Византия императрицасы Зоя Карбонопсинаның өмірбаяны мен регенттігі
Zoe Karbonopsina
Зоя Карбонопсина – Византия империясының императрицасы, Лео VI-ның әйелі, Константин VII-нің анасы. 913-919 ж. регент болды. Тарихы мен туыстығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зоя Карбонопсина, сондай-ақ Карвоунопсина немесе Карбонопсина, (Ζωὴ Καρβωνοψίνα), Византия империясының императрицасы және регенті. Ол Византия императоры Лев VI Дананың төртінші әйелі және Константин VII-нің анасы болды, 913 жылдан 919 жылға дейін оның регенті қызметін атқарды.
Zoe Karbonopsina, also Karvounopsina or Carbonopsina, (Ζωὴ Καρβωνοψίνα), was an empress and regent of the Byzantine Empire. She was the fourth spouse of the Byzantine Emperor Leo VI the Wise and the mother of Constantine VII, serving as his regent from 913 until 919.
Ерте өмір
Зоя Карбонопсина грек отбасында дүниеге келді. Ол елтіріші Феофан Исповедниктің туысы және адмирал Химериостың қызы болды.
Zoe Karbonopsina was born into a Greek family. She was a relative of the chronicler Theophanes the Confessor and a niece of the admiral Himerios.
Императрица
Зоя Лев VI-ның сүйіктісі болды; олар 906 жылдың 9 қаңтарында, 905 жылдың соңында болашақ Константин VII-ді дүниеге әкелгеннен кейін үйленді. Лев VI бұған дейін Евдокия Баянаға үйленуге құлшынбаған еді, ол 901 жылы босанғанда қайтыс болды. Патриарх Николай Мистикос Константинні өте тартыншақпен крещение рәсімінен өткізді, бірақ императордың төртінші рет үйленуіне тыйым салды. Лев VI Зояға көмектесетін дін қызметкері Томас арқылы үйленді, бірақ Николайдың некеге қарсылығын жалғастыруы 907 жылы оны қызметтен шеттетуге және орнына Евфимийді тағайындауға әкелді. Жаңа патриарх кінәлі дін қызметкерін шеттету арқылы, бірақ некені мойындау арқылы келісімге келуге тырысты.
Zoe was a mistress of Leo VI; they married on 9 January 906, after she had given birth to the future Constantine VII at the end of 905. which had already been reluctant to accept his third marriage to Eudokia Baïana, who died in childbirth in 901. Although the Patriarch Nicholas Mystikos reluctantly baptized Constantine, he forbade the emperor from marrying for the fourth time. Leo VI married Zoe with the assistance of a cooperative priest, Thomas, but Nicholas' continued opposition to the marriage led to his removal from office and replacement by Euthymios in 907. The new patriarch attempted a compromise by defrocking the offending priest but recognizing the marriage.
Регенттік
912 жылы Лео қайтыс болғаннан кейін, оның орнын кіші інісі Александр басты, ол Николай Мистикосты қайта шақырып, Зояны сарайдан қуды. Александр өмірінің соңына таяп, Болгариямен соғыс бастады. Александр 913 жылы қайтыс болғаннан кейін Зоя қайтып келді, бірақ Николай сенат пен дін қызметкерлерінен оны императрица ретінде қабылдамауға уәде алған соң, оны Константинопольдегі Әулие Евфемия монастырына жіберуге мәжбүр етті. Алайда, Николайдың сол жылы болгарларға жасаған ыңғайлылықтары оның беделін әлсіретті, және 914 жылы Зоя Николайды құлатып, оның орнына регент болды. Николай, оны императрица ретінде мойындағаннан кейін, патриарх лауазымында қалуға рұқсат алды. Зоя императорлық бюрократтар мен оның сүйіктісі, ықпалды генерал Лео Фокастың ақыл-қолдауымен билік жүргізді. Зояның алғашқы қадамы – Болгарияның Симеон I-ге берген ыңғайлылықтарын жою болды, соның ішінде оның императорлық атағын мойындау және оның қызы мен Константин VII арасындағы неке. Бұл Болгариямен соғысты қайтадан қоздырды, ол Византия үшін қиын басталды, себебі олар Оңтүстік Италиядағы және шығыс шекарасындағы әскери операциялармен айналысып жатты. 915 жылы Зояның әскері Арменияға жасалған араб шапқыншылығын жеңіп, арабтармен бейбіт келісімге келді. Бұл оның қолдарын босатып, Византияның Тракиясына терең шабуыл жасап, Адрианопольді басып алған болгарларға қарсы ірі жорық ұйымдастыруға мүмкіндік берді. Жорық кең ауқымда жоспарланды, мақсаты – солтүстіктен императорлық флот арқылы печенегтерді сатып алып, Болгарияға жеткізу. Алайда, печенегтермен одақ құру сәтсіз аяқталды, және Лео Фокас Анхиал шайқасында және 917 жылы Катасиртай шайқасында қатты жеңіліске ұшырады. Зоя Симеонға қарсы Сербиямен және мадьярлармен одақтасуға тырысты. Бұл да ешқандай нақты нәтиже бермеді, ал империяның әлсіздігіне сенген арабтар шабуылдарын жаңартты. Италиядағы көтерілістерді басуға көмектесуді сұраған Сицилия әмірлігімен жасалған ұятты келісім Зоя мен оның жақтастарының жағдайын жақсартқан жоқ.
When Leo died in 912, he was succeeded by his younger brother Alexander, who recalled Nicholas Mystikos and expelled Zoe from the palace. Shortly before his death, Alexander provoked a war with Bulgaria. Zoe returned upon Alexander's death in 913, but Nicholas forced her to enter the convent of St. Euphemia in Constantinople after obtaining the promise of the senate and the clergy not to accept her as empress. However, Nicholas' unpopular concessions to the Bulgarians later in the same year weakened his position and in 914 Zoe was able to overthrow Nicholas and replace him as regent. Nicholas was allowed to remain patriarch after reluctantly recognizing her as empress. Zoe governed with the support of imperial bureaucrats and the influential general Leo Phokas the Elder, who was her favorite. Zoe's first order of business was to revoke the concessions to Simeon I of Bulgaria, including the recognition of his imperial title and the arranged marriage between his daughter and Constantine VII. This renewed the war with Bulgaria, which began badly for the Byzantines who were distracted by military operations in Southern Italy and on the eastern frontier. In 915 Zoe's troops defeated an Arab invasion of Armenia, and made peace with the Arabs. This freed her hands to organize a major expedition against the Bulgarians, who had raided deep into Byzantine Thrace and captured Adrianople. The campaign was planned on a grand scale and intended the bribing and transportation of Pechenegs into Bulgaria by the imperial fleet from the north. However, the Pecheneg alliance failed, and Leo Phokas was crushingly defeated in the Battle of Anchialus and again at the Battle of Katasyrtai, both in 917. Zoe tried to ally with Serbia and the Magyars against Simeon. This also failed to produce any concrete results, and the Arabs, encouraged by the empire's weakness, renewed their raids. A humiliating treaty with the Emirate of Sicily, who were asked to help subdue revolts in Italy, did little to improve the position of Zoe and her supporters.
Кейінгі өмірі
919 жылы түрлі топтардың қатысуымен төңкеріс болды, бірақ Зоя мен Лео Фокасқа қарсы күштер жеңіске жетті. Нәтижесінде адмирал Романос Лекапенос билікке келді, қызы Елена Лекапенені Константин VII-ге үйлендіріп, Зояны Евфемия монастырына кері қайтарды.
In 919, there was a coup involving various factions, but the opposition to Zoe and Leo Phokas prevailed; in the end the admiral Romanos Lekapenos took power, married his daughter Helena Lekapene to Constantine VII, and forced Zoe back into the convent of Euphemia.