Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Елдің кедейлігінің тікелей салдары ретінде Йемен көлік инфрақұрылымы және коммуникация желісі тұрғысынан Жакын Шығыстағы көрші елдерімен салыстырғанда нашар жағдайға ие. Жолдар көбінесе сапасыз, бірақ жүйеге жаңартулар енгізу үшін бірнеше жоба жоспарланған. Теміржол желісі жоқ, әуежай жағдайын жақсартуға жасалған әрекеттер тоқтап қалды, телефон және Интернет қолданысы мен мүмкіндіктері шектеулі. Аден порты 2002 жылғы шабуылдан кейін жақсы қалпына келді; 2004 және 2005 жылдары контейнер айналымы едәуір артты. Дегенмен, 2006 жылы жүк тасымалдаушылар үшін сақтандыру төлемдерінің өсуі болашақта айналымды азайтуы мүмкін. 2005 жылдың жазында порттың негізгі нысаны – Аден контейнерлік терминалын келесі 30 жылға немесе одан да көпке Дубай порттары халықаралық компаниясы басқаратыны туралы хабарлама, болашақта кеңейту мүмкіндігін береді.
As a direct consequence of the country's poverty, Yemen compares unfavorably with its Middle Eastern neighbors in terms of transportation infrastructure and communications network. The roads are generally poor, although several projects are planned to upgrade the system. There is no rail network, efforts to upgrade airport facilities have languished, and telephone and Internet usage and capabilities are limited. The Port of Aden has shown a promising recovery from a 2002 attack; container throughput increased significantly in 2004 and 2005. However, the expected imposition of higher insurance premiums for shippers in 2006 may result in reduced future throughput. The announcement in summer 2005 that the port's main facility, Aden Container Terminal, would for the next 30 or more years be run by Dubai Ports International brings with it the prospect of future expansion.
Жолдар
Йеменнің аумағын ескерсек, оның жол көлігі жүйесі өте шектеулі. Йеменде 71 300 шақырым жол бар, оның тек 6 200 шақырымы асфальтталған. Солтүстікте Сана, Таиз және Әл-Худейда қалаларын байланыстыратын жолдар жақсы күйде, сондай-ақ қалааралық автобус жүйесі де жақсы. Ал оңтүстікте Аден-Таиз жолынан басқа жолдар жөндеуді қажет етеді. 2005 жылдың қараша айында Дүниежүзілік банк Йеменнің ауылдық жолдарды жоспарлау және инженерлік әлеуетін арттыру мақсатында 200 шақырымдық аралық ауылдық жолдарды және 75 шақырымдық ауылдық кіреберіс жолдарын жаңартуға 40 миллион АҚШ доллары көлеміндегі жобаны мақұлдады. Қазіргі уақытта Аденді (оңтүстікте) Амранмен (солтүстікте) байланыстыратын, құны 1,6 миллиард АҚШ долларына бағаланған тас жол салу жоспарлануда. Бұл жолда 10-нан астам туннель болады және оңтүстік жағалау мен Сауд Арабиясымен шектесетін солтүстік аймақ арасындағы сапар уақытын екі есеге қысқартады. Ұлыбритания үкіметі әскери және азаматтық қызметкерлеріне, сондай-ақ британдық туристерге Йемендегі жолдарды пайдалану туралы ескерту жасады: «Құқық пен тәртіп бұзылған жағдайда ірі қалаларға кіретін және шығатын бағыттар жабылуы мүмкін. Егер Санадан тыс жерге көлікпен сапар жасағыңыз келсе, Йемен туристік полициясынан алдын ала рұқсат алу қажет. Саяхат рұқсатын алуға кем дегенде 24 сағат уақыт кетеді, оны алудың ең оңай жолы – саяхат агенті арқылы. Рұқсатсыз сапар жасау тұтқындалуға және депортацияға әкелуі мүмкін. Санадан тыс жерлерде біздің консулдық көмегіміздің шектеулі екенін ескеріңіз, себебі саяхатқа шектеулер бар. Аден, Лахиж және Әл-Далидегі жағдайлар Аден-Сана жолының жабылуына әкеп соқты. Бұл жағдайлар қысқа мерзімді болды, бірақ жолмен сапар жасауды жоспарласаңыз, сапарға шығар алдында жол ашық екеніне көз жеткізіңіз. Йеменде халықаралық жүргізуші куәлігімен көлік жүргізуге болады. Жол жүру стандарты төмен, ал таулы жолдар қауіпті. Түнде негізгі қалалардың сыртында жол жүруден аулақ болыңыз. Йемендегі азаматтық соғыстардан қалған миналық далалардан сақтану қажет. Тәжірибелі гидсіз, әсіресе оңтүстік және орталық таулы аймақтарда белгіленбеген жолдарға шығу өте қауіпті болуы мүмкін».
Considering Yemen's size, its road transportation system is extremely limited. Yemen has 71,300 kilometers of roads, only 6,200 kilometers of which are paved. In the north, roads connecting Sanaa, Taizz, and Al Hudaydah are in good condition, as is the intercity bus system. In the south, on the other hand, roads are in need of repair, except for the Aden–Taizz road. In November 2005, the World Bank approved a US$40 million project to upgrade 200 kilometers of intermediate rural roads and 75 kilometers of village access roads as part of a larger effort to strengthen Yemen's rural road planning and engineering capabilities. Plans are underway to build an estimated US$1.6 billion highway linking Aden (in the south) and Amran (in the north). The road will include more than 10 tunnels and halve the travel time between the southern coast and the northern border with Saudi Arabia. The British government has a clear warning for their military and civilian employees, or British tourists, about using the roads in Yemen: “In the event of a breakdown of law and order access routes in and out of major cities may be blocked. If you wish to drive outside Sana’a you will need prior permission from the Yemen Tourist Police. Travel permits may take at least 24 hours to be issued and are easiest to obtain through a travel agent. Travel without such permission is likely to result in detention and possible deportation. You should be aware that the consular assistance we can offer outside Sana’a is limited due to restrictions on travel. There have been disturbances in Aden, Lahij and al Dhali’, which have resulted in closures of the Aden Sana’a road. These have been short lived but if you intend to travel by road you should check that the road is open before starting your journey. You can drive in Yemen on an International Driving Permit. Driving standards are poor and mountain roads hazardous. You should avoid all road travel outside the main cities at night. Care should also be taken to avoid minefields left over from Yemen's civil wars. Travelling off well used tracks without an experienced guide could be extremely hazardous, particularly in parts of the south and the central highlands."
Темір жолдар
Йеменде бірнеше ұсыныстар болғанына қарамастан темір жол жоқ. 20 ғасырдың басында Осман империясы Хиджаз темір жолын Йеменге дейін созуды ұсынды, бірақ бұл жоспар іске аспады. 1916 жылы Корольдік инженерлер Адендегі Маалладан Шейх Османға дейін бір метрлік темір жол салды. Кейіннен бұл темір жол Эль-Худадқа дейін созылды, жалпы ұзындығы 29 миль (47 км) болды. Бұл жолды 1929 жылы жабылатынша Үндістанның Солтүстік-Батыс темір жолы басқарды. Соңғы кезде, 2005 жылы Йемен үкіметі көлік инфрақұрылымын жаңарту жөніндегі жалпы жобаның аясында темір жол байланыстарын зерттеуді бастады. 2008 жылы Перс шығанағы ынтымақтастық кеңесі Йеменді бірыңғай аймақтық темір жол жүйесі жоспарларына қосуға келісіп, мүмкіндіктерді зерттеуді бастады. Йемен Аденнен басталатын жағалау бағытын қалайтынын мәлімдеді.
Yemen does not have any railways, despite several proposals. At the beginning of the 20th century, the Ottoman Empire suggested that the Hejaz railway be extended to Yemen, but this never materialized. In 1916 the Royal Engineers built a metre gauge railway from Ma'alla in Aden to Sheikh 'Othman. This was later extended to El Khudad, a total distance of 29 mile (47 km). The line was operated by the North Western Railway of India until it closed in 1929. More recently, in 2005, the Yemeni government began to investigate rail connections as part of an overall initiative to upgrade its transportation infrastructure. In 2008 the Gulf Cooperation Council announced that it had agreed to include Yemen in plans for an integrated regional rail system and launched feasibility studies. Yemen has expressed preference for a coastal route beginning in Aden.
Порттар мен сауда теңізшілігі
Йеменнің негізгі порттары – Аден, Әл-Худейда, Мукала және Моха; Аден – басты порт болып табылады. Сонымен қатар, Рас-Иса мұнай экспорты үшін тиеу пункті қызметін атқарады, ал шағын көлемдегі жүк Ништун арқылы тасымалданады. Йеменнің жағалау күзеті 2002 жылы құрылған. АҚШ жағалау күзетінің веб-сайтында айтылғандай, олар Йемен жағалау күзетіне патрульдік қайықтармен көмектескен: «АҚШ жағалау күзеті Йемен жағалау күзеті үшін екі 87 футтық Protector класындағы жағалау күзет қайығын салуға келісімшарт жасады. 2009 жылдың 11 қыркүйегі. 2009 жылдың 11 қыркүйегінде Жағалау күзеті Локпорттағы Bollinger Shipyards, Inc. компаниясына Йемен жағалау күзеті үшін екі 87 футтық Protector класындағы жағалаулық патрульдік қайықтарды салуға 28,2 миллион долларлық келісімшарт берді. АҚШ жағалау күзетінің (USCG) Халықаралық сатып алу кеңсесі (CG 922) 2009 жылдың 13 мамырында осы қайықтарды сатып алу туралы өтініш алды. USCG 2011 жылдың тамызында Йеменге жеткізілімді күтеді. Бұл сатып алу – АҚШ және Йемен жағалау күзеттері арасындағы ұзақ мерзімді қарым-қатынасты нығайтатын бірқатар жобалардың бірі. 2003 жылдан бері USCG Йемен жағалау күзетіне сегіз 44 футтық моторлы құтқару қайығын, он екі 25 футтық Defender қайығын және төрт 42 футтық жылдам жауап қайығын (SPC NLB) жеткізді. USCG сондай-ақ Йемен жағалау күзеті үшін 26 мобильді оқу тобының сапарын және USCG мектептерінде 54 тұрақты оқу орынын ұсынды».
Yemen's main ports are Aden, Al Hudaydah, Mukalla, and Mocha; Aden is the primary port. In addition, Ras Isa serves as the loading point for oil exports, and a small amount of cargo passes through Nishtun. The Yemen Coast Guard was established in 2002. According to the US Coast Guard website, they helped the Yemen Coast Guard with their patrol boats: “US Coast Guard Awards Contract to Build Two 87 foot Protector class Coastal Patrol Boats for the Yemen Coast Guard. September 11, 2009. The Coast Guard awarded a $28.2 million contract to Bollinger Shipyards, Inc., in Lockport, La., on September 11, 2009, to build two 87 foot Protector class Coastal Patrol Boats for the Yemen Coast Guard. The Office of International Acquisition (CG 922) at the U. S. Coast Guard (USCG) received a request from the Navy International Programs Office (IPO) to procure these boats on May 13, 2009. The USCG anticipates the delivery to Yemen in August 2011. This procurement is the latest in a series of projects, which further strengthen the longstanding relationship between the US Coast Guard and the Yemen Coast Guard. Since 2003, the USCG has delivered eight 44 foot Motor Life Boats, twelve 25 foot Defender Response Boats, and four 42 foot Fast Response Boats (SPC NLB) to the Yemen Coast Guard. The USCG has also provided 26 mobile training team visits and 54 resident training slots in USCG schools to the Yemen Coast Guard.”
Йеменде теңіз шаруашылығы үшін Йемен порттары басқармасы күтіп ұстайтын бірнеше маяктар да бар, ол «Аден портының» бөлімшесі болып табылады.
Yemen also has some lighthouses that are maintained for sea navigation by the Yemen Ports Authority, an extension of the “Port of Aden.”
Ішкі су жолдары
Йеменде маңызды ұзындықтағы су жолдары жоқ.
Yemen has no waterways of any significant length.
Азаматтық авиация және әуежайлар
Йеменде 57 әуежай бар, оның 17-сінің ұшу-қону жолағы асфальтталған. 57 әуежайдың 5-і халықаралық: Аден халықаралық, Сана халықаралық, Тайз, Раян және Әл-Худейда. 2001 жылы Аден халықаралық әуежайының күрделі реконструкциясы мен кеңейту жұмыстары аяқталды, оның ішінде ірі, алыс қашықтыққа ұшатын ұшақтарды қабылдай алатын жаңа ұшу-қону жолағы да болды. 2004 жылға дейін осы әуежайды өңірлік жүк тасымалы орталығына айналдырып, "әуе жүк кентін" құру жоспарлары сәтсіз аяқталды. Құрылыс 2003 жылдың қаңтар айында басталғанмен, жыл соңына қарай басқарушы компания таратылды. Yemenia – ұлттық әуе компаниясы; 1996 жылы ол бұрынғы ұлттық тасымалдаушы Оңтүстік Йеменді өз құрамына қосты. Қазіргі уақытта Сауд Арабиясының 49 пайызына және Йемен үкіметінің 51 пайызына тиесілі Yemenia компаниясы жекешелендіріледі деп күтілуде, бірақ саудтар тарапынан қарсылық бар. 2001 жылы әуе компаниясы 858 000 жолаушы тасымалдады. Авиакомпанияның қазіргі 12 ұшақтан тұратын паркі тез ескіріп бара жатқандықтан, 2002 жылы сегіз жылға үш жаңа ұшақ жалданып алынды, ал 2006 жылдың басында әуе компаниясы 2012 жылдан бастап тағы төрт ұшаққа опциямен қоса алты жаңа ұшақ сатып алу жоспарларын жариялады.
Yemen has 57 airports, 17 of which have paved runways. Of the 57 airports, 5 are international: Aden International, Sanaa International, Taizz, Rayyan, and Al Hudaydah. A major reconstruction and expansion of Aden International was completed in 2001, including a new runway that can handle large, long haul aircraft. Plans to make that airport a regional cargo hub, with an "air cargo village" by 2004 appear to have failed. Although construction began in January 2003, by the end of the year the managing company had dissolved. Yemenia is the national airline; in 1996 it absorbed South Yemen, the former national carrier. It is expected that Yemenia, which is currently 49 percent owned by the Saudi Arabian government and 51 percent owned by the Yemen government, will eventually be privatized, but there has been resistance from the Saudis. In 2001 the airline carried 858,000 passengers. Because the airline's existing fleet of 12 airplanes is rapidly becoming outdated, in 2002 three new aircraft were leased for eight years, and in early 2006 the airline announced plans to acquire six new aircraft, with options for an additional four, beginning in 2012.