктер бөлімдерінде қызмет етті. Ол Шаттл STS-47, STS-52 және STS-53 миссияларында ғарыш кемесімен байланысшы (CAPCOM) болды. 1999 жылдың шілдесінен 2000 жылдың маусымына дейін Ресейдің Мәскеу қаласындағы Гагарин атындағы ғарышкерлерді даярлау орталығында NASA операцияларының директоры болып жұмыс істеді. Төрт ғарышқа ұшуға қатысып, 1040 сағаттан астам уақытты ғарышта өткізді. Ол STS-65 (8 шілде 1994 – 23 шілде 1994), STS-70 (13 шілде 1995 – 22 шілде 1995), STS-83 (4 сәуір 1997 – 8 сәуір 1997) және STS-94 (1 шілде 1997 – 17 шілде 1997) миссияларында маман ретінде қатысты. Бастапқыда Халықаралық ғарыш станциясының (ISS) 6-шы экспедициясының құрамына енгізілгенімен, ұзақ мерзімді ғарышқа ұшу мүмкіндігіне әсер ететін медициналық мәселе туындағандықтан, ұшуға қатысуы тоқтатылды. Томас ғарышта 1040 сағаттан астам уақыт өткізді. STS-83 «Колумбия» (4 сәуір 1997 – 8 сәуір 1997). STS-83 «Микрогравитациялық ғылым зертханасы» (MSL 1) Spacelab миссиясы, шаттлдың үш отын жасушасының қуат генераторларының бірінде туындаған мәселелерге байланысты қысқартылды. Миссия 95 сағат 12 минутқа созылып, Жердің 63 айналымында 1,5 миллион мильді басып өтті. STS-94 «Колумбия» (1 шілде 1997 – 17 шілде 1997) «Микрогравитациялық ғылым зертханасы» (MSL 1) Spacelab миссиясының қайта ұшуы болды және микрогравитациядағы материалдар мен жану ғылымдарын зерттеуге бағытталды. Миссия 376 сағат 45 минутқа созылып, Жердің 251 айналымында 6,3 миллион мильді аралады.

НАСА-дан кейінгі мансап

Дон Томас Мэриленд штатының Тоусон қаласындағы Тоусон университетінің Уиллард Хакерман математика және ғылым академиясының жетекшісі. Ол жеке ұшқыш, бір қозғалтқышты құрлықтағы ұшақтар мен жолтырықтарда 250 сағаттан астам, ал НАСА-ның Т-38 реактивтік ұшағында миссия маманы ретінде 800 сағаттан астам ұшқан. Бұл STS-70 рейсіне сілтеме.

Ұйымдар

Тау Бета Пи; Ғарыш саяхатшылары қауымдастығы (АСЕ).

Марапаттар мен құрметтер

1977 жылы Кейс-Вестерн Резерв университетін үздік дипломмен бітірді. 1989 жылы NASA үздік үздіксіз қызмет көрсеткені үшін сыйлық алды. 4 НАСА тобының жетістік сыйлығының, 4 НАСА ғарыш ұшу медалінің, 2 НАСА ерекше қызмет медалінің және НАСА ерекше қызмет орденінің иегері. 2014 жылдың шілдесінде зейнеткер ғарышкер Дон Томас Тим Рикардтың "Brewster Rockit" комиксінде R.U. Sirius ғарыш кемесіне арнайы қонақ ретінде енді, комикс уақытқа қарамастан қазіргі заманда өрбуде. 4 шілдеде ғарыш кемесі экипажы оның 1995 жылғы миссиясының бір құстың Space Shuttle-ға шабуыл жасауы салдарынан кешіккенін еске алады. Сол құс қайтадан пайда болып, ғарыш кемесінің терезелерін тоқылдатады, сонда Томас құсқа қарызы бар екенін мойындайды.