Филлип де Ротшильд: Шәрәпші, автокөлік жарысшысы және өнер қайраткері

Кіріспе

Шарап өсіруші және автожарысшы (1902–1988)

Филипп, де Ротшильд бароны (1902 жылдың 13 сәуірі – 1988 жылдың 20 қаңтары) – Ротшильд банктік әулетінің мүшесі, Гран-при автожарыстарының жүргізушісі, сценарист және драматург, театр және кино продюсері, ақын, сондай-ақ әлемдегі ең табысты шарап өсірушілердің бірі болды.

Ерте өмір

Парижде дүниеге келген Жорж Филипп де Ротшильд, барон Анри де Ротшильдтің (1872–1947) (Андре Паскаль атты драматург ретінде танымал) және Матильда Софи Анриетта фон Вайсвейлердің (1872–1926) кіші ұлы еді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, 12 жастағы Филипп Медок аймағындағы Пауиллак ауылындағы отбасының жүзім бағының қауіпсіздігіне жіберілді. Сол жерде ол ауыл шаруашылығына және шарап бизнесіне деген құмарлықты дамытты – бұл кәсіп 1853 жылдан бері оның отбасында болған, бірақ оның әкесі мен атасы оған көп қызығушылық танытпаған еді. Жастығында, Ротшильдтер отбасының тұрақты аристократиялық дәстүрлеріне түбегейлі қарамастан, Филипп де Ротшильд өте көрнекті тұлғаға айналды.

Автомобиль жарыстары

1920 жылдары Филипп бай өмір сүріп, көбінесе Париждің танымал түнгі клубтарының бірінде әдемі әйел, әдетте актриса, компаниясында болып өткізді. Филипптің ағасы Роберт Бенуамен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Армэ де л'Эйрде бірге қызмет еткендіктен дос болды және осы байланыс арқылы Филипп қысқа мерзімге Гран-при автожарыстарына қатысты. Әкесінен жылдам машиналарды жақсы көруді мұра еткен, бірақ жасырын болуды қалаған Филипп жарысқа қатысу үшін "Жорж Филипп" деген псевдонимді пайдаланды. Ротшильд өзінің Bugatti T35C машинасымен жарысып, 1929 жылғы Монако Гран-присінде төртінші орынды алып, орташа жетістіктерге жетті. Ол элиталық Bugatti командасының құрамында да қысқа уақыт өнер көрсетті, бірақ 1929 жылдың соңында автоспорттан кенеттен бас тартып, отбасылық шарап шаруашылығына көшті. Ротшильд өзінің алғашқы жарысына 1928 жылы Париж-Ницца автокөлігімен қатысты, ол қарызға алынған Hispano Suiza көлігімен жарысқан еді. Ол өзінің отбасын қорғау үшін, бұрынғы Targa Florio зауытының 37A (37317) T37 үлгісіндегі суперкомпрессорлы Bugatti көлігін сатып алғаннан кейін псевдонимді қабылдады. "Жорж Филипп" алғаш рет 1928 жылы Ле-Мандағы Bugatti Grand Prix жарысында жеке Bugatti иелері үшін өткен жарыста екінші орынды иеленді, жеңімпаз Андре Дубоннен кейін. 1929 жылы Ротшильд толық Гран-при спецификациясымен 35C үлгісіне өтуге шешім қабылдады. Ол көліктерге қатты ынтыққандықтан, үш көлікті тапсырыс берді. Жаңа көліктердің бірін пайдаланып, Жорж Филипп Антиб Гран-приіне қатысты. Рене Дрейфус және Филипп Этанселин сияқты жарыс жеңімпаздары көп болған жарыста Ротшильд 36-шы айналымда апатқа ұшырағанға дейін жарысқа басшылық етті. Екі аптадан кейін, көлік жөнделгеннен кейін, Жорж Филипп Монако Гран-присінде жеңімпаз Уильям Гровер Уильямстың артынан төртінші орынды иеленді. Жақсы нәтижелерге жеткені үшін Жорж Филипп үш аптадан кейін Бургундия Гран-присінде жеңіске жетіп, екінші Ротшильд T35C-де WD=Q3121583-тен озып кетті. Алайда, ол келесі жарыста алтыншы орында тұрғанда жарыстан шығып қалды. Ротшильдтің үшінші T35C көлігі болашақ барон үшін таныс адаммен үнемі жарысқа қатысты. Париж казиносындағы модель және экзотикалық биші Хелен Делангль өзінің кәсіби псевдонимі Hellé Nice атымен жолға шықты. Дегенмен, Жорж Филипп Монагог жұлдызы Луи Широнмен бірге зауыттық командада жүруге шақырылды. Ол команда үшін екі жарысқа қатысып, көлік бұзылуына байланысты жарыстың соңында артқа қарай жылды. 1929 жылғы Германия Гран-присінде, қатыгез Нюрбургринг Солтүстік шеңберінің айналасында, Жорж Филипп Широннан озып кеткен, бірақ қабырғаға соқтығысу оның Bugatti көлігінің осін зақымдап, көлікті баяулатты және Широнға озып, жеңіске жете берді. Атақ-даңқ артқан сайын Жорж Филипптің жасырындығы азайды. Оның соңғы қатысуы 1930 жылғы Ле-Мандағы 24 сағаттық жарыста болды, онда ол американдық Stutz көлігімен финиш сызығына жетпеді. Осыдан кейін Ротшильд "Жорж Филиппті" тыныш жерге қойып, Шато Мутон Ротшильдті басқаруға оралды. 1935 жылы Ротшильд және оның досы Жан Реймс бобслей командасын демеушілік еткен, олар "иудей дінін ұстанушы немістерді қудалау" деп атағандықтан, 1936 жылғы Германияның Гармиш-Партенкирхен қаласында өткен Қысқы Олимпиада ойындарына қатысудан бас тартты.

During the 1920s, Philippe lived the life of a wealthy playboy, often found in the company of a beautiful woman, usually an actress, at one of the popular night spots in Paris. Philippe's older brother had made friends with Robert Benoist when they served together in the Armée de l'Air during World War I and through this connection, for a short time Philippe took up Grand Prix motor racing. From his father, he inherited the love of fast cars, but wishing to maintain a low profile Philippe used the pseudonym "Georges Philippe" in order to race anonymously. Rothschild raced his own Bugatti T35C with moderate success, including coming fourth in the 1929 Monaco Grand Prix. He also made a brief appearance for the elite Bugatti works team, but at the end of 1929 he abruptly withdrew from motorsport, to concentrate on the family wine growing business. Rothschild made his first competition appearance in the Paris–Nice auto race of 1928, competing in a borrowed Hispano Suiza. After purchasing a supercharged Bugatti, the ex Targa Florio factory type 37A (37317) T37, he adopted the pseudonym to protect his family. 'Georges Philippe' made his first appearance at the 1928 Bugatti Grand Prix at Le Mans, a race solely for private Bugatti owners where he became second immediately after the winner André Dubonnet. For 1929, Rothschild decided to upgrade to a full Grand Prix specification Type 35C. In fact, he was so enamoured with the vehicles, he ordered three. Using one of the new cars, Georges Philippe was entered into the Grand Prix d'Antibes. In a field that included René Dreyfus and Philippe Étancelin, both race winners many times over, Rothschild led the race until he crashed out on the 36th lap. A mere two weeks later, with the car rebuilt, Georges Philippe finished a highly creditable fourth at the inaugural Grand Prix Automobile de Monaco, behind winner William Grover Williams. Continued improvement was finally rewarded when Georges Philippe won the Burgundy Grand Prix three weeks later, finishing ahead of WD=Q3121583 in a second Rothschild T35C. However, he was unfortunate to retire from the following race while running sixth. The third of Rothschild's T35Cs was regularly campaigned by a rather curious acquaintance for a future Baron. A model and exotic dancer at the Casino de Paris, Helene Delangle regularly took to the track under her professional pseudonym Hellé Nice. Nevertheless, Georges Philippe had attracted sufficient attention to be offered a factory drive alongside Monegasque star Louis Chiron. In his two races for the crack squad, Rothschild ran at the front of the field, before dropping back later in the race due to vehicle troubles. At the 1929 German Grand Prix, around the notorious Nürburgring Nordschleife, Georges Philippe was comfortably ahead of Chiron before contact with a wall caused damage to his Bugatti's axle, slowing the car and allowing Chiron to pass and take the victory. Unfortunately, increasing fame was wearing Georges Philippe's anonymity rather thin. His final appearance was in the 1930 24 Hours of Le Mans where, driving an American Stutz, he failed to finish. After this Rothschild quietly laid 'Georges Philippe' to rest, and returned to running Château Mouton Rothschild. In 1935, Rothschild and his friend, Jean Rheims, who were sponsoring a bobsled team, refused to participate in the 1936 Winter Olympics at Garmisch Partenkirchen, Germany, protesting what they called the "persecution of Germans of Jewish religion."

Шарап өсіруші

Автомобильдермен жарысқа қатысуына және 1932 жылы түсірілген «Lac aux dames» фильміне қарамастан (бұл фильм халықаралық деңгейде танымал болған алғашқы француз «сөйлейтін» фильмі, Викки Баумның романы негізінде жасалған, Марк Аллегре режиссерлік еткен, сценарийін Колетт жазған, ал басты рөлдерде Жан Пьер Амон мен Симон Симон ойнаған), сергекті Филипп де Ротшильд өзінің күшін және жаңалықтарын Пойяк қаласындағы Шато Мутон Ротшильдке арнады. Ол Шато Мутон Ротшильд жүзімдіктерінің басқаруын қолға алғанда жиырма жасқа толған еді. Екі жылдан кейін, 1924 жылы, ол Шатода бүкіл өнімді бөтелкеге құю туралы бұрын естілмеген идеяны ұсынды. Бұрын жүзім өндірушілер шарапты көтерме саудаға сататын, пісіру, бөтелкеге құю, таңбалау және сату шарап саудагерлерінің міндетіне кіретін. Филипп де Ротшильдтің мақсаты – өнімнің сапасын бақылауда ұстау және брендтің атауын насияттау болатын. Екі жыл өткен соң, ол Бордоның басқа да жетекші өндірушілерімен бірге бағаны реттеу туралы келісімге келді. Егер ол өнімнің сапасы өзінің жүзімдіктерінің жоғары стандарттарына сай келмейтін болса, сол жылғы өнімді Шато маркасымен сатудан бас тартатын. 1932 жылы Филипп де Ротшильд осы екінші сортты өнімді «Мотон Кадет» деген атпен қолжетімді бағадағы Бордо шарабы ретінде сата бастады. Бұл өнімнің сәттілігі соншалық, ол сұранысты қанағаттандыру үшін бүкіл Бордо айманындағы жүзімдіктерден жүзім сатып алуға мәжбүр болды. Бүгінде «Мутон Кадет» әлемдегі ең көп сатылатын қызыл шарап болып табылады. 1933 жылы Филипп Мутон Ротшильд иелігін көршілес Шато д’Армайакты сатып алып, кеңейтті. 1930 жылдардың соңына қарай Мутон Ротшильд шараптары әлемдегі ең жақсы шараптардың бірі деп танылды. Дегенмен, 1855 жылғы Бордо шараптарының ресми жіктелуінің нәтижесінде Мутон жүзімдігі әлі де «Екінші деңгей» деп бағаланды (бұл шарапшының ағылшын-еврей тегіне байланысты болған деген болжам бар) және Филипп де Ротшильд осы шешімді өзгерту үшін өмір бойына күресті.

Despite the time spent racing automobiles and producing the 1932 film Lac aux dames, the first French "talkie" to gain international recognition (adapted from a novel by Vicki Baum and directed by Marc Allégret, it had a script by Colette and starred Jean Pierre Aumont and Simone Simon), the energetic Philippe de Rothschild still devoted his energies and innovation to Château Mouton Rothschild in Pauillac. He was only twenty years old when he took over the operations of the Château Mouton Rothschild vineyards and two years later, in 1924, came up with the unheard of idea of bottling the entire vintage at the Château, an idea that other producers of Premier Cru wines soon copied. Previously, vineyards sold their wines in bulk, leaving the maturing, bottling, labeling and marketing to be handled by the wine merchants. Philippe de Rothschild's idea was to maintain control over the quality of his product and allow marketing of the brand name. Two years later, he developed a de facto price fixing arrangement among other top Bordeaux producers. Upon harvesting a crop he considered not up to the high standards of his vineyard, he chose not to sell that year's vintage under the Château label. In 1932 Philippe de Rothschild began to sell this second string vintage as a good low cost Bordeaux under the name "Mouton Cadet". The product became so successful that he eventually had to purchase grapes from vineyards throughout the Bordeaux region just to meet the demand. Today, Mouton Cadet is the number one selling red wine in the world. In 1933 Philippe expanded the Mouton Rothschild estates with the acquisition of the neighboring Château d'Armailhac. By the late 1930s, the wines of Mouton Rothschild were recognized as among the world's best. Nonetheless, the Mouton vineyard was still rated as a "Second Growth" as a result of the Bordeaux Wine Official Classification of 1855 (reputedly due to the vintner's Anglo Jewish heritage) and Philippe de Rothschild began a lifelong mission to change this judgment.

Жеке өмір

1934 жылы Филипп де Ротшильд Элизабет Пеллетье де Шамбур (1902–1945) атты әйелге үйленді, ол бельгиялық дворян Джонкхер Марк де Беккер Ремінің бұрынғы әйелі еді. Олардың екі баласы болды: Филиппин Матильда Камилла де Ротшильд (22 қараша 1933 жылы туған, 23 тамыз 2014 жылы қайтыс болған) және Шарль Анри де Ротшильд (1938 жылы туып, сол жылы қайтыс болған). Ротшильдтің өмірінің соңында жазылған естеліктері ("Milady Vine", британдық театр режиссері Джоан Литтлвудпен бірлесіп жазылған) құштарлыққа толы, бірақ сонымен бірге қатты дау-жанжалдар мен үмітсіздікке толы серіктестікті көрсетеді. Жалғыз ұлдарының трагикалық түрде деформациямен тууы және туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болуы олардың қиындықтарын арттырды. Ақырында олар ажырасып, баронның әйелі бойжеткен кезіндегі тегін қайта алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы яһуди болған бүкіл Ротшильд отбасы үшін ауыр салдарға әкелді. Германия Францияны басып алғаннан кейін Филипп де Ротшильдтің ата-анасы Швейцарияның Лозанна қаласына қашып, өздерін сақтап қалды, ал олар тұрған Париж сарайы неміс Әскери-теңіз күштерінің штаб-пәтеріне айналды. Ол француз әуе күштеріне шақырылғанымен, Францияның жылдам құлауы салдарынан де Ротшильд Виши үкіметі тарапынан Алжирде тұтқындалды және жүзімдік иелігі тартып алынды. Оның француз азаматтығы 1940 жылдың 6 қыркүйегінде "Франциядан ресми рұқсатсыз немесе нақты себепсіз кеткені үшін" деп "Нью-Йорк Таймс" газетінде жазылғандай жойылды. 1941 жылдың 20 сәуірінде Виши тұтқынынан босатылған Филипп де Ротшильд Англияға барып, генерал Шарль де Голльдің Еркін француз күштеріне қосылды, соның арқасында Croix de Guerre орденімен марапатталды. Одақтастар Францияны азат еткеннен кейін елге оралған Филипп де Ротшильд қызының аман-есен екенін білді, бірақ Гестапо оның әйелін 1941 жылы жалған рұқсатпен шекара сызығын кесіп өтуге тырысқандығы үшін Равенсбрюк концлагеріне депортациялаған. Ол 1945 жылдың 23 наурызында қайтыс болды, өлімінің себебі әлі анықталған жоқ. Элизабет Пеллетье де Шамбур Холокост кезінде қаза тапқан Ротшильдтердің жалғыз мүшесі болды.

Соғыстан кейінгі

Ротшильдке жүзімдікте де қиындықтар туды. Келе жатқан неміс әскері Шато-Мутон Ротшильдке едәуір зиян келтірді. Ол өзінің бар күш-жігерін, адал қызметкерлерімен бірге жүзімдікті қалпына келтіруге жұмсады және 1950 жылдардың басында қайтадан шарап өндіре бастады. Сонымен қатар, көп дағдылы Ротшильд театр әлеміне оралып, Гастон Бонхермен бірлесіп, ағылшын және француз тілдерінде "Леди Чаттерлидің ғашығы" пьесасын жазды. Д.Х.Лоуренс романының негізінде жазылған пьесалары кейіннен Даниэль Дарриус басты рөлде ойнаған фильмге айналды. 1952 жылы Ротшильд пен Бонхер "La Demoiselle et son revenant" фильмінің сценарийін жазды. Филипп де Ротшильд – шебер ақын, ал 1952 жылы оның "Vendange" поэмасы Дариус Мильхоға Париж операсы үшін үш актілі балет жазуға шабыт берді. Ол сондай-ақ, Елизавета дәуірінің поэзиясын және Кристофер Фрайдың пьесаларын аударды. 1954 жылы Ротшильд ұзақ жылдардан бергі сүйіктісі Паулин Фэрфакс Поттермен (1908–1976) үйленді. Ол Парижде туған американдық әйел, Хэтти Карнегиде бас модельер болып жұмыс істеген. Олардың некесінен кейін ол өзінің эстетикалық талантын иеліктің ескі қойма ғимаратын қайта жаңартуға жұмсады, оны сәнді үйге айналдырды және сән мен интерьер дизайны әлемінде талғампаз ретінде танылды. 1973 жылы Шато Мутон Ротшильд ондаған жылдар бойы үздіксіз лоббилеудің нәтижесінде Бірінші өсу санатына қайта жіктеліп, осы құрметке ие болған жалғыз француз жүзімдігі атанды. Кейіннен Château d'Yquem иесі бұл қайта жіктелуді заңсыз деп есептеп, сотқа шағымданып, бірақ сәтсіз аяқтады. "Париж сотында" Калифорниялық шарапқа жеңілгеннен кейін, ол судьялардың бірін шақырып, менменсінше: "Менің шараптарыма не істеп жатырсыңдар? Менің алғашқы өсу санатына ие болуым үшін қырық жыл кетті!" деді. Ротшильд өзінің меншігіне жақын орналасқан, бесінші өсу санатына жататын Шато Клерк Милон жүзімдігін сатып алды. 1973 жылы Шато Мутон Ротшильдті Premier Cru мәртебесіне көтеру арқылы өмір бойына армандаған мақсатына жеткеннен кейін, және 1976 жылғы Париж шараптарын дәмдеудің тарихи нәтижелерінен соң, ол Франциядан тыс жерде шарап өсіру мүмкіндіктерін іздеуді бастады. 1980 жылы ол америкалық шарап өсіруші Роберт Мондавимен бірлесіп, Калифорния штатының Оуквилде Опус Оун шарапханасын құру туралы келісімге келді. 1997 жылы Ротшильдтің қызы Филиппиннің басшылығымен Шато Мутон Ротшильд Чилидің Concha y Toro компаниясымен бірігіп, Чилидің Майпо аңғарында салынған жаңа шарапханада, Альмавивада, Каберне Совиньон негізінде, Бордо стиліндегі қызыл шарап өндірді. Барон Филипп де Ротшильд 1988 жылы 85 жасында қайтыс болғанға дейін шарап бизнесінде белсенді болды, содан кейін оның қызы компанияны басқаруды өз міндетіне алды. Ол сондай-ақ, "Филиппин Паскаль" атты сахналық атымен театр актрисасы ретінде табысқа жетті.

Devastated, Rothschild had to deal with problems at his vineyard as well. The departing German army had done considerable damage to Chateau Mouton Rothschild. Together with dedicated employees, he put his energy into restoring the vineyard and by the early 1950s was once again producing wine. At the same time, the multi talented Rothschild returned to participation in the theatrical world, teaming up with Gaston Bonheur to write in both English and French the play Lady Chatterley's Lover. Based on the D. H. Lawrence novel, their play was later made into a motion picture starring Danielle Darrieux. In 1952 Rothschild and Bonheur wrote the script for the film La Demoiselle et son revenant. Philippe de Rothschild was an accomplished poet and in 1952 his poem Vendange inspired Darius Milhaud to write a three act ballet for the Paris Opera. He also translated Elizabethan poetry and the plays of Christopher Fry. In 1954, Rothschild married a longtime mistress, Pauline Fairfax Potter (1908–1976), a Paris born American who had been the head fashion designer at Hattie Carnegie. After their marriage, she used her aesthetic talents to help restore an old storage building on the estate, converting it into an opulent home, and became known as a tastemaker in the worlds of fashion and interior design. In 1973, Château Mouton Rothschild became the only French vineyard to ever achieve reclassification to First Growth, thanks to decades of relentless lobbying. Subsequently, the owner of Château d'Yquem sued unsuccessfully to have the reclassification reversed as illegitimate. After his Mouton Rothschild lost to a California wine in the Judgment of Paris, he "phoned one of the judges and asked haughtily, 'What are you doing to my wines? It took me forty years to become classified as First Growth!'" Rothschild purchased Château Clerc Milon, a fifth growth classified vineyard strategically located next to his own property. After achieving his lifelong goal with the 1973 upgrading of Chateau Mouton Rothschild to Premier Cru status, and after the historic results of the Paris Wine Tasting of 1976, he began looking beyond France for wine growing opportunities and in 1980 announced a joint venture with the respected American wine grower, Robert Mondavi, to form the Opus One Winery in Oakville, California. In 1997, under the direction of Rothschild's daughter Philippine, Château Mouton Rothschild teamed up with Concha y Toro of Chile to produce a Cabernet Sauvignon based, Bordeaux style red wine in a new winery built in Chile's Maipo Valley, the Almaviva. Baron Philippe de Rothschild remained active in the wine business until he died in 1988 at the age of 85, whereupon his daughter assumed control of the company. She has also had a successful career as a theatre actress under the stage name "Philippine Pascal".

Өнер

Өзін-өзі бөтелкеге құюдың нәтижесі ретінде Филипп танымал суретшілерге өзінің таңбаларын жасау туралы да ой ойлады. 1946 жылы бұл жүзімдіктің имиджінің маңызды және дәстүрлі бөлігіне айналды, онда Жан Кокто, Леонор Фини, Генри Мур, Мари Лоренсин, Жорж Брак, Сальвадор Дали, Жак Вильон, Пьер Алечинский, Жоан Миро, Марк Шагалл, Пабло Пикассо, Сезар, Жан Пол Риопель, Энди Уорхол және тағы да басқа белгілі суретшілер мен мүсіншілердің туындылары пайда болды. 1962 жылы Мотон шарап зауытында Ротшильдтер Өнердегі шарап мұражайын ашты; мұнда үш мың жылдық тарихы бар шарап өнерінің жинағы қойылған, соның ішінде Пабло Пикассоның түпнұсқа туындылары мен сирек кездесетін шыны ыдыстар бар.