Кіріспе

Құс түрлері

Нилгири гүлшағасы (Dicaeum concolor) – гүлшағастар тұқымдасына жататын өте кішкентай құс. Бұрын, бұл түр жай гүлпек (Dicaeum minullum) деп аталатын түрдің бір түрі саналған, бірақ қазір бұл атау тек Dicaeum minullum үшін ғана қолданылады. Олар, басқа гүлшағастар сияқты, негізінен нектар және жемістермен қоректенеді. Олар орман қапталында азық іздейді және Үндістанда таралған. Көшпес құстар және кеңінен таралған ареалдарында бір-бірімен араласпайтын, морфологиялық ерекшеліктері бар бірнеше популяциялар кездеседі, олардың кейбіреулері жеке түрлер ретінде танылған. Олар орман ішіндегі бау-бақшалардың маңызды тозаңдаушылары және тұқымдарды таратушылары болып табылады.

Сипаттама

Бұл құстардың ұзындығы 9 см, ал аталықтары мен аналықтары арасында ерекше айырмашылық жоқ. Олар Батыс Гат таулары мен Оңтүстік Үндістанның Нилгири тауларындағы орманды төбелерде кездеседі. Жоғарғы жағы ақшыл қоңыр, ал астыңғы жағы ақшыл. Көздің алдындағы ақшыл қабағы *Dicaeum erythrorhynchos* түрiне қарағанда кең. Памела Расмуссен бұл түрді жеке түр ретінде қарастырды. Солтүстік-шығыс Үндістан, Мьянма, Лаос және Оңтүстік Қытайға дейін таралған түр бұрынғы авторлар *olivaceum* деп атаған, бірақ Расмуссен және басқа таксономистер қазір оны жеке түр *Dicaeum minullum* (Хайнань аралындағы *minullum* популяциясын қамтиды және қазір оны шектеулі мағынада қарапайым гүлпек деп атайды) ретінде қарастырады. Бұл түрдің жоғарғы жағы зәйтүн түсті, ал қара мұқары жұқа және сәл иілген. Андаман аралдарында кездесетін *virescens* популяциясы жаңа классификация бойынша *Dicaeum virescens* (Андаман гүлпек) жеке түрі деп саналады. Оның жоғарғы жағы жарқын зәйтүн жасыл, ал басында қара нүктелер бар. Қарынның ортасында ашық сары түсті жарқыраған дақ болады.

Мінез-құлық және экология

Нилгири гүлшағасы – орман шеттерінде, егістіктерде және ағаштардың жалғыз тұрған топтарында, көбінесе таулы аймақтарда кездесетін, кең таралған, көбейетін құс. Нилгири гүлшағасының дауысы – өткір дабыл немесе жылдам тізбектелген дыбыстар, ал әні – жоғары тонды діріл. Нилгириде оның көбейтілу маусымы қаңтардан сәуірге дейін, мүмкін мамыр мен маусымда екінші жұмыртқалау болуы мүмкін. Екі-үш жұмыртқа ағашқа немесе бұтаға ілінген, қапшық сияқты ұяға салынады. Басқа гүлшағалар сияқты, олардың да қауырсын тәрізді тілі бар, ол оларға нектарды соруға мүмкіндік береді, бірақ олар жұмсақ жидектермен және кішкентай жәндіктермен де қоректенеді. Олар тропикалық ормандардағы мискілеттің гүлдеуіне және тұқымдарын таратуға көмектесетін маңызды гүл тозаңдаушылар және тұқым таратушылар болып табылады.