Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам басына шаққандағы ЖІӨ 3200 доллар Соломон аралдарын дамытылмаған елдер қатарына жатқызады. Еңбекке қабілетті халықтың 75% астамы көрінуге арналған шаруашылық және балық аулаумен шұғылданады.
A per capita GDP of $3,200 ranks Solomon Islands as a lesser developed nation. Over 75% of its labour force is engaged in subsistence farming and fishing.
Экономикалық тарих
1998 жылға дейін тропикалық ағашқа әлемдік бағалар күрт төмендегенге дейін, Сүлеймен аралдарының басты экспорттық тауары ағаш болды. Соңғы жылдары Сүлеймен аралдарындағы орман ресурстары қауіпті деңгейде тозығы жетті. Сүлеймен аралдары 2000 жылдың маусымындағы этникалық қақтығыстардан бұрын Азиядағы қаржы дағдарысының салдарынан ауыр соққыға ұшырады. Азия Даму Банкінің бағалауынша, тропикалық ағаш нарығының құлдырауы Сүлеймен аралдарының ЖІӨ-ін 15%-дан 25%-ға дейін кемітті. Ағаш өңдеу саласындағы жұмыс орындарының шамамен жартысы жойылды. Үкімет ағаш шаруашылығы саясатын реформалауды көздеп отыр, мақсаты – орманды тұрақты пайдалану қағидалары бойынша қайта жаңарту. 2000 жылдың маусымындағы этникалық қақтығыстардан кейін пальма майы мен алтын экспорты тоқтатылды, ал ағаш экспорты азайды.
Until 1998, when world prices for tropical timber fell steeply, timber was Solomon Islands main export product. In recent years, Solomon Islands forests were dangerously overexploited. Solomon Islands was particularly hard hit by the Asian financial crisis even before the ethnic violence of June 2000. The Asian Development Bank estimates that the crash of the market for tropical timber reduced Solomon Island's GDP by between 15% 25%. About one half of all jobs in the timber industry were lost. The government has said it will reform timber harvesting policies with the aim of resuming logging on a more sustainable basis. In the wake of the ethnic violence in June 2000, exports of palm oil and gold ceased while exports of timber fell.
Ақша өсірілетін дақылдар
Маңызды ақшалай дақылдар мен экспорт тауарларына копра және пальма майы жатады.
Important cash crops and exports include copra and palm oil.
Алтын
1998 жылы Гуадалканалдағы Голд-Риджде алтын өндірісі басталды.
In 1998 gold production began at Gold Ridge on Guadalcanal.
Балық аулау
Соломон аралдарының мол балық ресурстарын игеру экспортты арттыруға және ішкі экономиканы дамытуға ең жақсы мүмкіндік береді. Елдегі жалғыз балық консерві зауытын басқарған жапон-соломондық Solomon Taiyo Ltd. бірлескен кәсіпорны 2000 жылдың ортасында этникалық қақтығыстардың салдарынан жабылды. Зауыт жергілікті басқаруға қайта ашылса да, қазір тон балықты экспорттау Soltuna және NFD компаниялары арқылы қайта жанданды.
Exploitation of Solomon Islands' rich fisheries offers the best prospect for further export and domestic economic expansion. A Japanese joint venture, Solomon Taiyo Ltd., which operated the only fish cannery in the country, closed in mid 2000 as a result of the ethnic disturbances. Though the plant has reopened under local management, the export of tuna has resume now but under Soltuna and NFD.
Туризм
2017 жылы Соломон аралдары әлемдегі ең аз саяхатталатын елдердің бірі болды, онда бар болғаны 26 000 турист келді. 2016 және 2017 жылдары туризмнен түскен табыс шамамен 1,6 миллион халықаралық долларды (international dollars) құрады. Туризм – әлеуетті маңызды қызмет көрсету саласы, бірақ инфрақұрылымның жетіспеуі, көлік мүмкіндіктерінің шектеулі болуы және қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылықтар өсуіне кедергі келтіреді. Су астына шомылу (scuba diving) және Екінші дүниежүзілік соғыс тарихы – екі маңызды туристік тартымдылық.
In 2017, Solomon Islands was one of the least frequently visited countries in the world, with only 26,000 tourists. Tourism income in 2016 and 2017 was about Int'l$ 1.6 million (international dollars). Tourism is a potentially significant service industry but growth is hampered by the lack of infrastructure, transportation limitations and security concerns. Scuba diving and World War II history are two major tourist attractions. .
Шетелдік көмек
2000 жылдан бері Соломон аралдары үкіметінің төлем қабілеті нашарлап келеді. Ол қарыз алу мүмкіндігін толығымен пайдаланды; 2001 жылы дефицит ЖІӨ-нің 8%-ына жетті. Екі апта сайын жалақы төлеуге шамасы жетпейді және 2001 жылы мемлекеттік шығыстардың шамамен 50%-ын құраған шетелдік көмек есебінен түсетін қаражатқа ерекше тәуелді болды. Басты көмек көрсетушілер: Австралия – жылына 247 миллион доллар (2006 жыл), Жаңа Зеландия – жылына 14 миллион доллар (2004 жыл), Еуропалық Одақ, Жапония – жылына 40 миллион доллар (2005 жыл), Қытай Республикасы (Тайвань) – жылына кем дегенде 20 миллион доллар. Соломон аралдары ДСҰ-ның мүшесі.
Since 2000 the Solomon Islands government has become increasingly insolvent. It has exhausted its borrowing capacity; in 2001 the deficit reached 8% of GDP. It is unable to meet bi weekly payrolls and has become extraordinarily dependent on funds from foreign aid accounts, which provided an estimated 50% of government expenditure in 2001. Principal aid donors are Australia $247 Million per year (2006), New Zealand $14 Million per year (2004), the European Union, Japan $40 Million per year (2005), and the Republic of China (Taiwan) at least $20 Million per year
Solomon Islands is a member of the WTO.