Кіріспе

Карл Нильсеннің концерті
Карл Нильсеннің кларнет және оркестрге арналған концерті, оп. 57 [D. F.129] 1928 жылы Даниялық кларнетші Ааге Оксенвад үшін жазылған. Концерт төрт ерекше тақырыптық топпен бір ұзын бөлімде ұсынылған.

Құрылымы

Үлкен классикалық концерттік формадан бас тартып, Нильсен Кларнет концертін бір үздіксіз бөлімде жазды. Ол Allegretto un poco күйімен басталады, оны сәл әндірек екінші тақырып жеңілдетеді. Солошы мен оркестр арасында, сондай-ақ екі басты қарама-қарсылық тоналдық аралықта қатты тартыс болады. Бұдан кейін Poco adagio келеді, ол бірнеше рет жылдамдап, алағайлаған бөлімдермен үзіледі. Соңғы бөлім – күшті Allegro vivace, бірақ Adagio-ға оралу Роберт Симпсон айтқандай, жұмысты "сабырлы қатаңдықпен" аяқтайды, соңында F мажор тоналдығы жеңіске жетеді. Карл Нильсен және оның музыкасын жан-жақты зерттеген Роберт Симпсон композитордың тоналдылықты қаншалықты тапқыр қолданғанын көрсетеді, осы уақытта басқа композиторлар оны атоналдылыққа тастап кеткен кезде. Концерттегі дауыл мен ширығуға қарамастан, композитор өз күштерін камералық музыка деңгейіне дейін азайтып сақтаған. Соло кларнеттен басқа, партитурада екі фагот, екі валторна, барабан және скрипкалар ғана қолданылады. Барабан партиясының маңыздылығына байланысты, фортепианолық нұсқасында да барабан қажет болады.

Мерекелік концерт

Кларнет концерті Карл Нильсеннің туғанына 150 жыл толуын мерекелеу үшін Копенгагенде өткен гала-концертте орындалған үш туындының бірі болды. Хуанхо Менаның дирижерлігімен Дания радиосының симфониялық оркестрімен бірге фин жазушысы, кларинетші Олли Леппаниеми (1980 жылы туған) жеке орындаушы болды.

78RPM-те жазылған жазбалар

Луи Кахузак. Nielsen, Columbia LDX 7000 02 © 1947, (p) 1947 жыл.

ЛП-ге жазылғандар

Луи Кахузак. Nielsen, Columbia ML 2219 © 1947, (p) 1947
Жозеф Дик. Карл Нильсен, Turnabout Vox TV34261 © 1969, (p) 1969
Стэнли Друкер. CBS 72639, Columbia MS 7028, (p) 1967
Иб Эриксон. Кларнеттік концерт, Decca LXT 2979, Decca ACL 292, London LL 1142 © 1954, (p) 1954
Бенни Гудман. Nielsen, RCA SB 6701, RCA LSC 2920 (p) 1966
Джон Маккоу. Nielsen, Unicorn UNS 239 © 1971, (p) 1971
Альберт Сандстрём. Кларнеттік концерт, Primo 011 © 1979, (p) 1979
Кьелл Инге Стивенсон. Nielsen, EMI SLS 5027 (c) 1975, (p) 1975
Калев Велтхут. Кларнеттік концерт, Melodija C10 28491 002 © 1989

CD-де қол жетімді жазбалар

Кевин Банкс. Концерт, Naxos 8.554189 © 1998, (p) 1997
Франсуа Бенда. Feuerwerke, FONO FSM FCD 97 212 © 1995, (p) 1995 (1993 жылғы жазу)
Франсуа Бенда. GENUIN GEN88128 © 2008, (p) 2008 (1993 жылғы жазудың қайта шығарылуы)
Уолтер Бойкенс. Nielsen, Harmonia Mundi 901489 © 1994, (p) 1994
Луи Кахузак. Nielsen, Тарихи жазбалар, Clarinet Classics cc0002 © 1992, (p) 1947
Филипп Купер. Copland/Francaix/Nielsen, ADDA 581315 © 1993, (p) 1992
Стэнли Друкер. 100-дің No 61 Корольдік басылымы, Sony Classical SMK 47599 © 1993 (p) 1967
Иб Эрикссон. Кларнет концерті, Dutton Laboratories CDLXT 2505 (c) 1954, (p) 1954
Мартин Фрост. Nielsen & Aho кларнет концерттері, BIS SACD 1463 (c) 2007, (p) 2007
Бенни Гудман. Nielsen, RCA Classics (Classical Navigator 88) 74321 29255 2 (c) 1995, (p) 1966
Жанет Хилтон. Концерттер, Chandos CHAN 8618, (c) 1988 (p) 1988
Коджо Кулерво. Nielsen/Eglund/Crusell, Finlandia 4509 95873 2 (c) 1993, (p) 1993
Джон Крузе. Nielsen, Kontrapunkt 32254 (c) 1997, (p) 1997
Джон Маккоу. Нильсен, Концерттер, Regis RRC1208, с. д. (Unicorn 1971 жылғы қайта шығарылымы)
Спирос Морикис. Nielsen, P2musik DR ISCR DK QHA—98 001 (c) 1997 (p) 1997
Арне Мёллер. Nielsen, Classico CLASSCD 514 (альбомда CLASSCD 514–15) (c) 1965, (p) 1965
Роберт Плейн. Кларнет концерті, BBC MM205 (c) 1999, (p) 1999
Хакан Розенгрен. Кларнет концерті, Sony SK 53 276 (c) 1991, (p) 1991
Олле Шилл. Концерт, BIS CD 616 (CD 614 16-да) (c) 1985 (p) 1985
Кьелл Инге Стивенсон. Nielsen, EMI Classics 0946 3 81503 2 9 (c) 1975, (p) 1975
Андреас Сунден. Карл Нильсеннің жеке концерттері, Daphne 1056 (c) 2018, (p) 2018
Ричард Стольцман. Lutoslawski/Nielsen/Prokofiev, RCA Victor Red Seal 09026 63836 2 (c) 2001, (p) 2001
Нильс Томсен. Nielsen, Chandos CHAN 8894, (c) 1990, (p) 1990
Джон Брюс Йе. Кларнет Концерто Centaur CRC 2024, (c) 1985, (p) 1985
Сабина Мейер. Карл Нильсен: Кларнет пен флейта концерттері; Желдік квинтет, Warner Classics, 2007
Себастьян Манц. "Нильсен және Линдберг кларнет концерттері" Berlin Classics 0301351BC © 2020, (p) 2019

SACD-ге жазылған жазбалар

Мартин Фрёст. Концерттер для кларнета Нильсена и Ахо, BIS SACD 1463 (c) 2007, (p) 2007