Кіріспе

Құс түрі

Қатты мүңкіділ гүлқұс (Dicaeum agile) – гүлқұстар тобына жататын өте кішкентай құс. Олар негізгі арқалық тамақтары жемістер болып табылады және орман ағаштарының жоғарғы жағында көбінесе кездесетін, өте белсенді құстар. Бұл тропикалық Оңтүстік Азияда, Үндістаннан шығысқа қарай Индонезия мен Тиморға дейін кең таралған, тұрақты мекендейтін құс. Оның бірнеше популяциясы түршелер ретінде танылған, кейбіреулері толық түрлер ретінде қарастырылады.

Сипаттама

Бұл гүлтоқұмның ұзындығы шамамен 10 см, қара түсті, мықты мүсілі және қысқа құйрығы бар. Жоғарғы жағы қара сұр қоңыр, ал төменгі жағы ақшыл сары түсті, нашар көрінетін жолақтармен. Номинативті түрдегісінің қыртысы сәл жасыл майлы. Мүсілі қара, біршама қалың және ауыр, ал көзі қызыл түсті. Еркек және ұрғашыларын даладан ажырату қиын, ал жасөспірімдердің төменгі жағындағы мүсілінің негізі ақшыл, және ішкі жағында жолақтары аз. Құйрық қауырсындарының ұштарында ақшыл дақтар бар. Номинативті түрі Үндістан субконтинентінің құрлықтағы жазықтарында кездеседі. Шри-Ланка популяциясы, zeylonense (= zeylonicum, zeylonica), жоғары жағынан кішірек және қараңғырақ. Ал modestum (pallescens-ті қоса) түршесі Солтүстік-Шығыс Үндістанда кездеседі және Бірмаға дейін таралады. Бірнеше аралдық түрлері сипатталған, бірақ олардың кейбіреулері осы түрге жатса да, нақты белгілі емес. Оларға Суматраның atjehense, Батыс Яваның finschi, Сумба, Флорес және Алордың tinctum, Тимордың obsoletum, Филиппиннің striatissimum, aeruginosum және affine түрлері кіреді. Олардың кейбіреулері, мысалы aeruginosum, толық түрлер деп есептеледі, себебі олар өрбуге қабілетсіз және морфологиялық ерекшеліктері бар.

Мінез-құлық және экология

Басқа гүлшағалар сияқты, олар негізінен жидектермен, нектармен қоректенеді, бірақ кейде жәндіктерді де жейді. Көптеген түршелері тығыз жазық ормандарда кездеседі, атаулы түршесінен басқа, ол көбінесе өңделген жерлерде немесе сирек орманды жерлерде табалады. Жеңілдік іздеген құстар жиі естілетін қысқа дауыс шығарады және қонғанда құйрығын бір жақтан екінші жаққа шайқап тұрады. Қоршау қауырсындары тік тұрады, ал қауырсындардың ақ түбі басындағы жолақ ретінде көрінеді. Ұясы құрғақ жапыраққа ұқсайды деп сипатталады. Бұл жіп немесе жұқа өсімдік талшықтарынан жасалған, қалта тәрізді, 3-15 метр биіктікте, жіңішке көлденең бұтаққа ілінген құрылым. Oecophylla smaragdina құмырсқаларының ұяларының арасында ұя салады делінеді. Ата да, ана да ұя салуға қатысады. Әдетте 3 жұмыртқа болады, бірақ саны 2-ден 4-ке дейін өзгеруі мүмкін.