Кіріспе

Португалияда көлік жүйесі әртүрлі. Португалияда жолдар желісі бар, олардың шамамен жартысы 44 автожолдың құрамына кіреді. Brisa – ең ірі автожолдарды басқаруға концессия алған компания. 89 015 км² аумақты алып жатқан материктік Португалияда Лиссабон, Порту, Фару және Бежа қалаларының жанында орналасқан 4 халықаралық әуежай бар. Ұлттық теміржол қызметін Comboios de Portugal компаниясы көрсетеді. Ірі теңіз порттары Лейксоэш, Авейру, Фигейра-да-Фош, Лиссабон, Сетубал, Синеш және Фару қалаларында орналасқан.

Жолдар

1972 жылы «Бриса» компаниясы 1981 жылдың соңына дейін жолдар салуды аяқтауға міндеттелді. Бірінші кезектегі мақсат – А1 деп аталатын, ел астанасы Лиссабоннан Португалияның екінші ірі қаласы Портоға дейін созылатын тас жол. Бұл тас жол елдің солтүстігіндегі өнеркәсіптік қызметтің маңызды байланысына айналып, «Бриса» желісіндегі ең көп трафик көлеміне ие болар еді. Сонымен қатар, Лиссабоннан оңтүстік жағалауындағы курорт аймақтарына жететін А2 тас жолының құрылысы да басталды. «Бриса» құрылғаннан кейін екі жыл өткен соң, оңшыл диктатура солшыл революциямен құлатылды. Жаңа үкімет «Брисаны» ұлттықтандыру бағдарламасына енгізіп, алдымен компанияның 40 пайызын, содан кейін 90 пайызын иеленді. Социалистік басқаруда жол құрылысы кезең-кезеңмен жалғасты. А1 және А2 тас жолдарының алғашқы бөлімдері салынысымен бірге, үкіметтік концессия іргелес бөліктерді де қамту үшін кеңейтілді. Бұған қоса, желіні кеңейтуге концессиялар берілді: А3 тас жолы Портудан Испания шекарасына дейін солтүстік-оңтүстік бағытындағы тас жолды ұзартуды, А4 тас жолы Портудан Амаранте қаласына дейін шығысқа қарай, ал А5 Лиссабоннан шамамен 40 шақырым (25 миль) батысқа қарай жағалауға дейін созылуы тиіс еді. Алайда, демократиялық үкіметтің алғашқы жылдарында желінің жалпы ұзындығы 1980-жылдар бойында ешқашан артпады. 1990-жылдары автомобильдердің пайдалануының өсуі мен жаппай тұтынудың ықпалымен көлік маңызды басымдыққа ие болды. 1985 жылы Португалияда премьер-министр Анибал Кавако Сильва басқаратын орталық-оңшыл социал-демократтар басқаратын жаңа үкімет билікке келді және экономикалық қызметке мемлекеттік бақылауды жеңілдетуді бастады. Ұзақ жылдар бойындағы баяу прогрестен кейін, үкімет көлік инфрақұрылымын жаңарту үшін кең ауқымды инвестициялық бағдарламаны бастады. Желілік және метро компанияларына да қаржы бөлінгенімен, ең көп қаражат тас жолдарға жұмсалды. 1990 жылы «Бриса» компаниясына 17,7 миллиард PTE тікелей капитал құйылды. Бұл инвестиция өте қажет болды, себебі Португалиядағы трафик көлемі Еуропалық Одақтағы басқа елдерге қарағанда жылдам өсіп жатты. 1990 мен 1996 жылдар аралығында орташа күндізгі трафик көлемі жыл сайынғы жалпы ішкі өнімнен шамамен 4,5 пайызға артық өсті. Үкімет жылдық инвестициялардың қарқынды бағдарламасын жалғастырды, бұл «Бриса» желісінің 1990 жылдан 1995 жылға дейін өсуіне мүмкіндік берді.

Ұлттық темір жол жүйесі

Португалиядағы басты пойыз операторы – Comboios de Portugal. Теміржол инфрақұрылымын Infraestruturas de Portugal күтіп ұстайды.

Қалалық қоғамдық көліктер

Екі ең ірі қалалық аймақта метро жүйелері бар: Лиссабон қалалық аймағындағы Лиссабон метрополитені және Metro Transportes do Sul, ал Порту қалалық аймағындағы Порту метрополитені, әрқайсысы бірнеше желіден тұрады. Португалияда Лиссабон трамвай қызметін бір ғасырдан астам уақыттан бері Companhia de Carris de Ferro de Lisboa (Carris) компаниясы қамтамасыз етіп келеді. Портода 1895 жылдың 12 қыркүйегінде Іберия түбегіндегі алғашқы үш желілі трамвай желісінің құрылысы басталды. Барлық ірі қалалар мен қалаларда өздерінің жергілікті қалалық көлік желілерімен қатар такси қызметтері де бар.

Әуежайлар

Лиссабонның географиялық орналасуы оны көптеген шетелдік әуе компаниялары үшін бүкіл елдегі әуежайларда тоқтау орнына айналдырады. Үкімет Лиссабон Портела әуежайын ауыстыру мақсатында Лиссабоннан тыс, Монтижода жаңа әуежай салуға шешім қабылдады. Қазіргі таңда ең ірі әуежайлар Лиссабон, Порту, Фару, Фуншал (Мадейра) және Понта-Делгада (Азор аралдары) қалаларында орналасқан. Ұлттық әуе тасымалдаушысы – TAP Air Portugal.