Кіріспе

Британдық дәрігер (1779–1861)

Сэр Уильям Бернетт, ККБ, ФРС (16 қаңтар 1779 – 16 ақпан 1861) – британдық дәрігер, Корольдік теңіз флотының бас дәрігері қызметін атқарған.

Ерте өмір

Бернетт 1779 жылдың 16 қаңтарында Шотландияның Монтроуз қаласында дүниеге келді және Монтроуз грамматикалық мектебінде білім алды. Эдинбургке медициналық білімін алуға келгеннен кейін ол көп ұзамай "Эдгар" кемесіне хирург серігі болып тағайындалды. Кейін ол сэр Джон Джервис басшылығымен "Голиаф" кемесінде ассистент-хирург қызметін атқарды және Сент-Винсент шайқасы мен Кадис қоршауында қатысты. Ол Нил және Трафальгар шайқастарында да көзге түсті.

Түрме ауруханалары

1805 және 1810 жылдар аралығында Бернетт Портсмут және Фортон қалаларындағы соғыс тұтқындарына арналған ауруханалардың басшысы болды. Ауруханадағы ең қиын жұмыстарын адал орындағаны үшін 1810 жылы Бернетт Жерорта теңізі флотының дәрігері және аурухана инспекторы лауазымына ұсынылды. Денсаулығы нашарлап, 1813 жылдың соңында Англияға қайтып келді; бірақ 1814 жылдың наурыз айында ол Медуэйдегі орыс флотының медициналық қамқорлығын өз мойнына алды, ол қызбадан қатты зардап шегіп жатқан еді. Осымен бірге ол Чатемдегі соғыс тұтқындарына да қарауды жүзеге асырды, олардың арасында жұқпалы қызба тараған еді. Осы қызметін аяқтағаннан кейін Бернетт 1822 жылға дейін Чичестерде дәрігер болып жұмыс істеді, содан кейін Лорд Мелвилл оған доктор Вейрдің әріптесі ретінде Витуалдық кеңесте орын ұсынды.

Бас дәрігер

Кейін ол Корольдік теңіз флотының бас дәрігері болды (кейін Теңіз флотының медициналық департаментінің бас директоры болып қайта аталды) және құнды реформалар енгізді, оның ішінде теңіз медицина қызметкерлерінен аурулар туралы құпия есептерді жүйелі түрде талап ету, теңіз сарбаздары үшін Чатхэмдегі Мелвилл ауруханасын салуға шақыру және оның жоспарын дайындау, сондай-ақ Хасларда теңіз сарбаздарындағы психикалық ауруларға көбірек гуманистік қарауды енгізу. 1841 жылы теңіз медицина корпусы оның қызметке сіңірген еңбегіне деген құрметін Сер Мартин Арчер Ши салған толық бой суреті мен күміс заттар жиынтығын сыйлап көрсетті. Ол теңіз флотындағы көмекші хирургтардың жағдайын жақсартуға зор үлес қосты. Бернетт 1833 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Ол 1831 жылғы 25 мамырда рыцарь атағына ие болды, 1835 жылғы 13 сәуірде король Уильям IV-тің жеке дәрігері болып тағайындалды, көп ұзамай Корольдік Гелф орденінің командирі болды. 1850 жылы королева Виктория оны Бат орденінің командиріне көтерді. Бернетт 1855 жылы зейнетке шықты, ал оның орнына бас директор болып сэр Джон Лидделл тағайындалды. Зейнетке шыққаннан кейін ол Чичестерде қоныстанды, онда 1861 жылғы 16 ақпанда қайтыс болды. Канаданың Солтүстік-Батыс территорияларындағы Бернет шығанағы Бернеттің құрметіне аталған.

Бёрнеттизинг

1839 жылы Бернеттке британдық патент берілді, ол – цинк хлоридінің сулы ерітіндісін арқандарға, кенепке және ағашқа сақтаушы ретінде қысыммен қолдану технологиясы болатын. Әскери-теңіз министрлігі бұл процесті тиімді деп тапты, бірақ Бернетт өз күшімен бизнес ашуға және оны кеңейтуге тырысқанда, әсіресе теміржол құрылысына арналған ағаштарды өңдеумен айналысқанда, бұл оның теңіз қызметіне кері әсер етті.