Кіріспе
Идиш тілінде адалдығымен және ар-намысымен ерекшеленетін адамды білдіретін "Mensch" (, mentsh, орта неміс тілінен "Mensch", көне жоғарғы неміс тілінен "mennisco"; көне ағылшын тіліндегі "human being", "man" сөздерімен байланысты) сөзі "адалдық пен ар-ұяты бар адам" деген мағынаны білдіреді. Лео Ростеннің сөзіне сүйенсек, "адам" – "құрметке лайық, үлгі аларлық, асыл мінезді тұлға. "Нағыз адам" болудың ең басты шарты – мінез-құлық, турашылдық, қадір-қасиет, дұрыс пен бұрысты ажырата білу, жауапкершілік пен әдептілік". Бұл сөз жоғары мақтау ретінде қолданылады, оның мәні – аталған қасиеттердің сирек кездесетіні және олардың құндылығы зор екендігін көрсетеді.
Mensch (, mentsh, from Middle High German Mensch, from Old High German mennisco; akin to Old English human being, man) means "a person of integrity and honor". According to Leo Rosten, a mensch is "someone to admire and emulate, someone of noble character. The key to being 'a real mensch' is nothing less than character, rectitude, dignity, a sense of what is right, responsible, decorous." The term is used as a high compliment, implying the rarity and value of that individual's qualities.
Шолу
Идиш тілінде "менш" сөзі шамамен "жақсы адам" дегенді білдіреді. Бұл сөз американдық ағылшын тіліне қарыз сөз ретінде өтті, онда "менш" – "адамдығымен көзге түсетін" сияқты ерекше жақсы адам, достан немесе сенімді әріптестен күтілетін қасиеттері бар адам. "Mentshlekhkeyt" (; Menschlichkeit) – адамды адам ететін қасиеттерді білдіреді. Ағарту дәуірінде Германияда "Humanität" термині философиялық мағынада, яғни мейірімділік ретінде гуманизмде жақсы адамды сипаттау үшін қолданылды. Бұл ұғым Цицеронның "humanitas" түбірлі сөзіне дейін жетеді, ол неміс тілінде сөзбе-сөз "Menschlichkeit" деп аударылды, ал одан идиш тіліндегі "менш" сөзі пайда болды. "Mensch" сөзі және оның негізіндегі ұғым халық мәдениетіне әсер етті. Мысалы, "Отырған менш" – Ханука тақырыбындағы кітап және қуыршақ жиынтығы. Израиль құрамасы бейсболдан әлем чемпионатында бұл қуыршақтың толық өлшемді нұсқасын өздерінің талисманы ретінде қабылдады. Пичер Гейб Крамердің сөзіне сүйенсек, "Менш – бұл ойын-сауық алаңында көңіл көтерудің тамаша тәсілі, сонымен бірге біздің не үшін мұнда екенімізді және кімді ұсынып тұрғанымызды еске салады".
The word Mensch and the underlying concept have had an impact on popular culture. For example, the "Mensch on a Bench" is a Hanukkah themed book and doll set. A life size version of the doll has been adopted by Team Israel at the World Baseball Classic as their mascot. According to pitcher Gabe Cramer, "The Mensch is a great way to have fun in the dugout while reminding us of why we're here and who we're representing."