Кіріспе

Stein am Rhein (қысқаша Stein a. R.) – Швейцариядағы Шаффхаузен кантонында орналасқан тарихи қала және муниципалитет. Қаланың ортағасырлық орталығы ежелгі көше жоспарын сақтап қалған. Қала қабырғасының орны мен қала қақпалары сақталған, алайда бұрынғы қала қабырғасының орнында қазір үйлер тұр. Қаланың ортағасырлық бөлігі жаяу жүргіншілерге арналған, ал ортағасырлық ғимараттардың көпшілігі фрескалармен суреттелген.

Тарих

1007 жылы немесе шамамен император Генрих II Санкт-Джордж аббатлығын Сингендегі Хоэнтвильдегі бұрынғы орнынан Стайн-ам-Райнға көшірді, ол кезде Рейндегі шағын балық аулау ауылынан аспайтын еді. Бұл оның стратегиялық маңызды нүктедегі беделін нығайту мақсатында жасалды, мұнда маңызды жолдар мен өзен жолдары қиылысты. Ол абаттарға Стейн және оның саудасына қатысты кең құқықтар берді, осылайша олар оны коммерциялық тұрғыдан дамыта алды. Олар бұл істе үлкен жетістікке жетті, және Штайн-ам-Райн тез өркендеп, 15 ғасырда қысқа мерзімге рейхсфрей статусын алды. Императорлық аббат та өркендеді және 15 ғасырда ғимараттарын толығымен қайта салды, ол бүгінде аймақтағы кеш готикалық сәулеттің маңызды мысалы болып табылады. Реформация кезінде аббатхана секуляризацияланды және оның мүлігі Цюрихке өтті. Аббат фон Винкельсхайм Цюрих билігімен келісімге келді, оған сәйкес аббатхананы басқару Цюрихке берілгенімен, ол және қалған монахтар өмірінің соңына дейін осы жерде қалуға рұқсат алды. Алайда, Цюрих аббатты Габсбургтермен сөз байласып кеткен деп күдіктеніп, оны жаңа бөлмесіне қамады. Ол Радольфцеллге қашып құтылды, бірақ көп ұзамай, 1526 жылы қайтыс болды. 1945 жылдың 22 ақпанында қала АҚШ Әуе күштерінің бомбалауына ұшырады.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреттемесі: қызыл фонда көк броня киген, алтын шашы мен сәулелі әлделі Сент-Джордж солға қарай атқа отырған, сол қолында күміс қалқанда қызыл крест, ал оң қолында алтын найзамен жасыл Аждаһаны өлтіріп жатыр. Бұл қаладағы Сент-Джордж монастырына сілтеме. Герб Мәскеу гербімен ұқсас.

География

2018 жылы Штайн-ам-Райн қаласының ауданы 29,9% ауыл шаруашылығына, ал 42,4% орманға бөлінген. Қалған жердің 22% құрылыстар мен жолдарға, ал қалған 5,7% өнім бермейтін жерлерге (өзендер мен көлдер) жатады. 2000 жылғы мәліметтерге сәйкес, халықтың көп бөлігі неміс тілінде (89,2%) сөйлейді, екінші ең көп таралған тіл – серб-хорват тілі (2,5%), ал үшінші – албан тілі (1,4%). 2008 жылғы мәліметтер бойынша, 0-19 жас аралығындағы балалар мен жасөспірімдер халықтың 19,2% құрайды, 20-64 жас аралығындағы ересектер 59,2% және 64 жастан асқан зейнеткерлер 21,5% құрайды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Штайн-ам-Райнда ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра орындары ретінде тіркелген бірнеше ғимарат бар. Тізімде үш шіркеу кіреді: бұрынғы Санкт-Георг монастырь шіркеуі, бұрынғы Бенедикт монастырь шіркеуі Санкт-Георген және Касл шіркеуі (Kirche auf Burg). Қаланың үстіндегі Бург Хоенклинген, көне Рим кезеңінен қалған ескі қамал және қала қабырғалары да тізімге енген. Ескі қалада тізімде алты үй немесе коммуналдық ғимарат бар. Бұрынғы «Роттер Оксен» қонақ үйі Rathausplatz 9 мекенжайында, Neubu үйі Bärengass 7 мекенжайында, Lindwurm үйі Understadt 18 мекенжайында, Weissen Adler үйі Oberstadt 1 мекенжайында, Vorderen Krone үйі Rathausplatz 7 мекенжайында, ал Rathausplatz 1 мекенжайындағы қала әкімдігі ғимараты инвентаризацияның қалған бөлігін құрайды.