Кіріспе

Архгалло (Уэльсше: Артал мап Моридд) – Джеффри Монмуттың баяндауы бойынша, бриттердің аңыз патшасы. Ол 339 ж.б.д. билік құрған. Ол патша Морвидтің екінші ұлы және Горбонианның інісі болды. Архгалло бастапқыда зұлым патша болып, ақсүйектерді жоқ қылып, ағасының жасағандарын жоюға тырысты. Ол ақсүйектерден ұрланған байлыққа ие болды. Бұл ақсүйектердің көтерілісіне әкеп соқты және олар Архгаллоны тақтан түсіріп, оның орнына ағасы Элидурды орнатты. Архгалло бес жыл бойы достарсыз және үйсіз, көрші елдерде саяхаттап, Британияға қайтып келді. Ол Калатериум ормандарында адасып жүргенде, ағасы Элидур оны тауып, құшақтап алды. Ол оны жақын қалаға алып барып, бір бөлмеге жасырды. Бір жыл бойы Элидур ауруға шалдыққандай болып, патшалықтың барлық ақсүйектерін өзіне шақырды. Олар келген соң Элидур әрқайсысынан Архгаллоға қайтадан адал болуға ант беруді талап етті, әйтпесе олардың басы кесіледі деп қорқытты. Олар келісіп, соңғысы ант бергеннен кейін Элидур Архгаллоны Йоркке алып барып, өзінің тәжін шешіп, Архгаллоның патшалығын қайта орнатты. Бұл оқиға Уильям Вордсворттың «Артегал және Элидуре» поэмасында айтылады. Архгаллоның екінші билігі кезінде ол бейбітшілік пен адалдықпен билік етті және бұрынғы әдеттеріне қайта оралмады. Он жыл бойы ол лайықтыларын байлықпен сыйлады және патшалықта әділдікті орнатты. Соңында ол комаға түсіп, қайтыс болды. Ол Лестерде жерленді, ал оның орнын Элидур басты. Архгаллоның екі ұлы – Марганус II және Эннианус кейін Британия патшалары болды.