Кіріспе
Морлокс – Г.Г. Уэллстің 1895 жылы жазылған «Уақыт машинасы» романы үшін жасаған ойдан шығарылған түр. Олар – оқиғаның басты қарсыластары. Г.Г. Уэллс оларды жасағаннан бері Морлокс көптеген басқа туындыларда, мысалы, жалғастарда, фильмдерде, телешоуларда және басқа авторлардың шығармаларында пайда болды, олардың көпшілігі бастапқы сипаттамадан өзгеше. «Морлокс» деген атты таңдағанда Уэллс балаларды құрбандыққа шалатын қанаандық құдай Молохтан, ал Элоиді балаларға теңестіріп, одан шабыттанған болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол батыстық саяхатшылардың назарын аударған, қарапайым өмір салтымен белгілі Балқан этносы – моралхтардан да шабыттанған болуы мүмкін.
Morlocks are a fictional species created by H. G. Wells for his 1895 novel The Time Machine. They are the story's main antagonists. Since their creation by H. G. Wells, the Morlocks have appeared in many other works such as sequels, films, television shows, and works by other authors, many of which have deviated from the original description. In choosing the name "Morlocks", Wells may have been inspired by Moloch, the Canaanite god of child sacrifice, with the Eloi analogous to children. Alternatively, he may have also been inspired by the Morlachs, an ethnic group in the Balkans which attracted attention from Western travellers as a perceived archetype of barbarism and backwardness.
Уақыт машинасында
Морлоктар кітабында бастапқыда жұмбақтай болып көрінеді, себебі басты кейіпкер бастапқыда Элои ғана адамзаттың жалғыз ұрпағы деп есептейді. Кейін Морлоктар оқиғаның қарсыластары болып шығады. Олар 802 701 жылғы Англияның ауылдық жерінің астында, жер астында мекендейді, ежелгі машиналарды күтіп ұстайды, оларды қалай жасағанын еске түсіре бермейді. Жер бетіне олардың жалғыз жолы – болашақ Англияның ауылдарын кезіктіретін, құдық сияқты құрылыстар арқылы өтеді. Мыңдаған буын күн сәулесіз өмір сүргеннен кейін Морлоктар троглофаунаға ұқсап кеткен. Олар маймылға ұқсайды, бозғылт немесе ақ түсті терісі, жаңқасыз беттері, жарықты шағылыстыра алатын үлкен, қызыл-сұр көздері, басы мен арқасында зығыр түсті шаштары бар. Олар Элоиден күшті, бірақ орташа адамнан кішкентай және әлсіз (Уақыт Саяхатшысы кейбіреулерін жалаңаш қолымен оңай жарақаттады немесе өлтірді), бірақ олардың көп тобы жалғыз адамға, әсіресе қарусыз және/немесе жарық көзі болмаса, қауіпті болуы мүмкін. Элоилерден айырмашылығы, Морлоктар адамның қызығушылығын, бастамашылығын және агрессиясын сақтайды: олар Уақыт Саяхатшысына қызығады және ол олардың мекеніне басып кірген кезде оған шабуыл жасау үшін бірігеді. Олардың тілі ерекше, жағымсыз дыбыстардан тұрады, оларды Уақыт Саяхатшысы ешқашан түсінбейді. Олардың жарыққа сезімталдығы көбінесе күндіз шабуылдаудан сақтайды. Морлоктар мен Элои арасындағы қарым-қатынас симбиоздық: Элои киіммен, тамақпен қамтамасыз етіледі және мүмкін Морлоктар көбейтеді, ал Морлоктар Элоиді тамақ ретінде пайдаланады. Мұны көріп, Уақыт Саяхатшысы бұл қарым-қатынас оның заманындағы әлеуметтік жіктелуден пайда болды деп болжайды: Морлоктар – жұмысшы табының ұрпақтары, олар жұмыс істеу және жер астында өмір сүруге мәжбүр болған, ал бай жоғарғы сынып жер бетінде ыңғайлы өмір сүрген. Уақыт өте келе, жағдай өзгерді – жер бетіндегі адамдар бейқам және әлсіз болып кетті, олар енді өздерінің жер астындағы серіктеріне билік ете алмады. Дегенмен, Морлоктар Элоиге күтім жасауды жалғастырған болу керек (басты кейіпкер бұл бастапқыда дәстүр немесе ішкі қажеттіліктен туындаған болуы мүмкін деп есептейді) және бір кезде оларды мал ретінде пайдалана бастады.
Ұйқыдан ояну
Г. Уэллс 1899 жылы "Ұйқышы оянғанда" атты кітап жазды. Кітаптың оқиғасы бірнеше ғасыр ұйықтап қалған адам төңірегінде өрбиді. Ол XXI ғасырдың ортасында оянып, өзінің инвестицияларының өте табысты болғанын және әлемді иеленгенін көреді. Осы кітапта "Еңбек компаниясы" деп аталатын ұйым әлемдегі төменгі таптың көп бөлігін жинап алып, оларды жер астындағы қорқынышты жағдайларда бай жоғарғы таптың пайдасы үшін жұмыс істеуге мәжбүрлейтінін білеміз. Осы адамдар кейін Морлоктарға айналады. "Ұйқышы" осы (көрінетін) прото-морлоктармен кездескенде, олар жер астындағы қорқынышты жағдайда жұмыс істейтін жұмысшылар болып көрінеді. Ол олардың терісінің ағара бастағанын, сондай-ақ ағылшын тілінің өзіндік диалектін дамытып жатқанын байқайды.
Уақыт кемелері
Стивен Бакстердің "Уақыт кемелері" (1995) – "Уақыт машинасы" (1895) кітабының канондық жалғасы. Оның жарыққа шығуына 100 жыл толуына орай Уэллстің мұрагерлері осы кітапқа ресми түрде рұқсат берген. Кітапта кең ауқымды баяндалған оқиғада Уақыт Саяхатшысы болашақ әлемге қайта оралуға тырысады, бірақ оның әрекеттері болашақты өзгерткенін біледі: Елои ешқашан пайда болмайды. Оның орнына Жер – 220 миллион шақырым диаметрі бар, Күнді айналып, тікелей күн сәулесінен энергия алатын (жұлдызды толығымен қамтиды және оның барлық энергиясын қабылдайды) дербес сфераның пайдасына тасталған, даладай шөлді жай. Бұл жерде Морлоктар (және адамзаттың басқа да бірнеше тармақтары) қазір өмір сүреді. Бұл Морлоктар өте бейбіт, адал және жоғары интеллектілі (Небогипфел бірнеше күнде ағылшын тілін үйреніп, көп ұзамай оны еркін сөйлей алады – бірақ олардың ерекше дауыс аппаратының ерекшеліктеріне байланысты шектеулер бар, ол адамдардан мүлдем өзгеше). Олардың алғашқы болашақтың қанішер каннибалдарына ұқсас тұсы – сыртқы келбеті мен "жер астында" тұруы ғана. Олардың мекендейтін сферасы екі концентрлі қабыққа бөлінген, Морлоктар тек сыртқы, ешқандай ерекшелігі жоқ қабықтың ішінде ғана өмір сүреді. Олардың үстінде күн жарқырап тұратын ішкі қабық – утопияға ұқсас Жер. Олар түрлі формаларда және технологиялық деңгейлерде (қазіргі кезде таныс өнеркәсіптік әлемдерден бастап, гравитацияға қарсы құрылғылары бар әлемдерге дейін) Уақыт Саяхатшысының дәуірімен салыстырылатын жағдайда өмір сүреді (соғыс ең айқын қалдық). Морлоктардың өркениетінде ой-пікір мен идеологияға негізделген түрлі ұлттар бар, олардың арасында адамдар қақтығыссыз еркін қозғалады. Сфераның өзі барлық қажеттіліктерді қамтамасыз етеді, тіпті жаңа туған балалар еденнен "шығарылады". Бұл бейбіт және ақылды Морлоктар ауруларға, тіпті өздерінің туған жерінде болмаса да, радиацияға да жоғары төзімділік көрсетеді, бұл туралы Небогипфел Палеоценде айтқан (Уақыт Саяхатшысы белгісіз микробтардан тез ауырып қалды, ал Небогипфел, жарақаттанып, мүгедек болса да, ешқандай жағымсыз әсерге ұшырамады). Кітапта аты аталған жалғыз Морлок – Небогипфел, ол кітап бойы Уақыт Саяхатшысымен бірге болады. Небогипфелдің аты Х.Г. Уэллстің уақыт саяхаты туралы алғашқы әңгімесінің басты кейіпкерінен алынған, ол кезде "Хроникалық аргонавттар" деп аталған. Кейіпкердің аты – доктор Мозес Небогипфел. ("Уақыт кемелерінде" де Мозес деген есім қолданылған, бірақ ол Уақыт Саяхатшысы саяхаты барысында кездесетін өзінің жасырақ нұсқасына берілген).
Морлок түні
К. В. Джетердің "Морлок түні" романында Морлоктар Уақыт машинасының қорғасын ұрлап, оны Виктория дәуіріндегі Лондонға шабуыл жасау үшін пайдаланған. Бұл Морлоктар "Уақыт машинасы" романындағы Морлоктардан әлдеқайда қауіпті – бүкіл әлемді басып алуға жететін күші бар, тапқыр және технологиялық дамыған нәсіл. Олар сонымен қатар XIX ғасырдың кейбір опасыз адамдарынан, әсіресе Мерденне есімді қара магия шеберінен қолдау алады. Сондай-ақ, Морлоктардың өз заманында (8028-шы ғасыр) Элоилерге еркін жүріп-тұруға рұқсат беруді тоқтатып, енді оларды қоршауларда ұстайтыны белгілі болды. Романда Морлоктар екі түрге, немесе кастаға бөлінеді. Бірі – қысқа бойлы, әлсіз, ақымақ Морлоктар, олар Уақыт саяхатшысы кездестірген түр, ал екіншісі – Офицер Морлоктар, олар ұзын, ақылды, ағылшын тілінде сөйлейді және Морлоктардың шабуыл жасау күштерінде жоғары дәрежеде тұрады. Соңғы түрдің мысалы – полковник Нальга, кітаптың кейінгі бөлігіндегі қарсыласы. Бұл Морлоктар көкшіл көздік киіп жүргені сипатталады, бұл олардың сезімтал, қараңғылыққа бейімделген көздерін қорғау үшін деп есептеледі.
Басқа кітаптарда
Die Reise mit der Zeitmaschine (1946, "Уақыт машинасымен саяхат"), Эгон Фриделлдің Эдди К. Бертин ағылшын тіліне аударған және "Уақыт машинасының оралуы" деп қайта жариялаған. Бұл кітап жарық көрген кезде "Уақыт машинасының" жалғыз жалғасы болып саналды. Онда Уақыт Саяхатшысының болашаққа жасаған келесі сапары және Уақыт Машинасының өткенмен байланысы сипатталады. "Морлоктарды сүйген адам" (1981), Дэвид Лейк. Бұл роман Уақыт Саяхатшысының екінші саяхатын баяндайды. Бұл жолы ол тағы да Морлоктармен кездеседі, бірақ енді камерамен және Колт револьверімен қаруланған. Бұл кітап Морлоктарды жанына жақын, мүлдем жаңа қырынан бейнелегенімен ерекшеленеді. Уақыт Саяхатшысы екінші сапарында болашақ әлемнің Элои және Морлоктарының бірінші сапарында ол әкелген аурудан қырылып жатқанын біледі, оларға иммунитет жоқ. Одан әрі болашаққа саяхаттап, ол ұлы және мәдениетті өркениетті табады, оның әдемі тұрғындарының кейіннен азаматтарының аза тұрған Морлоктардың ұрпақтары екені белгілі болады. Сондай-ақ, ежелгі күнделік табылады, онда Морлоктардың көзқарасынан Уақыт Саяхатшысының алғашқы сапары туралы айтылады, бұл Морлоктардың Элоилерге жауыздықпен қараған жыртқыштар емес, оларды қорғауға және сақтауға арналған табиғи қорықтың күзетшілері болғандығын көрсетеді. Морлоктардың көрінетін жауыздық әрекеттері оқиғаның басқа бір көзқараспен қарастырылуы арқылы түсіндіріледі. "Time Machine Troopers" (2011), Хал Коулбачтың "Акашик" баспасында жарық көрген. Бұл әңгімеде Уақыт Саяхатшысы алғаш келген уақытынан 18 жыл өткен соң болашаққа оралады, Элоилерді қайта жаңғыртуға үміттенеді және Англияда Скаут қозғалысын құрған сэр Роберт Баден Пауэллді өзімен бірге алады. Олар Элоилерге өзіне сенуге және өзін қорғауға үйретуді көздейді, бірақ Морлоктар оларды тұтқынға алады. Элоилер мен Морлоктардың Уақыт Саяхатшысы ойлағаннан гөрі күрделірек екені анықталады. Сонымен қатар, Уина әлі тірі және Элоилердің қарсылық қозғалысын жетекшілік етеді. Бұл оқиға Уэллстің пессимизміне жауап ретінде жазылған, өйткені Уақыт Саяхатшысы мен Баден Пауэлл болашақ әлемге скаутинг пен крикетті үйретуді мақсат етеді. Сэр Уинстон Черчилль және Г. Г. Уэллстің өзі де кейіпкерлер ретінде бейнеленеді.
Басқа көркем әдебиеттерде
Кейбір авторлар Морлоктарды қабылдап, оларды өздерінің шығармаларына бейімдеді, көбінесе олар "Уақыт машинасымен" мүлдем байланыспайды немесе Х.Г. Уэллстің шығармаларына құрмет көрсету үшін әлемде аталған. Морлоктар Алан Мурдың "Алан және бұзылған парда" атты әңгімесінде пайда болды, ол "The League of Extraordinary Gentlemen, Volume I" комикстер жинағының бір бөлігі болып табылады. Әңгімеде Уақыт Саяхатшысы Лиганың кейбір кейіпкерлерін өзінің болашақ әлеміне алып кетеді, онда ол Морлок сфинксінен база жасайды. Көп ұзамай топқа қатыгез, маймыл тәрізді Морлоктар шабуыл жасайды. Олар физикалық тұрғыдан Уэллстің жаратылыстарынан әлдеқайда күшті, бірақ 2002 жылғы фильмдегі мергенші Морлоктарға ұқсас. Ларри Нивен өзінің "Белгілі кеңістік" кітаптарында Морлоктардың нұсқасын енгізді. Олар Wunderland айманындағы үңгірлерде өмір сүретін, адамнан төмен тұрған шетелдік нәсіл ретінде бейнеленеді, ал Wunderland – Альфа Центавр жүйесіндегі адамзат колонияларының бірі. Осы әңгімелердің көп бөлігі Хал Коулбачтың "The Man Kzin Wars" атты ортақ сериясында, әсіресе X, XI және XII томдарында кездеседі. Олар М.Дж. Харрингтонның осы сериядағы әңгімелерінде де айтылады. Джоанна Расс жазған "Екінші инквизиция" әңгімесінде "Уақыт машинасы" бірнеше рет еске алынады, ал "қонағымыз" деп аталатын аты-жөні айтылмаған кейіпкер (әрине, болашақтан келген қонақ) Морлок екенін мәлімдейді, бірақ ол физикалық жағынан Уэллстің Морлоктарына ұқсамайды. Warhammer 40,000 әлемінде Морлоктар – ғарыш теңізшілерінің Темір қолдар бөлімінің элиталық жауынгерлері және бірнеше Горус ересі романдарында олар өздерінің пермәрхi Феррус Манустың күзетшілері ретінде танылады. Marvel Comics әлемінде көптеген мутанттар, олардың мутациялары көзге көрінетіндей, жер астында өмір сүріп, өздерін Морлоктар деп атайды. Дмитрий Глуховскийдің "Метро 2033" романында Мәскеу метросының тұрғындары кейде әзіл-қалжыңмен Морлоктар деп аталады.
Эссе және фантастикадағы
Нейл Стивенсонның операциялық жүйелерді дамытудағы қазіргі мәдениет туралы эссесінде, "Бастапқыда командалық жол болды" деп аталады, ол "Уақыт машинасы" мен қазіргі американдық мәдениет арасындағы ұқсастықтарды көрсетеді. Оның пікірінше, көптеген американдықтар "корпоративтік монокультураға" ұшырады, бұл оларды "өз пікірлерін білдіруге құлықсыз және қатысты ұстанымдарды қабылдауға бейімсіз" етеді. Бұл "мәдениеттен" тыс қалғандар әлеммен күресу үшін күшті құралдармен қалады, және олар – бейсіздендірілген Элои емес – істің бағытын анықтайды. Дж. Р. Р. Толкин 1939 жылғы "Ертегілер туралы" эссесінде Морлоктарды үш рет еске алады, онда қазіргі кезде фантастика деп аталатын жанр талқыланады. Алғашқы сілтеме Толкин жанрды анықтауға тырысқанда кездеседі, ол Морлоктардың (және Элоидың) "Уақыт машинасы" кітабын Гулливердің саяхатындағы лилипуттарға қарағанда осы жанрға жақын ететінін айтады. Ол лилипуттардың тек кішкентай адамдар екенін, ал Морлоктар мен Элоилер бізден едәуір өзгеше және "уақыттың терең тұңғиығында, сондай сиқырлы күшке ие болатын қашықтықта" өмір сүреді деп санайды. "Уақыт машинасы" туындысының жаратылыстарына тағы бір сілтеме эсседегі "Қайта жаңғырту, қашу, демеу" бөлімінде кездеседі. Мұнда фантастиканың жалпыға ортақ әлемнен және "Морлоктардың фабрикаларға қатысты қорқынышынан" қашудың заңды жолы екені айтылады. Эссесінің басқа бөлімінде Толкин фантастиканы оқитын адамдарды сыртқы белгілеріне қарай жіктеуге қарсы ескертеді, ал Элои мен Морлоктарды адамзатты бөлудің салдарының айқын мысалы ретінде пайдаланады.
Уақыт машинасы (1960 жылғы фильм)
Джордж Палдың режиссерліктегі "Уақыт машинасы" фильмінің 1960 жылғы нұсқасында Ва Чанг жасаған Морлоктар бейнеленген. Олар көк терілі, маймылға ұқсас жаратылыстар, жалқаудың қолы мен аяқтарындай болып келіп суреттеледі. Повестьтегі жандар сияқты, Морлоктар қарсылыққа дағдыланбаған және соққыға осал. Соңында олар Уақыт саяхатшысы Джорджтың ынталандыруымен қарсы тұруға шақырылған Элоилермен жеңіледі. Бұл нұсқада Элои мен Морлоктар арасындағы айырмашылық касталық жүйеден туындаған жоқ, ол 1966 жылдың 18 тамызында болған ядролық соғыс әлемді жойғаннан кейін пайда болды. Бұл фильмдегі Морлоктар Элоилерді өздерінің қырылуына әуе шабуылының дабылы арқылы тартады. Бұрын ата-бабаларына жер астына паналауды ескерткен дабылдар қазір Элоилерде инстинктивті реакцияны тудырады: олар маусырап, Морлоктардың әлеміне бет алады, онда Морлоктар оларды қамшымен жер астына жинап алады.
Уақыт машинасы (1978 жылғы фильм)
Хеннинг Шеллеруп режиссерлік еткен (1928–2000) және алғаш рет 1978 жылғы 5 қарашада АҚШ теледидарында көрсетілген "Уақыт машинасы" телефильміндегі басты кейіпкер доктор Нил Перри (Джон Бек сомдады) өзінің уақыт машинасымен болашаққа саяхат жасайды. Ол өзінің Mega Corporation компаниясына, үшін ол антиматериялық бомбаны жасаған, оның болашақта адамзатқа тигізер құрылымдық зияны туралы ескертеді. Болашақта ол өркениеттің құлауына куә болады, бірақ сонымен қатар табиғаттың шөлге айналған жерлерден қайта жандануын және бұрын жер астында паналаған Элои тайпасының жер бетіне оралғанын біледі. Жер астында қалған тайпа Морлоктарға айналады, ал Перри келгенде Морлоктардың Элоилерді тамақ ретінде жинап алып жатқанын көреді. Осы жерде ол басқа фильмдердегіден өзгеше, енді Ариэль есімді інісі бар Элои қызы Уинамен (Присцилла Барнс сомдады) танысады. Уина Перриді сақталған технологиялар мұражайына жетеледі, онда ол бұрын Mega Corporation үшін жасаған бомбасы көрсетілген, ал видео анимациясында бомбаның салдарынан болған қирауды көреді. Перри өз уақытына оралмас бұрын, Ариэльмен бірге мұражайда тапқан пластикалық жарылғыш заттармен Морлоктардың үңгіріне үш кіреберісті жойып жібереді. Ол уақытты кері қайтарып, компаниясына бомбаның болашақтағы ауыр салдары туралы айтқанда, басшылары мүлдем қызығушылық танытпайды. Перри тағы да болашаққа саяхаттап, Уина мен Элоиға оралады және олардың әлемі енді Морлоктардан құтылғанын көреді.
Уақыт машинасы: Морлоктардың өрлеуі
2011 жылы Syfy арнасы үшін түсірілген, бастапқыда "Морлоктар" (кейін "Уақыт машинасы: Морлоктардың көтерілісі") деп аталған телефильм, Дэвид Хьюлетт пен Роберт Пикардо бас рөлдерде ойнады. Сюжет бойынша, уақыт машинасы болашаққа қарай портал ашып, Морлоктардың қазіргі уақытқа оралып, қиындықтар тудыруына мүмкіндік береді. Бұл Морлоктардың тегі қатерлі ісікпен ауыратын науқастың әкесінен тарайды, ол әскери уақыт саяхаты жобасын пайдаланып, болашақта ем іздеген. Портал арқылы қазіргі заманға қашып келген алғашқы Морлоктардың бірі қолға түсіріліп, оның ДНК-сы зертханаға алынады. Алайда, парадоксалды жайт, осы ДНК-мен емдеу науқастың алғашқы Морлокқа айналуына себеп болады.
Мутанттар соғысы
Морлоктар фильмдегі зомби сияқты мутант қарсыластары туралы басты кейіпкердің сөзінде қысқаша айтылады.
Теледидар шоулары
Доктор Худың жиырма екінші маусымының «Таймелаш» эпизодтарында Алтыншы Доктор Х.Г. Уэллсті болашаққа алып кетеді, онда олар жер астында мекендейтін, рептилиялық «Морлокс» ( «Морлоктарға» ұқсас атау) деген түрге кездеседі. Зұлым билеуші Борад эпизодтың барысында кездейсоқ түрде жартылай Морлоксқа айналады. 1978 жылғы «Супер достар» эпизодының «Болашақтың бағындырушылары» деген аталымы бар эпизодында Барлоктар бейнеленген, олар Морлоктардың өзгеруі болып табылады. Супер достар қаза тапқаннан кейінгі уақытта Жердің астанасы болып табылатын күмбезді қаланың сыртында өмір сүрген. Барлоктар оған көп рет шабуыл жасап, жарық шамдарымен қуып шығарылған. Сонымен қатар, олар өздерінің технологиясын игеруде жақсы емес. Легионның жойқын күштері Барлоктарға тап болғанда, Лекс Лютор олардың көшбасшысымен (Тед Кэссиди дауысымен) одақ құрып, күмбезді қаланы басып алу үшін айла жасады. Кейіннен, Легион Барлоктарды галактиканы жаулап алу жоспарларында пайдаланды. Лекс Лютор Барлоктарды 13-сектордың басқарушы планетасын жаулап алуға басшылық етті, ал Қара Манта Барлоктарды Сыртқы Галактика аймағындағы басқарушы планетаны жаулап алуға жетектеді. Супермен, Жасыл фонарь және Флэш кездейсоқ түрде болашақта пайда болып, Жер тарихы туралы егжей-тегжейлі тарихи кітапты тапқаннан кейін Легионды жеңеді, себебі Флэш өзінің супер жылдамдығын қолданып, Барлоктарды олардың үңгіріне қайтаруға көмектеседі. Жердің астанасының тұрғындары Легион мен Барлоктар басып алған планеталарды азат етуге ұмтылады. Гомер Симпсон «Симпсондар» сериалының «Гомер Мо» эпизодында Морлоктарды атап өтеді, ол олардың патшасы болғанын мәлімдейді. 2003 жылы Peak Entertainment «Монестр в моем кармане» фильмін қайта іске қосты, бұрынғы басты жау Уорлокты батыр ретінде бейнеледі. Жаңа жау Уорлоктың зұлым егіз інісі Морлокқа айналды. Сериал Cartoon Network арқылы көрсетілді, ал Peak-тің «Monster in My Pocket» құқықтары 2004 жылдың 22 желтоқсанында жойылды. Сериалдың шектеулі таралуына байланысты, байланыс номиналдыдан артық болған-болмағанын анықтау қиын. 2006 жылы «Power Rangers: Mystic Force» деп аталатын Power Rangers-тің жаңа нұсқасында Морлоктар Mystic Force Rangers-тің жаулары ретінде пайда болды. Шоудың премьерасынан бұрынғы дереккөздер оларды «зомби сияқты жаяу әскерлер» деп сипаттады және олар Бриарвуд қалашығының астындағы жер астында өмір сүріп, барлығын жоюды жоспарлап отырғаны айтылды. Алайда, кейіннен шоудағы Морлоктар жай ғана жаяу әскерлер емес екені белгілі болды; олар Октомустың басшылығымен Power Rangers-тің барлық жауларын құрайды. Шоудағы Морлоктар «Уақыт машинасы» фильміндегі Морлоктардан мүлдем өзгеше, бірақ олар әлі де жер астында өмір сүреді және зұлымдар. Бұл Морлоктар адамзаттың бір түрі ретінде емес, ғасырлар бұрын жер астына қамауға алынған ежелгі зұлым әскер ретінде бейнеленген. Морлоктар мөрді бұзып, Бриарвудқа, содан кейін әлемге шабуыл жасауды жоспарлап отыр. Бұл термин тек жарнамалық материалдарда қолданылды және шоуда ешқашан айтылмады. «Биг Бенг теориясы» сериалының «Нердвананың жойылуы» атты эпизодында Леонард Хофстадтер және оның достары 1960 жылғы «Уақыт машинасы» классикалық фильмінің түпнұсқа уақыт машинасының тіректерін сатып алды. Топтың ешқайсысы бұл сатып алуға Шелдон Куперден артық қуанбады, ол осындай ерекше естелік затты иелену мүмкіндігін толыққанды түсіне алатын жалғыз адам сияқты көрінді. Оның көзқарасы түстерді аяқтайтын сериялық эпизодтарды бастан кешіргеннен кейін күрт өзгерді, олардың барлығы классикалық Х.Г. Уэллс кітабындағы атақты каннибалистік Морлок түрлерін көрсетті. Бірінші түсінде ол 802701 жылдың 28 сәуірінде болашаққа саяхаттап, үш Морлоктың тірідей желіп қойғанын көреді. Оянғаннан кейін Леонард уақыт машинасынан арылуға келіседі, бірақ оны істеу үшін Морлоктарды жалдайды (аштық Морлоктар деп аталады). Олар Шелдонды жегенде, ол қайта оянып, Леонардтан көмек сұрайды. 2010 жылы «Футурама» сериалының «Кешіккен Филип Фрай» атты эпизодында Бендер, Фарнсворт және Фрай болашаққа саяхаттайды, онда олар эволюция арқылы адамзат екі топқа бөлінгенін түсіндіретін кішкентай жаратылыстар қоғамымен кездеседі. Бес жылдан кейін қайтып оралғанда, экипаж кішкентай, ақылды жаратылыстарды троглодиттік «Думб лок» басып алып, жойғанын біледі. 2014 жылы «Regular Show» сериалының «Жұмқырдың түбіне саяхат» атты эпизодында Мордекай, Ригби, Мускул Мэн және Hi Five Ghost видеокамераны іздеу үшін үңгірге барады, олар оны Морлоктардың орнына «Карлоктардың» иелігінде табады, олар күшті жер асты жарысының алғашқы және соңғы өкілдері болып табылады және оны қайтарудан бас тартады, оларды оны ұрлап, тозығы жеткен көлікпен қашуға мәжбүр етеді. Карлоктар камераны қайтару үшін қуалайды, бірақ төртеу тесіктен қашуға жетеді. Скипстің жүк көлігі содан кейін тесікке топырақ құйып, оларды жояды.
Комикстер
Marvel Comics-те "Морлок" атауы канализацияда өмір сүретін мутанттар тобын белгілеу үшін қолданылған.
Бейне ойындар
Bookworm Adventures 2-де Морлоктар Троглоктар деп аталады және алтыншы кітаптағы жаулар ретінде пайда болады. Карлоктар Морлоктардың орнына "Fist Punch 2" онлайн ойынында да жау ретінде кездеседі. Депонияда Морлоктар Февлоктар деп аталса да, бір рет Морлоктар деп ескериліп, басты кейіпкерлерге қарсы жау болып шығады.