Кіріспе
Жаздың ең ыстық бөлігі Солтүстік жарты шарда ауа райымен байланысты тіркес. Жаздың ыстық күндері немесе жазғы ыстық – жаздағы ыстық, құрғақ күндер. Бұрынғыда бұл кезең грек астрологиясында ыстық, құрғақшылық, күрт дауылдар, әлсіздік, қызба, қабынулы иттер және жаман ырымдармен байланыстырылған Сириус жұлдыз жүйесінің (халық арасында "Ит жұлдызы" деп аталады) күнге шығу кезеңінен кейін болатын. Қазір бұл жаздың ең ыстық, ең қиын кезеңі деп есептеледі.
the weather related phrase
The dog days or dog days of summer are the hot, sultry days of summer. They were historically the period following the heliacal rising of the star system Sirius (known colloquially as the "Dog Star"), which Hellenistic astrology connected with heat, drought, sudden thunderstorms, lethargy, fever, mad dogs, and bad luck. They are now taken to be the hottest, most uncomfortable part of summer in the Northern Hemisphere.
Этимология
Ағылшынша атау латынша dies caniculares (әдебиректе "көк бөрі күндері") тілінен аударма, ал ол өзі ежелгі грек тіліндегі κυνάδες ἡμέραι kynádes hēmérai сөзінен аударма. Гректер α Canis Majoris жұлдызын бірнеше атаумен білген, олардың ішінде Сириус ("Қызыл ысқырық", Σείριος, Seírios), Сотис (Σῶθις, Sôthis, египет тіліндегі Spdt сөзінің транскрипциясы) және Ит жұлдызы (Κύων, Kúōn) болған. Соңғы атау Сириус Орион шоқжұлдызынан кейін түнгі аспанға ілесіп келетінін көрсетеді.
Шалқа
Ит күндерінің әртүрлі есептеулері олардың басталуын 3 шілдеден 15 тамызға дейін, ал ұзақтығын 30-дан 61 күнге дейін анықтаған. 1660 жылы монархия қайта орнатылғанда олар дұға кітаптарынан шығарылып, мерзімі 19 шілде мен 20 тамыз аралығына дейін қысқартылды. 1752 жылы британдықтар Григориан күнтізбесін қабылдағанда олар 30 шілдеден 7 қыркүйекке ыкпалдасты, бірақ бұл зерттеу әлі расталмаған.
Танымал мәдениетте
Католик шіркеуінің 16 тамызда тойлайтын, ортағасырлық иттердің қамқоршысы саналатын Сент-Рохтың мұрасының бір бөлігі, ыстық күндермен байланысты болуы мүмкін. Даниялық авантюрист Йорген Йоргенсен Исландияда өзі жариялаған арал үстіндегі билігінен бастап, "Ит күнінің королі" ретінде еске алынады. Батыс әдебиетінде, жоғарыда аталған грек және римдік туындылардан басқа, "ыстық күндер" Джон Вебстердің 1613 жылғы "Мальфи герцогинясы" пьесасында, Чарльз Диккенстің 1843 жылғы "Рождество әні" повесінде, Р.Х. Дэвистің 1903 жылғы "Зұлым таяқша" әңгімесінде, Ж.М. Сингедің 1909 жылғы "Күйелер" поэмасында және Ричард Адамстың 1972 жылғы "Уотширшип Даун" романында кездеседі. Олар "Тюк Еверластинг" (1973) және "Ит күндері" (2009) балалар романдарында, "Уимпи Кид күнделігі" сериясынан орын алған. "Dog Days" – 2011 жылы көрсетілген жапондық аниме сериалының атауы. Оқиға Синку Идзуми есімді баланың, жануар құлақтары мен құйрықтары бар басқа әлемге шақырылуы төңірегінде өрбиді. "Ит күні" (1975) және "Хундстаж" (неміс тілінде "Ит күндері"; 2001) фильмдері, олардың қысымды маусымдық атмосферасын жасайды. Музыкада Head of David-тың 1995 жылы Fear Factory тобымен орындалған "Dog Day Sunrise" әні, Флоренс және Машинаның 2009 жылғы "Dog Days Are Over" әні, Within Temptation-ның 2013 жылғы "Dog Days" әні, сондай-ақ АҚШ-тың оңтүстік рок тобы Atlanta Rhythm Section-ның "Dog Days" альбомы бар. Тейлор Свифттің 2020 жылғы "Evermore" альбомының атау трегінде, әнге қатысқан Bon Iver "ыстық күндердің зорлық-зомбылығын" айтады. "Dog Days" – композитор Дэвид Литтл мен либретто авторы Ройс Вавректің 2012 жылғы операсы, ол Джуди Будництің әңгімесіне негізделген. "Ит күні" акциялары бейсболда жиі кездесетін құбылыс, американдық стадиондар билет сатуды ынталандыру үшін орташа деңгейдегі ойындарда пайдаланады.
In western literature, apart from the Greek and Roman works mentioned above, the dog days appear in John Webster's 1613 play The Duchess of Malfi, Charles Dickens' 1843 novella A Christmas Carol, R. H. Davis's 1903 short story "The Bar Sinister", J. M. Synge's 1909 poem "Queens", and Richard Adams's 1972 novel Watership Down. They feature in the children's novels Tuck Everlasting (1973), and Dog Days (2009) from the Diary of a Wimpy Kid series. Dog Days is also the title of a Japanese anime series that premiered in 2011. The story revolves around a boy named Shinku Izumi, who is summoned to an alternate world where the inhabitants have animal ears and tails. In film, Dog Day Afternoon (1975) and Hundstage (German for "Dog Days"; 2001) evoke their oppressive seasonal settings. In music, there are Head of David's "Dog Day Sunrise", covered by Fear Factory in 1995; Florence and the Machine's 2009 "Dog Days Are Over"; and Within Temptation's 2013 "Dog Days"; as well as the album Dog Days by the US southern rock band Atlanta Rhythm Section; in the title track from Taylor Swift's 2020 album Evermore, Bon Iver, who is featured on the song, mentions "the violence of the dog days". Dog Days is also the title of a 2012 opera by composer David T. Little and librettist Royce Vavrek, based on the short story by Judy Budnitz. "Dog day" promotions are also a common feature in baseball, used by American ballparks to boost ticket sales during mid afternoon games.