Кіріспе

Ұлыбританияның Бірінші дүниежүзілік соғыстағы екіұшақты истребитель ұшағы

Sopwith 7F.1 Snipe – Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінің (RAF) бір орындық екіұшақты истребитель ұшағы. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Sopwith Aviation Company компаниясымен жобаланып, құрастырылған. 1918 жылдың соңында, соғыс аяқталуға бірнеше апта қалғанда эскадрилья құрамына енгізілді. Snipe сол кездегі стандарттар бойынша өте жылдам ұшақ болмаса да, оның тамаша көтерілу және маневрлеу қабілеттері оны замандас неміс истребительдерімен теңдей шайқасуға мүмкіндік берді. Ол соғыстан кейінгі RAF-тің стандартты бір орындық истребитель ұшағы ретінде таңдалды және соңғы үлгілері 1926 жылға дейін пайдаланудан алынбады.

Жобалау және әзірлеу

1917 жылдың сәуір айында Sopwith компаниясының бас конструкторы Герберт Смит Sopwith компаниясының ең танымал Sopwith Camel ұшағының ізбасары ретінде жаңа истребительді жобалауды бастады. Sopwith-тің "Snipe" деп аталатын бұл жобасы бастапқыда бір қанатты биплан болып жоспарланған, Camel-ден сәл кішірек және соған ұқсас қозғалтқыштармен жабдықталуы тиіс еді. Ұшқыш Camel-ге қарағанда биік отыратын, ал жоғарғы қанаттың орталық бөлігі ашық болғандықтан, кабинадан көрініс жақсырақ болатын. Қару-жарақтың құрамына екі Vickers пулеметі кіруі керек еді. Ресми тапсырыс болмағандықтан, Sopwith 1917 жылдың қыркүйегінде жеке бастамамен екі прототиптің құрылысын бастады. Бұл Sopwith Rhino бомба тасушы ұшағының төрт прототипін құруға рұқсат берген лицензияны пайдалануға мүмкіндік берді, алайда олардың тек екеуі ғана салынды. Bentley AR.1 роторлық қозғалтқышымен жабдықталған Snipe-тің алғашқы прототипі 1917 жылдың қазан айында аяқталды. Үшінші сынақ прототипі, B9965 сериялық нөмірімен, өзгертілген қанаттарға ие болды – орталық бөлігі кеңейтілді және ұшқышқа арналған кескіні кішірейтілді, ал фюзеляждың пішіні алғашқы екі ұшақтағыдан гөрі толық дөңгелек болды, сондай-ақ құйрық бөлігі де кішірек болды. 1917 жылдың желтоқсан айында ресми түрде сынақтан өтті, жылдамдығы жетістікке жетті және содан кейін 7,62 метрлік бір қанатты қанаттарымен салыстырғанда, ұзындығы арттырылған (9,14 метр) екі қанатты қанаттармен қайта құрастырылды. Бұл Snipe-тің Air Board Specification A.1(a) талаптарына сәйкес, жоғары биіктіктегі бір орындық истребительге қатысуына мүмкіндік берді. Бұл ерекшелік, екі бекітілген және бір еркін айналатын пулеметпен қаруланғанда, кемінде 4572,00 метр биіктікте кеміндегі жылдамдық пен кемінде 7620,00 метр биіктікке көтерілуді талап етті. Ұшқыштарға жоғары биіктікте жұмыс істеуге көмектесу үшін оттегімен қамтамасыз ету және жылы киімдер берілуі керек еді. Snipe үш басқа истребитель прототипімен сынақтан өтті, олардың барлығы Bentley BR.2 қозғалтқышымен жабдықталған: Austin Osprey үш қанатты ұшағы, Boulton & Paul Bobolink және Nieuport B. N.1. Ұшақтардың өнімділігінде айтарлықтай айырмашылық болмаса да, Sopwith өндіріс үшін таңдалды, 1918 жылдың наурыз айында 1700 Snipe-ке тапсырыс берілді. Snipe-тің конструкциясы бұрынғы Sopwith ұшақтарынан ауыррақ, бірақ әлдеқайда мықтырақ болды. 1918 жылғы жылдамдық үшін аса жылдам болмаса да, ол өте маневрлі және Camel-ге қарағанда басқаруға оңай болды, әсіресе кабинадан алға және жоғарыға қарағанда көрініс жақсырақ болатын. Snipe сонымен қатар, алдыңғы үлгісімен салыстырғанда, жоғары жылдамдықпен көтерілуге және биіктікке көтерілуге артықшылықтарына ие болды, бұл оған Германияның жаңа истребительдерімен теңдес шарттарда күресуге мүмкіндік берді. Соғыс және соғыстан кейінгі кезеңде Snipe-тің конструкциясына қосымша өзгерістер енгізілді. Snipe Bentley BR2 қозғалтқышы негізінде салынды – RAF қолданған соңғы роторлық қозғалтқыш. Оның максималды жылдамдығы сол биіктікте Camel-дің жылдамдығымен салыстырғанда, үш сағатқа дейін ұшуға мүмкіндік берді. Оның бекітілген қару-жарағы екі 0,303 дюймдік (7,7 мм) Vickers пулеметінен тұрды, сонымен қатар, ол жердегі нысаналарды шабуылдау үшін Camel-дің қару-жарағымен бірдей, төрт бомбаға дейін тасымалдауға қабілетті болды. Конструкциясы орталық бөлігіне Dolphin ұшағындағыдай, Lewis пулеметін орнатуға мүмкіндік берді, бірақ бұл өндірістегі ұшақтарға орнатылмады. 1918 жылы өндіріс басталды, 4500-ден астам ұшаққа тапсырыс берілді. Өндіріс 1919 жылы аяқталды, соғыс аяқталғандықтан, 500-ге жуық ұшақ салынды, қалғандары жойылды. Тек бір түрі болды – Snipe I, оны бірнеше компаниялар өндірді, олардың ішінде Sopwith, Boulton & Paul Ltd, Coventry Ordnance Works, D. Napier & Son, Nieuport және Ruston, Proctor and Company. Екі ұшақ ABC Dragonfly радиалды қозғалтқышымен қайта жабдықталды және Sopwith Dragon ретінде өндіріске енгізілді. Зы бронирленген нұсқасы Sopwith Salamander ретінде өндіріске енгізілді.

Тірі қалғандар мен көбейту

Сопвиттің екі толық, түпнұсқалы Снайп ұшағы сақталған. E6938 Оттавадағы Канада авиация және ғарыш мұражайында қойылған. Бұрын киножұлдыз Реджинальд Денниге тиесілі болған, ол 1960-шы жылдары қалпына келтірілді. E8105 Вашингтондағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында көрсетілуде. Алдында ол Нью-Йорк штатының Райнбек қаласындағы Олд Райнбек әуежайында болған. 1993 жылдың желтоқсан айында Коул Пейленнің қайтысынан кейін NASM-ге берілді. Майор Уильям Г. Баркерге тиесілі болған E8102 Снайп ұшағының фюзеляжы (қону шанағы, қозғалтқышы және капотысыз) Канаданың Оттавадағы Соғыс мұражайында қойылған.

Көшірмелеулер

Калифорниядағы Antique Aero компаниясы Sopwith Snipe ұшатын, өте егжей-тегжейлі көшірмесін аяқтады. Ол жаңадан құрастырылған 230 ат күші бар Bentley B.R.2 қозғалтқышын күтуде. Тағы бір Snipe көшірмесі E8102 белгісімен Жаңа Зеландияда The Vintage Aviator Ltd. компаниясымен салынды, кейіннен ол Флорида штатының Полк-Сити қаласындағы Fantasy of Flight авиация музейі үшін Кермит Уикс сатып алды. Бұл ұшақ ұшуға жарамды және түпнұсқа Bentley роторлық қозғалтқышын пайдаланады. 2012 жылдың тамызында RAF мұражайы Snipe көшірмесінің статикалық экспонатын алды. E6655 белгісімен, ол Жаңа Зеландиядағы The Vintage Aviator Ltd. компаниясының шеберханаларында салынды. Ұшуға жарамсыз түпнұсқа бөлшектердің болуы осы ұшақтың ұшу статусынан айырады. Алғашқы көшірмені Ричард Линкольн Дэй Нью-Джерси штатының Колония қаласында жасады. E6837 белгісімен аталған бұл Snipe, Нью-Йорк штатының Райнбек қаласындағы Old Rhinebeck Aerodrome әуежайында бір жаз бойы ұшты, содан кейін Аризона штатының Меса қаласындағы өзінің коллекциясына Даг Шамплин сатып алды. Кейін бұл коллекция Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы Ұшу мұражайына сыйға берілді. Австралияның Виктория штатындағы Tyabb әуежайы VH SNP E8050 белгісімен Snipe көшірмесіне ие. Ұшақ алғаш рет 2014 жылдың 17 қазанында ұшты және W670 Radial қозғалтқышымен жабдықталған. Бұл Snipe кейін Виктория штатының Пойнт-Кук қаласындағы RAAF мұражайына көшірілді.