Кіріспе

Слюг түтігі – негізінен шоқтардың орнына слюгтер (ірі оқтар) атуға арналған мылтық түтігі, және көбінесе иірленген болады. Мұндай түтігі бар мылтықтарды көбінесе "слюг мылтығы" деп атайды.

Шығу тегі

Егер оқ стандартты, тұншықтырылған оқпаннан атылса, оқ шығар кезде тұншықтың әсерінен деформацияланады. Деформацияның күші ең толық тұншықтарда күшті болады, олар 1980-ші және 1990-шы жылдарға дейін жабдықталған мылтықтарда кеңінен қолданылды. Алғашқы мылтық оқтары жұмсақ қорғасыннан жасалған және сыртына деформацияланатын қанаттары қосылған "жұмтылған" болатын, бұл оқтың тұншыққа сәйкес келуіне мүмкіндік берді. Ашық тұншықта диаметрдің азаюы минимал болғандықтан, дәлдік көп бұзылмайды; бірақ тар тұншықтар оқты оқпанның дәлдігіне әсер ететіндей деформациялайды, сонымен қатар оқтың тұншыққа соққысы (шамамен секундына 450 метр (секундына 1500 фут) жылдамдықпен) оқпанды қайталап ату кезінде созуына да себеп болуы мүмкін.

Алғашқы шала бочкалар

Алғашқы снарядты стволдар цилиндрлік тесікті (соқпасы жоқ) және винтовкалық нысаналарымен жабдықталған. Бұл нысаналар кішкентай, жылдам қозғалатын нысаналарды атуға арналған стандартты дөңгелек нысанадан әлдеқайда дәл тұрған нысаналарды атуға қолайлы. Көптеген помпалы және жартылай автоматты оқ ату қаруларының стволын бір минут ішінде, құралдарсыз ауыстыруға болады, сондықтан бір қару үшін бірнеше стволға ие болу жиі кездеседі. Снарядты стволды қосып, құс аулау, стенд ату немесе тұзақ ату үшін қолданылатын стандартты оқ ату қаруын елен мен бұғы сияқты орташа және ірі жануарларды 100 метрден (109 ярд) астам қашықтықта аулау үшін де пайдалануға болады.

Қаптамалы оқ түбі

Келесі қадам – Хастингс компаниясының толыққанды бұралған мылтық трубкасы болды, ол мылтық трубкаларын жасаушы компания. Хастингстің «Парадокс» мылтық трубкалары ең көп таралған сорғылы және жартылай автоматты мылтықтардың орнына қосымша сатылатын бөлшек ретінде ұсынылды және олар тез арада слюг атушылардың арасында танымал болды. Хастингстің бұралған мылтық трубкалары слюг атуға арналған және оларды Holland & Holland «Парадокс» мылтығының трубкаларымен шатастыруға болмайды. «Парадокс» терминін Лондонның Holland & Holland компаниясы 19 ғасырдың соңынан бері үлкен калибрлі мылтықтарды сипаттау үшін қолданып келеді, олардың трубкасының соңғы бірнеше дюймы арнайы «тісті шека» стилінде бұралған. Holland & Holland компаниясы «Парадокс» мылтығының құқығын оның ойлап тапқан полковник Джордж Винсент Фосбериден сатып алды. Олар «Парадокс» деген атауды таңдады, себебі мылтықтардың ерекшелігі – тегіс трубкасы, ал «бұралған мылтық» түсінігі өзіне қайшы келеді. Holland & Holland компаниясының «Paradox» және «Nitro Paradox» мылтықтары слюг атуға арналмаған, олар стандартты мылтық патрондарымен және арнайы «Paradox» оқтарымен толығымен алмастырылатын болып келеді. Әдетте, 12,7 миллиметрден (.50 дюйм) асатын бұралған трубкасы бар кез келген қару АҚШ-та заңды түрде құрылысты қирататын құрал саналады. BATFE-нің шешімі бойынша, мылтық патрондарымен атуға арналған, бірақ бұралған трубка қосылғаннан кейін слюг атуға бейімделген қару әлі де мылтық болып саналады және құрылысты қирататын құрал емес. Қазір көптеген өндірушілер бұралған трубкасы орнатылған мылтықтарды сатуда. Бұрандалы және бір реттік ашылатын конструкциялар ерекше дәлдікке ие. Қазіргі заманғы саботаждық слюгтер, тек бұралған трубкаға арналған, қазіргі заманғы слюг мылтығы дәстүрлі мылтыққа ұқсас дәлдікті ұсынады, бірақ әлдеқайда қысқа қашықтықта.

Жаңа технология

Қаптамалы ұңғылы (rifled) мылтық трубаларының кеңінен қолжетімділігінен кейін, олармен қолдануға арналған арнайы оқ-дәрілер тез арада ұсынылды. Ұзындығы қысқа, жуан, аэродинамикалық емес Фостер оқ-дәрісі енді өзінің тұрақтылығымен қажеттілік тудырмады; жаңа оқ-дәрілер диаметрі бойынша кішірек болды, әдетте 10,16-дан 12,7 миллиметрге дейін (.40-тан .50 калибрге дейін) (12 калибрлі мылтықтың 18,5 миллиметрлік (.73 дюйм) тесік диаметрімен салыстырғанда) және пластик саботпен (sabot) тасымалданады. Саботталған оқ-дәрінің алдыңғы беті бұрынғы оқ-дәрілерге қарағанда екі есе кішірек болды, бұл кедергінің азаюына және тегілу қабілетінің артуына әкелді. Жеңіл, жылдам оқ-дәрілер де мүмкін болды, бұл траекторияны тегістеуге және ұшу қашықтығын арттыруға мүмкіндік берді. Мылтық трубаларының, оқ-дәрілердің және оқ-дәрілердің кең таңдауының арқасында, қазіргі заманғы мылтық – өте әмбебап құрал.

Қауіпсіздік үшін мылтық оқшаулау

Мылтық оқтары бастапқыда мылтығы бар, бірақ аң аулау үшін мылтық сатып алғысы келмейтін аңшылар үшін ыңғайлы болу үшін жасалған. Қазіргі кезде, тығыз қоныстанған аймақтарда ірі аң аулауға тек мылтықпен ғана рұқсат етіледі. Мылтық оқтарының, тіпті саботаждалған оқтардың да, мылтықтан атылатын оқтармен салыстырғанда шектеулі қашықтығы қауіпсіздік артықшылығын ұсынады, себебі оның максималды ұшу қашықтығы шектеулі. Бүртек оқтар (buckshot) елендей аңды өлтіре алады, бірақ олардың тиімділігі көбінесе 50 метрден (46 метрден) төмен қашықтықта ғана байқалады. Дұрыс таңдалған ұңғы және оқ жиынтығы қашықтықты 150 ярдқа (137 метрге) немесе одан да көпке дейін ұзартуға мүмкіндік береді.