Кіріспе

Либревилл – Габонның астанасы және ең ірі қаласы. Ол Гвинея шығанағына жақын, Комо өзенінің бойындағы порт қаласы болып табылады. 2013 жылғы халық санауы бойынша, қала халқы 703 904 адамды құрады. Бұл аймақта 1839 жылы француздар жерді басып алғанға дейін Мпонгве тайпасы қоныстанған. Кейіннен ол американдық христиандық миссия және құлдарды қайта орналастыру орталығы болды, содан кейін француздық Экваторлық Африка колониясының маңызды портына айналды. Габон 1960 жылы тәуелсіздік алған кезде, Либревилл 32 000 халқы бар сауда бекеті және шағын әкімшілік орталық еді. 1960 жылдан бері Либревилл қарқынды өсіп, қазір ел халқының үштен бірін құрайтын қалаға айналды.

Тарих

Колониялық басқаруға дейін қазіргі Либревиль аймағында әртүрлі жергілікті халықтар өмір сүрді немесе оны пайдаланды, оның ішінде Мпонгве тайпасы да бар. Француз адмиралы Эдуард Буэ Вилломез 1839 жылы жергілікті Мпонгве билеушісі Антшуэ Коме Рапонткомбомен (француздар король Дени деп атайды) сауда және қорғау туралы келісім жасасты. 1842 жылы Жаңа Англиядан келген американдық миссионерлер Габонның Барака қаласында, қазіргі Либревилл қаласында миссионерлік орталық құрды. 1846 жылы Конгодан құлдарды тасымалдайтын L'Elizia бразилиялық құл кемесін Лоанго маңында Африканың британдық блокадасына үлес қосу міндеті жүктелген француз әскери-теңіз күштері басып алды. Азат етілген құлдардың 52-сі 1849 жылы Либревилл (французша "Фритаун") жеріне қоныстанды. 1848 жылғы Француз төңкерісінен кейін және Француз екінші республикасы құрылғаннан кейін бұрынғы құлдар 1849 жылы жаңа ауылдың басшыларын сайлау үшін сайлау ұйымдастырды. Бұрынғы құл Монтье Либревиль қаласының мэрі болып сайланды. Либревилль 1888-1904 жылдар аралығында Францияның Конго Габон колониясының әкімшілік орталығы болды, содан кейін астана Бразавиллге көшірілді. 1910 жылы Габон Француз Экваториалдық Африкасының (Afrique équatoriale française, AEF) құрамына кірді. Француз компанияларына Орта Конгоны (қазіргі Конго Бразавиль) пайдалануға рұқсат берілді. Көп ұзамай Конго өзені мен Убанги өзеніндегі өзендік кеме қатынасының соңғы нүктесі – Бразавильді Атлантика жағалауымен байланыстыратын темір жол салу қажет болды. Конго өзенінде Браззавильден өту мүмкін болмағандықтан және жағалаудағы теміржол терминалы терең су портын салуға мүмкіндік беруі керек болғандықтан, билік органдары бастапқыда жоспарланғандай Либревильдің орнына Понта-Неграны таңдады. Конго-Океан теміржолының құрылысы 1921 жылы басталды, ал Либревилльдің өсуі Пойнт-Нуардың қарқынды дамуымен шаң жұқты. Либревилль алғашқы банк филиалын 1930 жылы Батыс Африка банкі (BAO) филиал ашқанда алды. 1940 жылы Либревилль Габон шайқасының орталық нүктесі болды, өйткені Корольдік теңіз күштерінің қолдауымен Шарль де Голльдің еркін француз күштері француз экваториалдық Африкасының бақылауын нығайтуға кірісті. Ұлттық тәуелсіздік алдынан Леон М'ба 1956 жылы Либревилдің алғашқы еркін мэр сайлауында жеңіске жетті. Кейін Мба тәуелсіз Габонның тұңғыш президенті болды. Тәуелсіздік алған кезде қаланың халқы 32 000 адамды құрады, бірақ одан кейін тез өсті. Қазір қала халықтың үштен бірін қамтиды.

География

Солтүстіктен оңтүстікке қарай қаланың негізгі аудандары: Батери IV тұрғын алабы, Квартир Луи (түнгі өмірімен танымал), Мон Бует және Номбакеле (қызғын коммерциялық аймақтар), Гласс (Габондағы еуропалықтардың алғашқы қонысы), Олуми (ірі өнеркәсіптік аймақ) және Лалала – тұрғын аймақ. Қаланың порты және Транс-Габон темір жолының Франциявильге дейінгі станциясы Оуендода, қаланың негізгі құрылыс аймағының оңтүстігінде орналасқан. Осы аудандардың ішкі жағында шаруашылығы нашар тұрғын үйлер орналасқан. Қала Экваториалдық Гвинеяның солтүстік-батысында орналасқан, бұл қаланы Габонның солтүстік-батыс бөлігі деп белгілейді. Елдің шекаралары бойынша солтүстікте Камерун, шығыста Конго, оңтүстік-шығыста Конго Демократиялық Республикасы жатыр. Сонымен қатар, қала Оңтүстік Атлант мұхитының жағалауында, елдің батыс жағалауында орналасқан. Су географиясы тұрғысынан алғанда, Комо өзені қаладан өтіп, мұхитқа құяды. Комо өзені қала үшін қуатты энергия көзі болуға мүмкіндігі бар гидроэлектрлік станция ретінде де қарастырылады. Қаланың бірнеше ауданы қала бойынша ерекше және бөлек пайдалар ұсынады. Түнгі өмірге қатысты, Квартир Луи ауданы ең танымал. Бұл аймақтың бір жағы жағалауға жақын орналасқан, бұл аймақтағы мүмкін болатын іс-шараларға үлкен әсер етеді. Либревильдің коммерциялық аймақтары Мон Бует және Номбакеле аудандарында орналасқан, онда көптеген сауда орталықтары мен тауар сататын дүкендер бар. Олуми қаланың көптеген өнеркәсіптеріне үй иесі, өндірісті басқа салаларға назар аударатын аудандардан бөлек ұйымдастырады. Ақырында, Лалала мен Батери IV – тұрғын үйлер мен тұруға арналған аймақтар, онда халықтың көп бөлігі тұрады.

Климат

Либревиллдің тропикалық муссондық климаты (Am) ұзақ жауын-шашынды және қысқа құрғақ маусыммен сипатталады. Қаланың жауын-шашынды маусымы шамамен тоғыз айға созылады (қыркүйектен мамырға дейін), осы кезеңде көп жаңбыр жауады. Құрғақ маусымы маусымнан тамызға дейін жалғасады, және мұның себебі суық Бенгела ағынының ең солтүстік шегіне жетіп, жауын-шашын азайтуы болып табылады. Жаңбырдың жоқтығына қарамастан, Либревилл осы жыл мезгілінде бұлтты күйін сақтайды. Осындай климатты көптеген қалалардағыдай, орташа температура жыл бойы салыстырмалы түрде тұрақты болады, орташа ең жоғары температура шамамен .

Көлік

Леон Мба халықаралық әуежайы – Габонның ең ірі әуежайы және қаланың солтүстігінде орналасқан. Қала ішінде Ұлттық таксилер жұмыс істейді. Әр ауданның таксилері әртүрлі түспен боялған, ал Либревилдегі таксилер қызыл түсті. Ұлттық көлік қоғамы (SOGATRA) 2014 жылы есептегіш бойынша жұмыс істейтін жаңа таксилерді пайдалануға берді. Габон көлік компаниясы Либревилдің барлық аудандарына автобус қатынайды.

Ғибадат орындары

Құдайға табыну орындарының арасында, көбінесе христиан шіркеулері мен ғибадатханалары бар: Либревильдің Рим-католик архиепископиясы (католик шіркеуі), Габонның Христиандық және миссионерлік альянсы (Әлемдік Альянс қауымдастығы), Құдайдың жиналысы, Габонның Евангелиелік шіркеуі. Сондай-ақ, мұсылман мешіттері де кездеседі.

Тілдер

Либревилл – француз тілінің шын мәнінде туған тілге айналып келе жатқан, сонымен қатар жергілікті ерекшеліктері бар бірнеше африкалық қаланың бірі.

Экономика

Қалада кеме жасау, сыра қайнату және ағаш өңдеу өнеркәсіптері дамыған. Қаланың басты порты мен Овендо терең су порты арқылы ағаш, каучук және какао сияқты шикізат экспортталады. "Габон әуежолдары" компаниясының бас кеңсесі Либревиллде орналасқан. Бұрын таратылған "Air Gabon" және "Gabon Express" әуе компанияларының кеңселері Либревилл халықаралық әуежайы аумағында болған. Француз армиясының 6-шы теңіз жаяу әскер батальоны қаланың солтүстігінде дислокацияланған.