Антонио де Кабесон: Испан композиторы және органшысы
Antonio de Cabezón
Антонио де Кабесон (1510-1566) – испандық Ренессанс композиторы, сазгер. Көзі көрмей өскеніне қарамастан, патшалық отбасының музыканты болды. Испан клавишіндегі алғашқы маңызды композитор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан композиторы және органшы
Spanish composer and organist
Антонио де Кабезон (30 наурыз 1510 – 26 наурыз 1566) – испандық Ренессанс композиторы және органшысы. Бала кезінен көзі көрмейтін ол өте жылдам данышман ретінде танылды және ақырында патшалық отбасының қызметіне алынды. Ол өз заманының ең маңызды композиторларының бірі және алғашқы маңызды Иберия клавиатуралық композиторы болды.
Antonio de Cabezón (30 March 1510 – 26 March 1566) was a Spanish Renaissance composer and organist. Blind from childhood, he quickly rose to prominence as a performer and was eventually employed by the royal family. He was among the most important composers of his time and the first major Iberian keyboard composer.
Өмір
Кабезон Испанияның солтүстігіндегі Бургос қаласына жақын Кастрилло Мота де Джудиос қаласында дүниеге келген. Оның өмір қалыптасу жылдары туралы ештеңе белгісіз. Ол балалық шағында соқыр болып, Паленсия соборында сондағы органшы Гарсия де Баэзадан білім алған болуы мүмкін. Сол кезде елде Алтын ғасыр басталып кетті. 1516 жылы 14 наурызда Карл V Кастилия мен Арагон королі деп жарияланды, бұл Кастилия мен Арагонның тәждері бірінші рет бір корольдің қолында бірікті. 1519 жылы әкесінің әжесі Максимилиан қайтыс болғаннан кейін Карл Австриядағы Габсбургтер жерлерін мұра етті, кейіннен Киелі Рим империясының императоры және әлемдегі ең күшті монархтардың бірі болды. 1525 жылы Карл Португалияның Изабелласына үйленіп, Испаниядағы өз орнын одан әрі нығайтты. 1526 жылы Кабезонды өзіне жұмысқа алған Изабелла болды. Оның міндеттеріне клавикорд пен орган ойнау кірді, сондай-ақ ол Изабелланың үйленуінен кейін ұйымдастырылған капеллада органшы қызметін атқарды. Ол өмірінің соңына дейін патша отбасында болды. Сот арқылы ол қазіргі кезде өзінің өркениетті полифоникалық фантазияларымен танымал вихуэлист Луис де Нарваэз, және теоретик және композитор Томас де Санта Мария сияқты маңызды композиторлармен кездесті. 1538 жылы Кабезон Карлге (бала кезінде белгілі органшы Генри Бредемерс музыкадан білім берген) músico de la cámara (камералық музыкант) болып тағайындалды. 1539 жылы Изабелла қайтыс болғаннан кейін, Кабезон оның балаларына музыка мұғалімі болып тағайындалды: принц Фелипе және оның әпкелері Мария мен Жоан (Мария кейін композитор Томас Луис де Викторияның ең маңызды меценаты болады). 1543 жылы Фелипе Испанияның регенті болып, Кабезонды өзінің сарай органшысы етіп тағайындады. Кабезонның міндеттеріне оның сапарларында Фелипе үшін портативті орган ойнау кірді. 1546 жылы 19 шілдеде Кабезонның ағасы Хуан, сонымен қатар органшы және композитор, принц Фелипедің патшалық капелласында музыкант болып тағайындалды. 1540-жылдардың аяғынан бастап Антонио мен Хуан екеуі де Фелипеге оның әртүрлі сапарларында еріп жүрді және Италияға, Нидерландыға, Германияға (1548–49), Англияға (1554–56) барды, онда Антонионың вариациялары Уильям Бёрд пен Томас Таллиске әсер еткен болуы мүмкін, олар кейінірек осы форманы қабылдады. Кабезонның жеке өмірі туралы ештеңе де белгісіз. Ол Авиладан келген Луиза Нуньез де Мокосқа үйленді, олардың бес баласы болды. Антонионың ұлдарының бірі, Эрнандо де Кабезон (1541–1602) композитор болды.
Cabezón was born in Castrillo Mota de Judíos, a municipality near Burgos, in the north of Spain. Nothing is known about his formative years. He became blind in early childhood, and he may have been educated at the Palencia Cathedral by the organist there, García de Baeza. At the time, the country was slowly entering its Golden Age. On 14 March 1516, Charles V was proclaimed King of Castile and of Aragon jointly with his mother, the first time the crowns of Castile and Aragon were united under the same king. After the death of his paternal grandfather, Maximilian, in 1519, Charles also inherited the Habsburg lands in Austria, and later went on to become Emperor of the Holy Roman Empire and one of the most powerful monarchs in the world. In 1525, Charles married Isabella of Portugal, further strengthening his position in Spain. It was Isabella who employed Cabezón into her service in 1526. His duties included playing the clavichord and the organ, and he also assumed the position of organist at the chapel Isabella organized soon after her wedding. The composer remained with the royal family for the rest of his life. Through the court, he met such important composers as vihuelist Luis de Narváez, known today for his advanced polyphonic fantasias, and Tomás de Santa María, theorist and composer whose important treatise on instrumental music, Arte de tañer fantasía, was examined and approved by Cabezón. In 1538, Cabezón was made músico de la cámara (chamber musician) to Charles (who as a child was educated in music by the noted organist Henry Bredemers). After Isabella's death in 1539, Cabezón was appointed music teacher to her children: Prince Felipe and his sisters Maria and Joan (Maria would later become the most important patron of composer Tomás Luis de Victoria). In 1543 Felipe became Regent of Spain, and he made Cabezón his court organist. Cabezón's duties included playing a portative organ for Felipe on his journeys. On 19 July 1546 Cabezón's brother Juan, also an organist and composer, was appointed musician in the royal chapel of Prince Felipe. Since the late 1540s Antonio and Juan both accompanied Felipe on his various trips, and visited Italy, the Netherlands, Germany (in 1548–49), and England (in 1554–56), where Antonio's variations may have influenced William Byrd and Thomas Tallis, who later took up the form. Practically nothing is known about Cabezón's personal life. He married one Luisa Nuñez de Mocos from Ávila, and the couple had five children. One of Antonio's sons, Hernando de Cabezón (1541–1602) became a composer,
Тиентос
Тиенто – Иберия түбегінде пайда болған полифониялық аспаптық музыка түрі. Ол tastar de corde (импровизациялық прелюдия) және ricercar (импровизациялық прелюдия немесе дамудың кейінгі сатысында қатаң еліктеу композициясы) сияқты музыкалық формалармен байланысты. Кабезонның 29 тиентосы бізге жеткен. Оның 14-і "Libro de cifra nueva" кітабында кездеседі: бұл шығармалардың бәрі ұзақ ноталармен жазылған, еліктеулі контрапункт пен еліктемейтін бөлімдер кезектесіп отырады. Әдетте үш немесе төрт тақырып болады, ал бірінші ұсынылған тақырып ең толық дамытылған. Еліктемейтін бөлімдерде сол кездегі жанр үшін ерекше техникалар жиі қолданылады: созылған дуэттер, остинто үлгісіне айналатын мотивтер. "Obras de música" кітабында тағы он екі тиенто бар: алтысы Кабезонның мансабының ертерек кезеңінен, ал алтауы – кейінгі туындылары. Ерте туындылары "Libro de cifra" кітабындағы шығармаларға көп жағынан ұқсас болса, Кабезонның соңғы тиентоларында ноталардың ұзақтығы қысқартылған, тақырыптар ұзын және ерекше, ал олардың көптеген ерекшеліктері барокко дәуірінің музыкасын болжамдайды.
The tiento was a polyphonic form of instrumental music that originated in the Iberian peninsula, and has been linked to both tastar de corde (an improvisatory prelude) and the ricercar (an improvisatory prelude or, at a later stage of development, a strict imitative composition). Twenty nine tientos by Cabezón survive. Fourteen appeared in Libro de cifra nueva: these works are all written out in long note values, alternating between imitative counterpoint and non imitative sections. Usually there are three or four themes, and the first to be presented is also the most developed. The non imitative parts frequently employ techniques unusual for the genre at the time: extended duets, motifs transforming into ostinato patterns. Twelve more tientos appear in Obras de música: six from an earlier period in Cabezón's career, and six late works. While the earlier pieces are similar in many respects to the Libro de cifra pieces, Cabezón's late tientos use smaller note values, have a tendency towards longer and more characteristic subjects, and many of their features anticipate the music of the Baroque period.
Интабуляциялар
Obras de música-дағы интабуляциялар көп дауыстылықтың күрделілігі бойынша реттелген, қарапайым төрт бөлімді шығармалардан басталып, алты бөлімді шығармалармен аяқталады. Олар Жоскен де Пре және Орлан де Лассус сияқты композиторлардың туындыларына негізделген және дәуірдегі басқа да осындай шығармаларға ұқсас.
The intabulations in Obras de música are ordered according to polyphonic complexity, starting with the simpler four part pieces and culminating with six part ones. They are based on works by composers such as Josquin des Prez and Orlande de Lassus and are more or less similar to most such compositions of the period.