Кіріспе

Мүліктерді тексеру рәсімі

Циклдік санау – үздіксіз инвентаризацияны тексеру рәсімі болып табылады, онда инвентаризацияның белгілі бір бөлігінде тексерулердің үнемі қайталама тізбегі орындалады. Циклдік санау, дәстүрлі физикалық инвентаризациядан өзгеше, барлық тауарлар саналғанда мекемедегі жұмыс тоқтатылады. Циклдік санау күнделікті жұмыстың бұзылуын азайтады, инвентаризацияның дәлдігі мен рәсімдердің орындалуын үнемі бағалауға мүмкіндік береді және жоғары құнды, жылдам қозғалатын немесе бизнес процестері үшін маңызды тауарларға баса назар аударуға бейімделуге болады. Кейбіреулер циклдік санауды тек жоғары дәлдік деңгейіне (95% жоғары) қол жеткен мекемелерде ғана жүргізу керек дейді, бірақ циклдік санау – жоғары дәлдікке қол жеткізу және оны сақтау құралы болып табылады. Циклдік санау бақылау процестеріндегі мәселелердің түпкі себептерін анықтауға және содан кейін осы себептерді жою шараларының тиімділігін бақылауға көмектеседі. Керісінше, инвентаризация қателерінің түпкі себептерін анықтау, оларды жою бойынша шаралар туралы келісу және бақылау процестерін жетілдіру дәстүрлі инвентаризация тексеру тәсілдерімен іс жүзінде мүмкін емес.

ABC талдау

Циклдік санаудың көптеген қолданбалары ABC талдауын пайдаланады, тауарларды Парето әдісімен әртүрлі санау жиілігіне бөледі (төменде қараңыз).

Әдіс

Қай заттарды санау және оларды қанша жиілікпен санау керектігін анықтаудың бірнеше әдісі бар, және әр әдістің артықшылықтары мен кемшіліктері болады.

Парето әдісі

Парето принципіне негізделген Парето әдісі – инвентаризацияны инвентаризациялық құнының пайызы бойынша санау. Жоғары құны анықталған заттар жиірек саналады, ал қозғалысы аз заттар сирек саналады. Бұл тәсіл әдетте құнға негізделген, бұл бухгалтерлерге инвентаризациялық құнның ауытқуын азайту арқылы ұнайды. Талдау операциялық тұрғысынан қолданылу деңгейіне де негізделуі мүмкін. Бұл, көбірек қолданылатын заттарға күш-жігерді шоғырландыру арқылы, жабдықтау тізбегін басқару тұрғысынан тиімдірек деп есептеледі. Басты кемшілігі – төмен құнды заттар назардан тыс қалуы мүмкін және шағын компонент қайта тапсырыс берілген кезде бүкіл құрастыру желісі тоқтауына себеп болуы мүмкін.

Гибридті

ABC әдісінің гибридтері де бар. Ең көп қолданылатыны – [шығын*қолданылу] есептеуін пайдаланып, ұйымның өнімділігі үшін маңызды нақты критерийлерге сәйкес түзетулер енгізу.

Тек пайдалану бойынша циклдерді есептеу

Пайдалану жиілігі бойынша циклдік санау, құндылығына қарамастан, жиі қолданылатын тауарлар жиірек саналуы керек екенін көрсетеді. Тауар қосылған немесе алынған сайын, қорда қателіктер туу қаупі бар. Тауарлардың қолданылу жиілігіне қарай ажырату үшін логикалық қор аймақтарын құруға болады. Бұл әдіс жоғары құнды тауарларды санауға басымдық бермеуі мүмкін, немесе есептілік талаптарын орындау үшін қосымша санау қажет болуы мүмкін.

Мүмкіндікке негізделген

Бұл әдіс материалдық-техникалық жабдықтау процесінің маңызды кезеңдерінде қойманы тексеруді жүзеге асырады. Қойма тауарларын қайта тапсырыс беру қажет болғанда, белгілі бір көлем қолданылғанда немесе қор деңгейі төмендегенде аудиттен өтеді.

Статистикалық процестерді бақылау

Бұл әдіс статистикалық процестерді бақылауды пайдаланып, қоймадағы қателіктердің болу ықтималдығы ең жоғары заттарды тексеруге қолданылады.

Географиялық

"Орынға негізделген" немесе "ауданы бойынша" деп те аталады. Компанияның бір жағынан екінші жағына дейін жүзеге асырылатын циклдық санау. Әр тіреуіш немесе сөре саналғанда, оған бір санаушы жауапты болады. Бұл әдіс жоспарлауды қажет етеді, онда компанияның картасы және қор туралы ақпаратты тіркеуге арналған санау парақтары керек болады, содан кейін бұл ақпарат қорды басқару жүйесіне жаңартылуы тиіс.

Процесс қадамдары

Циклдік санаудың негізгі процесі – тізім жасау, тексеру, қарап шығу, қайталау. Кез келген циклдік санау бағдарламасының табысы үшін, бағдарламаны бастамас бұрын 6S жүйесін енгізу маңызды.

Ұйымдастыру

6S мәдениетін енгізу маңызды. Құрылтай материалдарды, мерзімі өткен және сәйкес келмейтін материалдарды жақсы инвентаризациядан бөліңіз. Заттарды тәртіппен сақтаңыз. Инвентаризация дұрыс анықталып, тиісті жерде тегіс қалыпта орналастырылуы керек. Барлығы таза және қаупатсыз болуы тиіс. Көлемді тауарлардың стандартты қаптама өлшемдері бар және өндірістегі жұмыстардың (WIP) саны бақыланады. Сақталатын заттарға кіру шектеулі. Инвентаризациялық операцияларға жауапкершілік анықталып, түсінікті болуы тиіс. Инвентаризацияны тексеруде және қателерді жоюда білікті мамандарды дамытыңыз. Аудиторлардың жарақат алу қаупін болдырмау үшін күнделікті қауіпсіздікке қатысты байқаулар жүргізіп, тіркеңіз.

Тізімді құру

Компанияға ең тиімді әдіс бойынша тексеруге жататын заттардың тізімін жасаңыз.

Аудит

Оқытылған персоналды қолданып, санды тексеріңіз.

Қарап шығу

Кез келген мәселені анықтаңыз. Белгілі бір мәселеге ұшырауы мүмкін заттарды жиі санау арқылы өлшеңіз. Қайта-қайта санаудан алынған деректерді талдаңыз. Инвентаризацияның дәлдігін қанағаттанарлық шешімге келтіру үшін процесті жақсарту немесе жаңа процесті құрастырыңыз. Жақсартылған процестің нәтижелерін бақылап немесе растаңыз.

Автоматтандыру

Тиімді және дәл циклдық санау жүргізу үшін көптеген ұйымдар инвентаризацияны басқару жүйесінің бір бөлігі болып табылатын инвентаризациялық жүйені іске асыру үшін бағдарламалық жасақтама қолданады. Бұл жүйелерге операторға тауарларды автоматты түрде анықтауға және пернетақта арқылы инвентаризация санын енгізуге мүмкіндік беретін, кіріктірілген штрихкод оқығыштары бар мобильді компьютерлер кіруі мүмкін. Бағдарламалық қамтамасыз ету деректерді хост-жүйедегі деректер базасына жібереді, ол инвентаризациялық есептерді жасайды. Пайдаланушы белгілеген критерийлерге сәйкес, бағдарламалық қамтамасыз ету белгілі бір уақыт ішінде нақты орындарда санауға арналған тауарларды таңдайды. Мүмкіндігінше, бұл таңдаулар күнделікті жасалады, бірақ көптеген компаниялар циклдық санау тізімін апта сайын жасайды. Көптеген компаниялар "шағын" физикалық инвентаризация жүргізеді және оны циклдық санау деп атайды. Олар белгілі бір орындарда кездейсоқ немесе жүйелік түрде таңдалған тауарларды санаудың орнына, нақты орындарды таңдап, сол орындағы барлық тауарды санайды. Олардың процедураларының бір бөлігі ретінде, жылына кемінде бір рет әрбір орынды санау мақсатымен бүкіл өндіріс орындары бойынша айналып өтеді. Бұл, компанияда циклдық санау бағдарламалық жасақтамасын пайдалану тәжірибесі болмаған жағдайда, нағыз циклдық санауға тиімді балама болып табылады.

Қауіптері

Циклдық санау, дәстүрлі физикалық инвентаризация сияқты, егер процесс дұрыс орындалмаса, инвентаризация қателіктерін тудыруы мүмкін. Бір тауарға бірнеше орын, өндірістегі жұмыс және құжаттарды өңдеудегі кешігу қателіктерге себеп болуы мүмкін. Бұл мәселені дұрыс циклдық санау процедураларымен шектеуге болады, олар есептелетін бөлшектің нөмірін ғана емес, сонымен қатар оның орналасқан жерін де нақты көрсетеді. Циклдық санау тек жақсы анықталған қорды басқару процедурасы және қордың жоғары дәлдігі бар компанияларда тиімді. Циклдық санау қордың жоғалу қаупін де тудырады. Физикалық санау әдетте белгілі бір орындағы барлық инвентаризацияны санап, кейіннен қорды басқару жүйесімен салыстырады. Ал циклдық санау керісінше, қорды басқару жүйесінен басталып, орын-жайлармен салыстырылады. Бұл маңызды айырмашылық. Мысалы, егер инвентаризация A, B және C орындарында болса, ал біреу C-ні D орнына ешқандай операциясыз физикалық түрде жылжытса, қорды басқару жүйесі A, B және C орындарындағы инвентаризацияны көрсетуді жалғастырады. Циклдық санау кезінде басқару жүйесі санаушыны A, B және C орындарына бағыттайды, онда олар C-нің жоқ екенін анықтайды. Егер D орнындағы, қай жерде болса да, инвентаризация табылмайтын болса, C 0-ге теңестіріліп, есептен шығарылады. Әдетте D орны физикалық санау жүргізілмесе анықталмайды, сондықтан тек циклдық санауға сүйенген операцияда қордың таза жоғалтуы болуы мүмкін.

Мақсаты

Циклдық санаудың мақсаты – санау қажеттігін жою.