Кіріспе

Кливленд класы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған жеңіл крейсерлер тобы. Бұл – ең көп саны құраған жеңіл крейсерлер класы. Барлығы 52 кемеге тапсырыс берілді, ал 36 кеме құрылып аяқталды, олардың 27-сі крейсер, тоғызы жеңіл авиатасымалдағыш ретінде пайдаланылды. Соғыс аяқталғаннан кейін бірнеше жылдың ішінде олар қолданыстан шығарылды, бірақ алтауы зымырандық кемелерге түрлендірілді, олардың кейбіреулері 1970-ші жылдарға дейін қызмет етті. Кластың бір кемесі қазір мұражай кемесі ретінде сақталған.

Даму

Кливленд класы алдыңғы Крейсерлер класының дамуы ретінде, бұрынғы АҚШ крейсерлерімен салыстырғанда, ұзақ қашықтықтағы теңіз жүзу мүмкіндігін, әуе шабуылына қарсы қару-жарақ пен торпедадан қорғанысты арттырды. 1930 жылғы Лондон теңіз келісімінен кейін АҚШ Әскери-теңіз күштері 6 дюймдік зеңбіректермен жабдықталған жеңіл крейсерлерге қайта қызығушылық танытты, себебі Әскери-теңіз күштері 8 дюймдік зеңбіректердің минутына үш оқ ату жылдамдығына, 6 дюймдік зеңбіректердің минутына он оқ ату жылдамдығымен салыстырғанда, наразылық білдірді. Осы кезде АҚШ Әскери-теңіз күштері әуе шабуылына қарсы нысана ретінде пайдалану үшін дрондарды қолдана бастады, олармен бомбалаушы және торпеда тасушы ұшақтарды модельдеуге болады. Симуляциялар көрсеткендей, атыс басқару жүйелері мен компьютерлер болмаса, флоттың кемелері болашақ соғыста күтілетін ұшақтардың көп санына қарсы көмектеспейді. Тек механикалық компьютерлердің салмағы 10 тоннаға дейін жетеді және салмақ пен қорғау үшін палубаның астында орналастырылуы керек еді. Екінші дүниежүзілік соғыс көрсеткендей, соғысқа дейінгі болжамдар тым оптимистік болды, өйткені әрбір 20 мм-ден жоғары әуе шабуылына қарсы зеңбірек платформасы қашықтан басқарылатын болады, сондай-ақ атыс басқару және радарлық нысаналау жүйелерімен жабдықталады. Кливленд класы бастапқыда тығыз конструкцияланған, бірақ кемені кеңейту туралы өтініштер өндіріс қарқынына әсер ететініне байланысты қабылданбады. Кластың ауыр салмақ мәселесі әрбір жаңа құралды орнатқанда, қандай жабдықты алып тастау керектігін ойластыруды қажет етті. Мысалы, басқару радарын тығыз орнату үшін 20 мм оқ-дәрілік қоймаларды алып тастау қажет болды, онда 20 мм оқтар оқ жинағыштарына салынатын.

Қызмет

Кливленд класының крейсерлері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде негізінен Тынық мұхиты флотында, әсіресе Жылдам әскери-теңіз күштері тобында қызмет етті, ал кейбіреулері АҚШ Атлантика флотында Еуропа мен Африка жағалауларында қызмет етті. Бұл соғыс кемелерінің барлығы көп жұмыс істесе де, соғыстан аман қалды. Барлығы 1950 жылға дейін, Манчестерден басқа, 1956 жылға дейін қызметте болды. Корея соғысына ешқайсысы қайтадан іске қосылмады, себебі оларға кемелердің өзі сияқты үлкен экипаж қажет болды, сондықтан басқа кемелер қайтадан іске қосылды. 1959 жылдан бастап барлық өзгертілмеген кемелер резервтік флоттан бұзу үшін сатылды. Алты кеме, бастапқыда немесе кейіннен басқарылатын зымырандық крейсерлерге айналған кемелер, 1950 жылдары қайта іске қосылып, 1970 жылдарға дейін қызмет етті. Барлығы, әсіресе Талос қаруланған кемелер, бастапқы жобаға қарағанда үлкен тұрақсыздық мәселелеріне тап болды, себебі үстіне қосымша салмақ келді. Бұл Галвестон үшін ерекше қиын болды, нәтижесінде ол 1970 жылы мерзімінен бұрын қызметтен шығарылды. Оклахома-Сити мен Литтл-Рок 1970 жылдарға дейін қызмет етуі үшін көп мөлшерде балласт және ішкі құрылымдық өзгерістер қажет болды. Қызметте болған соңғы зымырандық кеме – Оклахома-Сити 1979 жылдың желтоқсан айында қызметтен шығарылды.

Мұражай кемесі

Кливленд класының бір кемесі қалды. "Литл-Рок" 1960 жылы қайта жөндеуден өтіп, "Гальвестон" класының CLG 4 (кейін CG 4) типті басқарылатын зымырандық жеңіл крейсері ретінде қайта тағайындалды. Қазір ол Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Буффало және Эри округінің әскери-теңіз паркінде мұражай кемесі ретінде орналасқан, "Салливанс" және "Крокер" кемелерімен бірге.