Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исламшыл террорист; әл-Каида мүшесі
Суфи көшбасшысы
Islamist terrorist; member of al Qaeda
the Sufi leader
Ахмед Хальфан Гаилани (أحمد خلفان الغيلاني, Aḥmad Khalifān al Ghaīlānī; 1974 жылдың 14 наурызында туған) – Кения мен Танзаниядағы елшіліктерді жарған оқиғадағы рөлі үшін сотталған, әл-Каида террористік ұйымының Танзаниялық конспираторы. Ол 1998 жылғы АҚШ елшіліктеріне жасалған шабуылға қатысқандығы үшін АҚШ-та айыпталды. 2001 жылдың қазанында ол FBI іздестіріліп жатқан террористер тізіміне енгізілді. 2004 жылы Пәкістан әскерлері АҚШ-пен бірлескен операцияда оны ұстады және 2009 жылдың 9 маусымына дейін Гуантанамодағы тұтқын лагерінде ұстады; бұрын шетелдегі құпия орындарда ұсталған 14 Гуантанамо тұтқынының бірі. "Вашингтон пост" газетінің мәліметінше, Гаилани әскери шенеуніктерге өкініш білдіріп, өзін әл-Каида жедел жұмыскерлерінің құрбаны деп мәлімдеді. 2009 жылдың маусым айында Гаилани Гуантанамо шығанағынан Нью-Йоркке, Нью-Йорк оңтүстік округінің АҚШ округтік сотында сотталуын күту үшін жеткізілді. Сот барысында судья маңызды куәгердің куәлігін қабылдамады. 2010 жылдың 17 қарашасында қазылар алқасы оны бір айыптама бойынша кінәлі деп тапты, бірақ оны 284 басқа айыптамадан, соның ішінде барлық кісі өлтіру айыптамаларынан ақтатты. Обама әкімшілігінің сыншылары бұл үкім азаматтық соттардың террористерді қудалауға сенуге болмайтынын дәлелдейді, себебі қазылар алқасы айыпталушыны толығымен ақтауы мүмкін екенін көрсетіп отыр. 2011 жылдың 25 қаңтарында АҚШ округтік судьясы Льюис А. Каплан, іс бойынша төрағалық етуші судья, сол кезде 36 жастағы Гаиланиді бомбалауға қатысқандығы үшін өмір бойына бас бостандығынан айырды.
Ahmed Khalfan Ghailani (أحمد خلفان الغيلاني, Aḥmad Khalifān al Ghaīlānī; born March 14, 1974) is a Tanzanian conspirator of the al Qaeda terrorist organization convicted for his role in the bombing of embassies in Kenya and Tanzania. He was indicted in the United States as a participant in the 1998 U. S. embassy bombings. He was on the FBI Most Wanted Terrorists list from its inception in October 2001. In 2004, he was captured and detained by Pakistani forces in a joint operation with the United States, and was held until June 9, 2009, at Guantanamo Bay detention camp; one of 14 Guantanamo detainees who had previously been held at secret locations abroad. According to The Washington Post, Ghailani told military officers he is contrite and claimed to be an exploited victim of al Qaeda operatives. Ghailani was transported from Guantanamo Bay to New York City to await trial in the United States District Court for the Southern District of New York in June 2009. When the case came to trial, the judge disallowed the testimony of a key witness. On November 17, 2010, a jury found him guilty of one count of conspiracy, but acquitted him of 284 other charges including all murder counts. Critics of the Obama administration said the verdict proves civilian courts cannot be trusted to prosecute terrorists since it shows a jury might acquit a defendant entirely. On January 25, 2011, U. S. District Judge Lewis A. Kaplan, the presiding judge in the case, sentenced Ghailani, believed to be 36 years old at the time, to life in prison for the bombing,
Ерте өмір
Гаилани 1974 жылы Танзанияның Занзибар аймағында дүниеге келген. Колвелл Гаиланимен жеке танысып, сондай-ақ оның отбасына Танзанияда барып көріскен. Колвеллтің сөзінше, "сол кезде ол жас бала болған, оны алдап, қуыршақтай пайдаланған".
Ghailani was born in 1974 in Zanzibar, Tanzania Colwell visited Ghailani's family in Tanzania, in addition to getting to know Ghailani himself. According to Colwell "he was a young kid at that time who was sort of lured and used as a pawn."
1998 жылы АҚШ елшілігінің бомбаға ұшырауы
"Аль-Каида" ұйымына қосылғаннан кейін ол жарылғыш заттар бойынша сарапшы болды және сотталған әріптес елшілік бомбалаушылары Мұхаммед Садық Оде және Халфан Хамис Мұхаммедтің мәлімдемесіне сәйкес, Дар-эс-Саламда бомба құрауға қажетті бөлшектерді алуға жіберілді. Гаилани көлік айдай алмағандықтан, бұл міндетті қиындатты, сондықтан велосипедіне сыймайтын немесе ауыр заттарды, мысалы оттегі мен ацетилен баллондарын басқа адам машинамен алып жүруге тура келді. 1998 жылдың 6 тамызында Гаилани Найробиде болды, ол бомбалаушылардың бас қосып отырған Hilltop қонақ үйінде бөлме жалдады және бомбалар жарылғанға дейін Кения Әуе Жолдары рейсімен Карачиге ұшып кетті деп саналады. Пакистан немесе Ауғанстанда болған кезде ол өзбек қызына үйленді.
After joining al Qaeda, he became an explosives expert and was assigned to obtain the bomb components in Dar es Salaam according to convicted fellow Embassy bombing conspirators Mohammed Sadiq Odeh and Khalfan Khamis Mohamed. This role was complicated by the fact that Ghailani could not drive so whatever purchases were too large or heavy for his bicycle such as oxygen and acetylene tanks would have to be picked up by another person in a car. Ghailani was in Nairobi, Kenya by August 6, 1998, where he is thought to have rented a room at the Hilltop Hotel used for meetings by the bombers and flew to Karachi on a Kenya Airways flight before the bombs exploded. At some time in Pakistan or Afghanistan, he married an Uzbek.
Террористік әрекеттері үшін іздестіріліп, тұтқындалды
2004 жылғы 26 мамырда АҚШ Бас прокуроры Джон Эшкрофт пен ФБР директоры Роберт Мюллер 2004 жылдың жазында немесе күзінде террористік әрекет жоспарлап отырған «Аль-Каида» ұйымының жеті мүшесінің бірі – Гайлани екенін мәлімдеді. Сол күні тағы бір күдікті террористтер ретінде Фазул Абдулла Мохаммед (оның есімі бұрын ФБР-дің «1998 жылғы елшілікке жасалған шабуыл үшін іздеп отырған террористтер» тізіміне Гайланимен бірге енгізілген еді), сондай-ақ Абдеррауф Ждей, Амер Эль Маати, Афия Сиддики, Адам Яхие Гадан және Аднан Г. Эль Шукрижұма аталды. Абдеррауф Ждей 2002 жылғы 17 қаңтардан бері ФБР-дің «Ақпарат іздеу – Терроризмге қарсы күрес» тізімінде болды, ал тағы төрт адам да оған қосылды. Американдық демократтар бұл ескертуді «күмәнді» деп сипаттады. Олар бұл қауіпті жоққа шығарып, мұның президент Буштың төмендеп бара жатқан рейтингілерінен назарды аудару және Иракқа басып кірудің сәтсіздіктерін жасыру мақсатында жасалғанын мәлімдеді. CSIS директоры Рид Морден де ұқсас алаңдаушылық білдіріп, бұл нақты қауіп емес, «сайлау жылына» тән саяси қимыл сияқты көрінеді деді. «Нью-Йорк Таймс» газеті хабарландырудан бір күн бұрын Ішкі қауіпсіздік департаментінен ешқандай қауіптің жоқ екенін естігенін хабарлады. Кейбір баспасөз материалдары (соның ішінде американдық «New Republic» журналы) Гайланидің тұтқындалуы туралы хабарландырудың саяси ықпалдастығына күмән келтірді. Бұл хабар АҚШ президенттігіне үміткер Джон Керридің 2004 жылғы Демократиялық ұлттық конвентте сөз сөйлеуге бірнеше сағат қалғанда жасалды, мұндай шаралар үміткердің рейтингін айтарлықтай көтеруге мүмкіндік береді. Хайят бұл хабарды жергілікті уақыт бойынша түнгі сағаттарда жасады, бірақ Гайланидің кім екенін бірнеше күн бұрын білгенін айтты. Пәкістандық шенеуніктер мұндай себептің болмағанын жоққа шығарды. Гайлани мен оның серіктері тұтқындалғаннан кейін «Бостон глобусы» газеті БҰҰ дереккөздеріне сілтеме жасап, Гайланидің 2001 жыл шамасында Либерияда болғанын, сол кездегі диктатор Чарльз Тейлордың қорғауында қақтығыс алмастарын басқарғанын хабарлады.
On May 26, 2004, United States Attorney General John Ashcroft and FBI Director Robert Mueller announced that reports indicated that Ghailani was one of seven al Qaeda members who were planning a terrorist action for the summer or fall of 2004. The other alleged terrorists named on that date were Fazul Abdullah Mohammed, who had also been earlier listed with Ghailani by the FBI as a Most Wanted Terrorist for the 1998 embassy attack, and Abderraouf Jdey, Amer El Maati, Aafia Siddiqui, Adam Yahiye Gadahn, and Adnan G. El Shukrijumah. Abderraouf Jdey was already on the FBI Seeking Information – War on Terrorism list since January 17, 2002, to which the other four were added as well. American Democrats labeled the warning "suspicious". Dismissing the threat, they claimed it was solely to divert attention from President Bush's plummeting poll numbers and to push the failings of the Invasion of Iraq off the front page. CSIS director Reid Morden voiced similar concerns, saying it seemed more like "election year" politics, than an actual threat—and The New York Times pointed out that one day before the announcement, they had been told by the Department of Homeland Security that there were no current risks. Some press reports (including the American magazine New Republic) questioned whether the timing of the announcement of Ghailani's capture was politically motivated. The announcement was made just hours before U. S. Presidential candidate John Kerry was due to make his acceptance speech at the 2004 Democratic National Convention, an event at which a candidate usually receives a significant boost in the polls. Hayyat made the announcement after midnight local time, despite having apparently known Ghailiani's identity for some days beforehand. Pakistani officials denied there was any such motivation. Soon after the capture of Ghailani and the others with him, The Boston Globe, quoting a United Nations source, said that Ghailani was one of several al Qaeda personnel who had been in Liberia around 2001, handling conflict diamonds under the protection of then dictator Charles Taylor.
Жауынгерлік мәртебеге қарау
Гаилани сот отырысына қатысқан 60% тұтқындардың қатарында болды. Әрбір тұтқын үшін дәлелдердің қысқаша мазмұны дайындалды. Гаилани туралы мәліметтерде оған келесі айыптар қойылды:
Ghailani was among the 60% of prisoners who participated in the tribunal hearings. A Summary of Evidence memo was prepared for the tribunal of each detainee. The Ghailani memo accused him of the following:
Қорғаныс министрлігі 2007 жылдың 9 тамызында ЦРУ-дың құпия түрмелерінен Гуантанамоға ауыстырылған "жоғары құндылықтағы тұтқындардың" барлығы он төртіншісінің ресми түрде "жау жауынгерлері" деп танылғанын жариялады. Сот судьялары Питер Браунбек және Кит Оллред екі ай бұрын тек "заңсыз жау жауынгерлері" ғана әскери сотқа берілуі мүмкін деген шешім қабылдаған болатын. Алайда, Қорғаныс министрлігі бұл талаптан бас тартып, барлық он төрт адам Гуантанамодағы әскери сотта айыпталуы мүмкін екенін мәлімдеді.
The Department of Defense announced on August 9, 2007, that all fourteen of the "high value detainees" who had been transferred to Guantanamo from the CIA's black sites, had been officially classified as "enemy combatants". Although judges Peter Brownback and Keith J. Allred had ruled two months earlier that only "illegal enemy combatants" could face military commissions, the Department of Defense waived the qualifier and said that all fourteen men could now face charges before Guantanamo military commissions.
Әскери комиссия алдында айып тағылды
1998 жылы АҚШ елшілігінде болған, 223 адамның қаза болуына және шамамен 4085 адамның жарақаттануына әкелген жарылысқа қатысы бар деген күдікпен ұсталған «Әл-Қаида» мүшесіне қатысты тоғыз соғыс қылмысы бойынша айып тағылды, олардың алтауы әскери трибуналда айыпты танылған жағдайда өлім жазасын көздейтін қылмыстар еді, деп 2008 жылдың 31 наурызында хабарланды. Скотт Л. Фенстермейкер мен Дэвид Ремес Галианиге кімге көмек көрсетуге рұқсат етілгені туралы сирек кездесетін пікір қақтығысына түсті. 2009 жылдың маусым айында Гаилани федералды сотта сотталу үшін Нью-Йоркке ауыстырылды. АҚШ Әділет министрлігі, АҚШ Бас прокуроры Эрик Холдердің басшылығымен, 2009 жылдың қазан айындағы меморандумда Нью-Йорк штатының оңтүстік округінің прокуроры Преет Бхарараға өлім жазасын талап етпеуді бұйырды.
The al Qaeda suspect alleged to have been involved in the 1998 United States embassy bombings that killed 223 people and injured approximately 4,085 faced nine war crimes charges, six of them offenses that could have carried the death penalty, if he was convicted by a military tribunal, it was reported on March 31, 2008. Scott L. Fenstermaker and David Remes were in a rare dispute as to who was authorized to assist Ghaliani. In June 2009, Ghailani was transferred to New York to face trial in a federal court. The Department of Justice, under U. S. Attorney General Eric Holder, directed the U. S. Attorney for the Southern District of New York, Preet Bharara, not to seek the death penalty in an October 2009 memorandum.
АҚШ-қа көшіру
2009 жылдың 31 тамызында түрме индустриясының сауда журналы Corrections One Гаиланидің Мичиган штатының Стандиш қаласындағы максималды қауіпсіздік түрмесіне ауыстырылуы мүмкін екендігін болжады. Бірақ Гаилани Нью-Йоркке ауыстырылып, ондағы азаматтық сотта сотталды. Ол әскери юрисдикциядан азаматтық юрисдикцияға ауысуының салдарынан полковник Джеффри Колвелл мен майор Ричард Райтердің көмегінен айырылатынын білді. 2010 жылдың 10 ақпанында АҚШ округтік сотының судьясы Льюис А. Каплан прокуратураға Гаиланидің ЦРУ-ның құпия түрмелер желісіндегі ұсталуына қатысты барлық құжаттарды қарауды бұйырды. The New York Times газетінің хабарлауынша, егер құжаттардағы шешімдердің мақсаты "ұлттық қауіпсіздіктен өзгеше" болса, олар Гаиланидің адвокаттарына тапсырылуы керек еді. Каплан Гаиланидің ұзақ мерзімге соттан тыс ұсталуы оның конституциялық құқығын бұзғаны үшін қылмыстық істің тоқтатылуын қарастырып жатқаны хабарланды. 2010 жылдың 23 сәуірінде Гаиланидің 2007 жылғы Гуантанамодағы тексерулерінің 52 беттік құпиясы жоқ нұсқасы сотқа дайындық ретінде жарияланды. The New York Times газетінде жарияланған Бенджамин Вайзердің мәліметінше, Гаиланидің азаматтық соты кезінде жарияланған қорытындысында оның өміріне қатысты жаңа мәліметтер ашылды. Вайзердің сөзінше, тексеру қорытындысында Гаилани күзетші болып жұмыс істеген жыл ішінде 11 қыркүйекке қатысты теракт жасаған ұшақ ұрлаушылардың кейбіреулерімен кездескені айтылған. Күзетші қызметінен кейін, Гаиланидің "Фотошопты өте жақсы меңгерген" жалған құжаттар жасаушы болғаны анықталды. Гаиланидің соты 2010 жылдың 4 қазанында Манхэттеннің оңтүстік бөлігіндегі Дэниел Патрик Мойнихан федералдық сотында АҚШ округтік сотының судьясы Льюис А. Капланның төрағалығымен басталды. Human Rights First ұйымының хабарлауынша, сот барысында ешқандай наразылық акциялары немесе демонстрациялар өткен жоқ. 2010 жылдың 6 қазанында судья сол күні кеңейтетінін айтқан қысқа шешімінде, Гаиланиді кінәлауға қатысты маңызды мәлімдемелер берген Танзаниялық Хусейн Абебе куә ретінде сотқа шақырылмады. Каплан судья бұл шешімге шағымдану мүмкіндігін күтіп, сот процесін келесі сейсенбіге, 2010 жылдың 12 қазанына дейін кейінге шегерді. 2010 жылдың 11 қазанында үкімет Каплан судьясының шешіміне шағымданудан бас тартқанын мәлімдеді. Гаиланидің адвокаты Стив Зиссу үкіметтің шағымданудан бас тартуының "Конституция үшін маңызды жеңіс" екенін айтты. 2010 жылдың 17 қарашасында Гаилани қылмыстық сөз байласуға қатысқаны үшін кінәлі деп танылды, бірақ басқа барлық айыптардан ақталды. 2011 жылдың 25 қаңтарында Гаилани өмір бойына түрмеге кесілді. 2019 жылдың 10 мамырында Гаилани Колорадодағы ADX Флоренциядан Кентуккидегі McCreary федералдық түрмесіне, BOP нөмірі 02476 748 ретінде ауыстырылды.
On August 31, 2009, Corrections One, a trade journal for the prison industry, speculated that Ghailani was one of ten detainees they speculated might be moved to a maximum security prison in Standish, Michigan. Instead, Ghailani was transferred to New York City to stand trial in a civilian court there. He learned that being transferred from military to civilian jurisdiction meant that he could no longer be assisted by Colonel Jeffrey Colwell and Major Richard Reiter. On February 10, 2010, United States district court Judge Lewis A. Kaplan ordered the Prosecution to review the record of Ghailani's detention in CIA's network of black sites. According to The New York Times any materials that showed the decisions “were for a purpose other than national security” had to be turned over to Ghailani's lawyers. It was reported that Kaplan was considering dismissing the charges on the grounds that due to Ghailani's long extrajudicial detention he had been denied the constitutional right to a speedy trial. On April 23, 2010, a 52 page unclassified summary of Ghailani's 2007 Guantanamo interrogations was published in preparation for his trial. Benjamin Weiser, writing in The New York Times reported that the summary, published during Ghailani's civilian trial, revealed new details about his life as an Osama bin Laden bodyguard. According to Weiser, the interrogation summary asserted that during the year he was a bodyguard Ghailani met several other individuals who were among those who later became hijackers in the September 11 attacks. Following his work as a bodyguard, the summary asserts Ghailani became a forger, where he became "very good with Photoshop". Ghailani's trial commenced on October 4, 2010, in the Daniel Patrick Moynihan Federal Court Building in lower Manhattan, in front of U. S. District Court Judge Lewis A. Kaplan. There were no protests or demonstrations during the trial, as observed by Human Rights First. On October 6, 2010, in a short ruling that the judge said he would expand upon later that day, it was determined that a key witness, the Tanzanian Hussein Abebe, who may have issued statements crucial to implicating Ghailani during the time he was under CIA custody, would not be testifying in the trial. Judge Kaplan agreed to delay the start of the trial until the following Tuesday, October 12, 2010, pending a possible appeal of that ruling. On October 11, 2010, the government announced it would not appeal Judge Kaplan's ruling. Steve Zissou, one of Ghailani's lawyers, commented that the government's decision not to appeal was "a significant victory for the Constitution". On November 17, 2010, Ghailani was convicted of conspiracy, but acquitted of all the other charges. On January 25, 2011, Ghailani was sentenced to life in prison. On May 10, 2019, Ghailani was transferred from ADX Florence in Colorado, to United States Penitentiary, McCreary, in Kentucky as BOP number 02476 748.