Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалияда көлік жүйесі әртүрлі. Португалияда жолдар желісі бар, олардың шамамен жартысы 44 автожолдың құрамына кіреді. Brisa – ең ірі автожолдарды басқаруға концессия алған компания. 89 015 км² аумақты алып жатқан материктік Португалияда Лиссабон, Порту, Фару және Бежа қалаларының жанында орналасқан 4 халықаралық әуежай бар. Ұлттық теміржол қызметін Comboios de Portugal компаниясы көрсетеді. Ірі теңіз порттары Лейксоэш, Авейру, Фигейра-да-Фош, Лиссабон, Сетубал, Синеш және Фару қалаларында орналасқан.
Transport in Portugal is diversified. Portugal has a network of roads, of which almost are part of a 44 motorways system. Brisa is the largest highway management concessionaire. With 89,015 km2, Continental Portugal has 4 international airports located near Lisbon, Porto, Faro and Beja. The national railway system service is provided by Comboios de Portugal. The major seaports are located in Leixões, Aveiro, Figueira da Foz, Lisbon, Setúbal, Sines and Faro.
Жолдар
1972 жылы «Бриса» компаниясы 1981 жылдың соңына дейін жолдар салуды аяқтауға міндеттелді. Бірінші кезектегі мақсат – А1 деп аталатын, ел астанасы Лиссабоннан Португалияның екінші ірі қаласы Портоға дейін созылатын тас жол. Бұл тас жол елдің солтүстігіндегі өнеркәсіптік қызметтің маңызды байланысына айналып, «Бриса» желісіндегі ең көп трафик көлеміне ие болар еді. Сонымен қатар, Лиссабоннан оңтүстік жағалауындағы курорт аймақтарына жететін А2 тас жолының құрылысы да басталды. «Бриса» құрылғаннан кейін екі жыл өткен соң, оңшыл диктатура солшыл революциямен құлатылды. Жаңа үкімет «Брисаны» ұлттықтандыру бағдарламасына енгізіп, алдымен компанияның 40 пайызын, содан кейін 90 пайызын иеленді. Социалистік басқаруда жол құрылысы кезең-кезеңмен жалғасты. А1 және А2 тас жолдарының алғашқы бөлімдері салынысымен бірге, үкіметтік концессия іргелес бөліктерді де қамту үшін кеңейтілді. Бұған қоса, желіні кеңейтуге концессиялар берілді: А3 тас жолы Портудан Испания шекарасына дейін солтүстік-оңтүстік бағытындағы тас жолды ұзартуды, А4 тас жолы Портудан Амаранте қаласына дейін шығысқа қарай, ал А5 Лиссабоннан шамамен 40 шақырым (25 миль) батысқа қарай жағалауға дейін созылуы тиіс еді. Алайда, демократиялық үкіметтің алғашқы жылдарында желінің жалпы ұзындығы 1980-жылдар бойында ешқашан артпады. 1990-жылдары автомобильдердің пайдалануының өсуі мен жаппай тұтынудың ықпалымен көлік маңызды басымдыққа ие болды. 1985 жылы Португалияда премьер-министр Анибал Кавако Сильва басқаратын орталық-оңшыл социал-демократтар басқаратын жаңа үкімет билікке келді және экономикалық қызметке мемлекеттік бақылауды жеңілдетуді бастады. Ұзақ жылдар бойындағы баяу прогрестен кейін, үкімет көлік инфрақұрылымын жаңарту үшін кең ауқымды инвестициялық бағдарламаны бастады. Желілік және метро компанияларына да қаржы бөлінгенімен, ең көп қаражат тас жолдарға жұмсалды. 1990 жылы «Бриса» компаниясына 17,7 миллиард PTE тікелей капитал құйылды. Бұл инвестиция өте қажет болды, себебі Португалиядағы трафик көлемі Еуропалық Одақтағы басқа елдерге қарағанда жылдам өсіп жатты. 1990 мен 1996 жылдар аралығында орташа күндізгі трафик көлемі жыл сайынғы жалпы ішкі өнімнен шамамен 4,5 пайызға артық өсті. Үкімет жылдық инвестициялардың қарқынды бағдарламасын жалғастырды, бұл «Бриса» желісінің 1990 жылдан 1995 жылға дейін өсуіне мүмкіндік берді.
In 1972, Brisa was to construct of roadways by the end of 1981. The first priority was a highway designated as A1, a stretch reaching from the capital of Lisbon north to Porto, Portugal's second largest city. This highway would become a crucial link to the industrial activity in the north of the country and experience the highest traffic volumes in Brisa's network. Construction also began on the A2, which was projected to reach from Lisbon to resort areas on the southern coast. Two years after the establishment of Brisa, the right wing dictatorship was overthrown by a leftist revolution. The new regime included Brisa in a program of nationalization, first taking control of 40 percent of the company and eventually gaining a 90 percent share. Road construction continued stretch by stretch under socialist control. As the first highway sections were completed on the A1 and A2, the government concession was expanded to include adjoining stretches. In addition, concessions were granted for expansions to the network: the A3 would extend the north–south highway from Porto up to the Spanish border, the A4 would reach east from Porto to the city of Amarante, and the A5 was to reach from Lisbon about 25 mile (40 km) west to the coast. However, during the first years of democratic government, the combined length of the network never exceeded through the 1980s. Transportation was seen as a priority in the 1990s, pushed by the growing use of automobiles and mass consumption. In 1985, a new government led by the center right Social Democrats headed by Prime Minister Aníbal Cavaco Silva, came to power in Portugal and began loosening the state's control over economic activity. After years of slow progress, the government began an extensive investment program to bring the transportation infrastructure up to date. While some funds were earmarked for railroad and subway companies, the largest share went to highways. Brisa received a direct capital injection of PTE 17.7 billion in 1990. The investment was urgently needed, since traffic volume in Portugal was growing at a faster rate than any other country in the European Union. Average daily traffic volume increased at a rate about 4.5 percent more than the gross domestic product each year between 1990 and 1996. The government kept up its intensive program of annual investments, allowing Brisa's network to grow from in 1990 to in 1995.
Ұлттық темір жол жүйесі
Португалиядағы басты пойыз операторы – Comboios de Portugal. Теміржол инфрақұрылымын Infraestruturas de Portugal күтіп ұстайды.
The principal train operator in Portugal is Comboios de Portugal. Rail infrastructure is maintained by Infraestruturas de Portugal.
Қалалық қоғамдық көліктер
Екі ең ірі қалалық аймақта метро жүйелері бар: Лиссабон қалалық аймағындағы Лиссабон метрополитені және Metro Transportes do Sul, ал Порту қалалық аймағындағы Порту метрополитені, әрқайсысы бірнеше желіден тұрады. Португалияда Лиссабон трамвай қызметін бір ғасырдан астам уақыттан бері Companhia de Carris de Ferro de Lisboa (Carris) компаниясы қамтамасыз етіп келеді. Портода 1895 жылдың 12 қыркүйегінде Іберия түбегіндегі алғашқы үш желілі трамвай желісінің құрылысы басталды. Барлық ірі қалалар мен қалаларда өздерінің жергілікті қалалық көлік желілерімен қатар такси қызметтері де бар.
The two largest metropolitan areas have subway systems: Lisbon Metro and Metro Transportes do Sul in the Lisbon metropolitan area and Porto Metro in the Porto Metropolitan Area, each with more than of lines. In Portugal, Lisbon tram services have been supplied by the Companhia de Carris de Ferro de Lisboa (Carris), for over a century. In Porto, a tram network, of three lines, began construction on 12 September 1895, the first in the Iberian Peninsula. All major cities and towns have their own local urban transport network, as well as taxi services.
Әуежайлар
Лиссабонның географиялық орналасуы оны көптеген шетелдік әуе компаниялары үшін бүкіл елдегі әуежайларда тоқтау орнына айналдырады. Үкімет Лиссабон Портела әуежайын ауыстыру мақсатында Лиссабоннан тыс, Монтижода жаңа әуежай салуға шешім қабылдады. Қазіргі таңда ең ірі әуежайлар Лиссабон, Порту, Фару, Фуншал (Мадейра) және Понта-Делгада (Азор аралдары) қалаларында орналасқан. Ұлттық әуе тасымалдаушысы – TAP Air Portugal.
Lisbon's geographical position makes it a stopover point for many foreign airlines at airports all over the country. The government decided to build a new airport outside Lisbon, in Montijo, to replace Lisbon Portela Airport. Currently, the most important airports are in Lisbon, Porto, Faro, Funchal (Madeira) and Ponta Delgada (Azores). The national airline is TAP Air Portugal.