Кіріспе

Жаздың ең ыстық бөлігі Солтүстік жарты шарда ауа райымен байланысты тіркес. Жаздың ыстық күндері немесе жазғы ыстық – жаздағы ыстық, құрғақ күндер. Бұрынғыда бұл кезең грек астрологиясында ыстық, құрғақшылық, күрт дауылдар, әлсіздік, қызба, қабынулы иттер және жаман ырымдармен байланыстырылған Сириус жұлдыз жүйесінің (халық арасында "Ит жұлдызы" деп аталады) күнге шығу кезеңінен кейін болатын. Қазір бұл жаздың ең ыстық, ең қиын кезеңі деп есептеледі.

Этимология

Ағылшынша атау латынша dies caniculares (әдебиректе "көк бөрі күндері") тілінен аударма, ал ол өзі ежелгі грек тіліндегі κυνάδες ἡμέραι kynádes hēmérai сөзінен аударма. Гректер α Canis Majoris жұлдызын бірнеше атаумен білген, олардың ішінде Сириус ("Қызыл ысқырық", Σείριος, Seírios), Сотис (Σῶθις, Sôthis, египет тіліндегі Spdt сөзінің транскрипциясы) және Ит жұлдызы (Κύων, Kúōn) болған. Соңғы атау Сириус Орион шоқжұлдызынан кейін түнгі аспанға ілесіп келетінін көрсетеді.

Шалқа

Ит күндерінің әртүрлі есептеулері олардың басталуын 3 шілдеден 15 тамызға дейін, ал ұзақтығын 30-дан 61 күнге дейін анықтаған. 1660 жылы монархия қайта орнатылғанда олар дұға кітаптарынан шығарылып, мерзімі 19 шілде мен 20 тамыз аралығына дейін қысқартылды. 1752 жылы британдықтар Григориан күнтізбесін қабылдағанда олар 30 шілдеден 7 қыркүйекке ыкпалдасты, бірақ бұл зерттеу әлі расталмаған.

Танымал мәдениетте

Католик шіркеуінің 16 тамызда тойлайтын, ортағасырлық иттердің қамқоршысы саналатын Сент-Рохтың мұрасының бір бөлігі, ыстық күндермен байланысты болуы мүмкін. Даниялық авантюрист Йорген Йоргенсен Исландияда өзі жариялаған арал үстіндегі билігінен бастап, "Ит күнінің королі" ретінде еске алынады. Батыс әдебиетінде, жоғарыда аталған грек және римдік туындылардан басқа, "ыстық күндер" Джон Вебстердің 1613 жылғы "Мальфи герцогинясы" пьесасында, Чарльз Диккенстің 1843 жылғы "Рождество әні" повесінде, Р.Х. Дэвистің 1903 жылғы "Зұлым таяқша" әңгімесінде, Ж.М. Сингедің 1909 жылғы "Күйелер" поэмасында және Ричард Адамстың 1972 жылғы "Уотширшип Даун" романында кездеседі. Олар "Тюк Еверластинг" (1973) және "Ит күндері" (2009) балалар романдарында, "Уимпи Кид күнделігі" сериясынан орын алған. "Dog Days" – 2011 жылы көрсетілген жапондық аниме сериалының атауы. Оқиға Синку Идзуми есімді баланың, жануар құлақтары мен құйрықтары бар басқа әлемге шақырылуы төңірегінде өрбиді. "Ит күні" (1975) және "Хундстаж" (неміс тілінде "Ит күндері"; 2001) фильмдері, олардың қысымды маусымдық атмосферасын жасайды. Музыкада Head of David-тың 1995 жылы Fear Factory тобымен орындалған "Dog Day Sunrise" әні, Флоренс және Машинаның 2009 жылғы "Dog Days Are Over" әні, Within Temptation-ның 2013 жылғы "Dog Days" әні, сондай-ақ АҚШ-тың оңтүстік рок тобы Atlanta Rhythm Section-ның "Dog Days" альбомы бар. Тейлор Свифттің 2020 жылғы "Evermore" альбомының атау трегінде, әнге қатысқан Bon Iver "ыстық күндердің зорлық-зомбылығын" айтады. "Dog Days" – композитор Дэвид Литтл мен либретто авторы Ройс Вавректің 2012 жылғы операсы, ол Джуди Будництің әңгімесіне негізделген. "Ит күні" акциялары бейсболда жиі кездесетін құбылыс, американдық стадиондар билет сатуды ынталандыру үшін орташа деңгейдегі ойындарда пайдаланады.